Musea

Dwalen door de villa van een grootindustrieel of staren naar Van Goghs Sterrennacht: het kan allemaal in de musea van New York. 8 tips voor bekende en minder bekende musea.

Het Museum of Modern Art – kortweg: MoMA – op West 53th St. in Manhattan is zonder twijfel een van de belangrijkste musea voor moderne kunst ter wereld. Het is  ook een van de drukste musea. Wie de massa’s wil ontlopen, komt vroeg in de ochtend op doordeweekse dagen, of… bezoekt MoMA’s hippe zusje in Queens. PS1, gevestigd in een voormalig schoolgebouw, streeft ernaar het publiek in contact te brengen met toonaangevende hedendaagse kunstenaars. Er zijn exposities maar ook salons, lezingen en bijzondere samenwerkingsprogramma’s. De binnenplaats van PS1 wordt bijvoorbeeld iedere zomer heringericht door jonge veelbelovende architecten. In 2010 viel deze eer te beurt aan het Nederlands-Chinese architectenduo SO-IL (Jing Liu en Florian Idenburg). Hun speelse installatie ‘Pole Dance’ nodigde de museumbezoeker uit tot spel en interactie  – activiteiten die overigens door de suppoosten die op West 53rd St. bij Van Goghs ‘Sterrennacht’ bewaken juist weer worden ontmoedigd.
Moma: West 53th St. in Manhattan, www.moma.org
MoMA PS1, 22-25 Jackson Ave. ter hoogte van 46th Ave.
Long Island City, Queens, en www.ps1.org

Een bezoek aan dit kolossale museum is een van de klassieke rituelen die horen bij opgroeien in deze stad. Er is bijna geen New Yorker te vinden die niet als kind tussen de skeletten, de meteorieten en de opgezette grizzlyberen heeft gedwaald. De collectie is overweldigend – meer dan 6000 dinosaurus fossielen, een compleet Tyrannosaurus rex skelet en een hypermoderne astronomie-vleugel – maar het is ook de nostalgische sfeer die het Museum of Natural History zo bijzonder maakt. In de zalen met diorama’s, Mesdag-achtige panorama’s achter glas, staat de tijd letterlijk stil. De coyotes, de reuzeninktvis, en Peter Stuyvesant met zijn houten poot, ze staan of hangen al decennia roerloos voor hun geschilderde achtergrond.  Hoogtepunt: het pas gerestaureerde 30 meter lange model van een Blauwe Vinvis hangend aan het plafond van de schitterende Milstein Hall of Ocean Life. Dat het Museum of Natural History tot de verbeelding spreekt, blijkt uit de vele films en boeken waarin het figureert. Lees bijvoorbeeld J.D. Salingers roman The Catcher in the Rye, of kijkt Wes Andersons film The Royal Tenenbaum‘.  Central Park West bij 79th St, www.amnh.org

Het door Marcel Breuer ontworpen pand van het Whitney Museum is door critici wel omschreven als ‘de bunker aan Madison’. Inderdaad: op het eerste gezicht is het een nogal ontoegankelijk gebouw. Misschien wel daarom heeft het Whitney altijd een beetje de status van ‘goed bewaard lokaal geheim’ behouden. Hier geen toeristen, maar New Yorkers die op vrijdagavond na hun werk afspreken met vrienden om te gaan kijken naar tentoonstellingen van hedendaagse kunst of naar de permanente collectie met werk van Amerikaanse meesters als Edward Hopper, Jackson Pollock, Giorgia O’Keeffe en Alexander Calder.

Budgettip: Op vrijdagavond vanaf 19.00 uur is de toegang ‘pay what you wish’. 945 Madison Ave, bij 75th St.  www.whitney.org

Staalmagnaat Henri Clay Frick was een van de zogenaamde robber barons, Amerikaanse industriëlen die eind negentiende eeuw op nietsontziende wijze hun rijkdom wisten te vergaren. Niet gehinderd door enige financiële beperking, legde Frick vervolgens een kunstverzameling aan van nagenoeg alleen meesterwerken. Om zijn Goya’s en Vermeers te huisvesten liet Frick een neoclassistische stadsvilla bouwen die na zijn dood een museum moest worden. The Frick Collection is vandaag nog altijd de weerslag van de persoonlijke kunstopvattingen van één man. Holbein hangt naast de open haard en Manet in de gang naar de wintertuin. Een van de hoogtepunten is een onlangs schitterend gerestaureerd zelfportret van Rembrandt, volgens de New York Times, ‘misschien wel het beste schilderij in de hele stad’.
1 E. 70th St. Op de hoek van 5th Ave. en Central Park, www.frick.org

The Neue Gallerie is nu eens geen museum waarvoor je een hele dag hoeft uit te trekken. Deze intieme galerie, gewijd aan vroeg twintigste-eeuwse Duitse en Oostenrijkse kunst is gevestigd in een magnifiek herenhuis uit 1914. Op de tweede verdieping vormt een beroemd portret van Adele Bloch-Bauer door Gustav Klimt het middelpunt van een tentoonstelling over het culturele leven in het Wenen rond de 1910. Schilderijen van Egon Schiele en Oskar Kokschka hangen tussen decoratieve kunst – behang, affiches, boeken en meubels – van leden van de Wiener Werkstätte en architecten als Adolf Loos en Otto Wagner. De Duitse afdeling op de derde verdieping toont werk van o.a. Der Blaue Reiter, Der Neue Sachlichkeit en Bauhaus. Max Beckman, Otto Dix, Kandinsky, Klee en de architect Ludwig Mies van der Rohe, ze zijn allemaal vertegenwoordigd. Er is ook een vrij toegankelijke boekwinkel en museumcafé.
1048 Fifth Avenue (at 86th Street), www.neuegalerie.org

Budgettip: iedere eerste vrijdagavond van de maand is de toegang van The Neue Gallerie gratis.

Het voormalige woonhuis van bankier Pierpont Morgan (1837-1913), zijn naastgelegen bibliotheek en een derde vrijstaand pand vormden lange tijd een rommelig en charmant museum waarin de meest uiteenlopende collecties muziek- manuscripten, vroege drukken, middeleeuwse handschriften en talloze andere schatten te bezichtigen waren. In 2006 smeedde architect Renzo Piano de drie gebouwen tot een modern en overzichtelijk geheel met zijn strakke glazen uitbreiding. Het museum verloor iets van zijn mysterie en eigenzinnigheid, maar werd wel een stuk toegankelijker.
225 Madison Avenue at 36th Street, www.themorgan.org

Budgettip: vrijdagavond van  7 t/m 9 uur gratis toegang.

Voor vele van de immigranten die tussen 1840 en 1930 in New York arriveerden, was een appartement in een tenement (woonkazerne) aan de Lower East Side het eerste adres in de Nieuwe Wereld. Deze tenements waren berucht. Onder vaak erbarmelijke woonomstandigheden zaten hele gezinnen  opeengepakt in benauwde appartementen, zonder stromend water en sanitair. Het Tenement Museum zit in een pand dat na ruim 50 jaar leegstand, nog vrijwel geheel in de staat van de jaren ’30 verkeerde. Thematische rondleidingen door deze ‘tijdscapsule’ geven een beeld van het leven van de in totaal 7000 Joodse, Ierse, Italiaanse en Latijns-Amerikaanse immigranten die sinds 1863 in het pand gewoond hebben. De Lower East Side zelf is overigens al zeer