Musea

Berlijn is een echte museumstad. In het stadsdeel Mitte vind je een heus Museuminsel (museumeiland): 8 musea op een paar honderd meter van elkaar gelegen. Maar ook daarbuiten heeft Berlijn op museaal gebied veel te bieden.

Cityexpert tip: Vooraf het museum van je keuze bekijken? Dat kan via de gloednieuwe site www.museumsverzeichnis.de. Alle Duitse musea vind je er. Klik op Berlijn en je krijgt alle Berlijnse musea, met korte beschrijving collectie, links naar homepage museum, openingstijden, ligging + stadplattegrond, aanrijroute. Heel handig.

Cityexpert tip: Een must voor museumgangers is de ‘SchauLUST Karte’: voor slechts € 15 drie dagen toegang op de permanente exposities in 62 Berlijnse musea w.o. de Gemäldegalerie, Pergamonmuseum Jüdisches Museum Berlin en Hamburger Bahnhof. Info: www.smb.spk-berlin.de

Cityexpert tip: Gratis naar binnen! Dat kan in Berlijn. Op donderdagmiddag zijn de musea op het Museuminsel (Altes Museum – met o.m. het Egyptische museum – de Alte National Galerie, Bode Museum, Neuees Museum en Pergamonmuseum) vanaf vier uur vóór sluitingstijd vrij toegankelijk.

Persoonlijke favorieten

Jüdisches Museum / Wijk Kreuzberg
Het nieuwe Jüdisches Museum, ontworpen door de Amerikaans-Poolse architect Daniel Libeskind, staat bol van symboliek. Lange gangen, hoge zalen, die in elkaar haken als een doolhof. Hier stap je niet zomaar langs tentoongestelde foto’s, voorwerpen en diaklankbeelden over het joodse leven. Het begint al direct na de entree. Via een onderaardse gang, bereik je een diepe hal. De vloer is bezaaid met platte ijzeren afgietsels van hoofden: naamloze gezichten. De bedoeling is erover te lopen. Het geluid weerkaatst, hol, leeg, alsof … In de bovenruimte van het museum wordt de geschiedenis en cultuur van de Duits-joodse gemeenschap vanaf de Middeleeuwen tot na de Tweede Wereldoorlog getoond.De rondgang eindigt in drie gangen die haaks op elkaar staan. Aan de wanden foto’s en persoonlijke eigendommen van willekeurige joden. Eén gang eindigt bij de holocaust toren.
Jüdisches Museum, Lindenstrasse 9-14, info: www.jmberlin.de, entree: € 5 p.p. Openingstijden: dagelijks 10-20.00 uur, maandag tot 21 uur m.u.v. Joodse feestdagen. U-Bahn Hallesches Tor of Kochstrasse.

Hamburger Bahnhof / Wijk Mitte
Berlijns nieuwste aanwinst op het gebied van moderne kunst, het voormalige treinstation Hamburger Bahnhof (1847), is omgetoverd tot een smetteloos witte kunsttempel. De grote hal met zijn gietijzeren bogen – het voormalig hoofdperron – huisvest wisselende exposities, in de bijgebouwen vind je de vaste collectie met o.m. Andy Warhol, Roy Lichtenstein en Jeff Koons. Ruim en vriendlelijk museum(eet)café met fraai terras aan het ernaast gelegen Schiffahrtskanal.Hamburger Bahnhof – Museum für Gegenwart Invalidenstrasse 50-51, info: www.hamburgerbahnhof.de, entree: € 8. Geopend: di-vrij 10-6, do 14-18, zat 11-8, zon 11-6, ma gesloten. U-Bahn Zinnowitzer Strasse, S-Bahn Lehrter Bahnhof.

Pergamon Museum / Wijk Mitte – Museuminsel
Onmiskenbare hoogtepunt van het Museuminsel: in het Pergamom Museum zijn bouwwerken uit de oudheid heropgebouwd op ware schaal. Zo loop je door de originele Poort van Babylon, langs de 2e-eeuwse façade van de Romeinse markt van Milete en bestijg je de trappen van het Oudgriekse Altaar van Pergamon uit de 2e eeuw vóór Christus. Absoluut niet missen. Dat geldt ook voor de andere topmusea op het Museumsinsel: het Altes en Neues Museum en de Alte Nationalgalerie (maar bewaar die voor een volgend bezoek aan Berlijn).
Pergamon Museum, Bodestrasse 1-3 (ingang Am Kupfergraben), info: Pergamon Museum, entree: € 8. Geopend: di t/m zo 10-18 uur (donderdag tot 22 uur), ma gesloten. U-Bahn Friedrichstrasse, S-Bahn Hackescher Markt.

Gemäldegalerie / Wijk Tiergarten – Süd
Dé topcollectie klassieke schilder- en beeldhouwkunst van Berlijn. Maar liefst 72 zalen vol, waaronder opvallend veel zalen met Hollandse Meesters: zonder ‘onze’ inbreng zou de Gemäldegalerie zeker de helft kleiner kunnen zijn. De achthoekige ‘Rembrandt Kamer’ vormt zelfs het hart van het museum. De Gemäldegalerie vormt op haar beurt het hart van het Kulturforum Potsdamer Platz, waar verder o.m. een museum voor decoratieve kunst en muziekinstrumentenmuseum is gevestigd.
Gemäldegalerie, Stauffenbergerestrasse 40, entree € 8. Geopend: di/zo 10-18 (do tot 22 uur), ma gesloten. U- en S-Bahn Potsdamer Platz.

Story of Berlin / Wijk Charlotteburg
Modern museum aan de Kurfürstendamm vertelt op interactieve wijze Berlijns turbulente en vaak tragische historie. Van een middeleeuwse handelsplaats aan de rivier Spree, de liberale stad in de roaring twenties via de donkere dagen van het Derde Rijk en De Muur tot de hypermoderne 21ste-eeuwse metropool. Gevolg: na twee uurtjes Story of Berlin ben je geschiedkundig weer helemaal bijgespijkerd.
The Story of Berlin, Kurfürstendamm 207-208 (in het Ku’Damm Karree) Info: www.story-of-berlin.de, entree € 9,80. Dagelijks geopend van 10-20.00 uur. U-Bahn Uhlandstrasse.

Stasi Museum / Wijk Lichtenberg
Camera in damestasje, camera in bloempot. Treedt binnen in de ontluisterende wereld van de Stasi. Of Berlijn blij is met het ‘Forschungs- und Gedenkstätte Normannenstrasse’, het voormalige hoofdkwartier van de gevreesde Stasi, is geen vraag meer. Het museum trekt steeds meer nieuwsgierigen die een kijkje willen nemen in de wereld van Stasi-baas Mielke, toentertijd de Big Brother van de DDR. Behalve schoenendoos, damestas en bloempot waar op vernuftige wijze een camera en microfoon in schuilging, toont het Stasimuseum jaren zestig-meubels, schrootjeskasten en nog meer typische DDR-produkten. Je loopt o.m. door de kantoren van de Stasi-bonzen, een perfect decor voor dit museum.
Stasi Museum, Ruschestrasse 103, info: www.stasimuseum.de, entree € 4 p.p., geopend: ma-vrij 11-18 u., za- zo en feestdagen 14-18 u., U-Bahn Magdalenenstrasse.

Deutsches Technikmuseum Berlin / Wijk Kreuzberg
De vleesgeworden jongensdroom: vijf treinhangars vol met échte locomotieven, treinstellen, oldtimers auto’s, schepen, complete vliegtuigen en zelfs enkele raketten. Uren dwaalplezier door dit gigantische museum, een van de grootste ter wereld, maar ook veel interactieve mogelijkheden op het voormalige goederenemplacement van de spoorwegen. Niet alleen kijken dus, maar ook aanraken.
Deutsches Technickmuseum Berlin, Trebbiner Strasse 9, info: www.dtmb.de,entree € 4,50. Geopend: di/vr 9-17.30, za/zo+ feestdagen 10-18, ma gesloten. U-Banh Gleisdreieck, Möckernbrücke.

Max Liebermann museum
De Duits/joodse schilder Max Liebermann (1847-1935) heeft vele jaren in Amsterdam gewoond, voor hij via München naar Berlijn terugkeerde. Daar liet hij in 1909 een villa aan de Wannsee bouwen met een prachtige tuin aan het water. Beïnvloed door de Franse impressionisten wordt hij gerekend tot de school van realisten en ‘Duitse impressionisten’. Zijn bekendste werk is Vrouwen die ganzen plukken en zijn meest geruchtmakende het realistische schilderij De twaalfjarige Jezus in de tempel. Laatstgenoemd schilderij kreeg het stempel ‘de meest lelijke en impertinente Joodse jongen die men zich kan voorstellen, met een neus zo foeilelijk dat het een belediging is voor onze neuzen’. In de villa vind je behalve schilderijen ook documenten en boeken van zijn hand.
Colomierstrasse 3 / hoek Am Grossen Wannsee, tel. 0049- (0)30-80583830. Dagelijks geopend (m.u.v. dinsdag) 11-17. Info: www.max-liebermann.de. Entree € 6.

DDR-parlementsgebouw voorlopig nog niet afgebroken
Het laatste Oostduitse-relict, het Palast der Republik met zijn onmiskenbare DDR-look (zo lelijk dat het weer mooi was), staat deels ontmanteld in het hartje van Berlijn. De micakleurige jaren ’70-gevel mag inmiddels verdwenen zijn, het karkas trekt nog altijd veel kijkers. Bezoeken kun je het omstreden Oostduitse parlementsgebouw uit 1974 niet meer. De bedoeling van het stadsbestuur is het gebouw (voor velen een relict uit de DDR-tijd) te slopen en er een … groenstrook aan te leggen. Daarvoor moet het wel eerst asbestvrij worden gemaakt. Daarnaast wedijveren actiegroepen nog altijd voor behoud van het Palast. Het ligt in de bedoeling om – als er genoeg geld is – hier in de toekomst de voorgevel van het stadsslot (dat er voor WO II stond) te bouwen en het Humboldt-Forum.
Via internet: www.pdr.kultur-netz.de, kun je a.h.v. foto’s en tekst een virtuele rondleiding krijgen door het Palast.

DDR Museum Berlin
Niet of het er zou komen, was de vraag, maar wanneer? We hebben het over het gloednieuwe DDR-Museum. Het museum voorziet de in de hang naar Ostalgie, het ‘koesteren van alles dat aan de DDR-tijd herinnert’. Media, mode, vrije tijd, scholing, en winkelen zijn thema’s die aan bod komen. Je ziet, hoort en ervaart hoe de DDR daar mee omging. Zo kun je natuurlijk in een echte Trabant zitten en loop je langs oer-DDR produkten zoals, de Robotron tv, telefoons, Spreewald Augurken en Club Cola, de Oostduitse tegenhanger van de verfoeide westerse Coca Cola.
DDR Museum, Spreepromenade an der Liebknechtbrücke, Karl-Liebnecht-Strasse 1. Open: ma t/m zo van 10-20 u., za toto 22 uur. Entree € 5,50. Informatie: www.ddr-museum.de.

Berliner Unterwelten / wijk Mitte (Gesundbrunnen)
Het bunkercomplex bij U-Bahnstation Gesundbrunnen herbergt een ondergronds museum: Unterwelten. Het in 1927 aangelegde gangenstelsel (oorspronkelijk moest hier een shopping mall komen) laat nu zien waar een deel van de Berlijnse bevolking in vluchtte bij geallieerde bomaanvallen. Je komt onder leiding van een gids in ruimtes waarin o.m. stapelbedden met koffers en wasruimtes waren en door gangen waar het Berlijnse buizenpostsysteem doorheen zoefde. En passent wordt de mythe van de Führerbunker ontrafeld.
Unterwelten, U-Bahnstation Gesundbrunnen, Brunnenstrasse 105. Er zijn verschillende rondleidingen in diverse talen (om. Engels) van april tot okt. van woe t/m vrijdag, v.a. 10.30 uur. Duur 90 minuten. Entree € 9 p.p. Informatie: www.berliner-unterwelten.de.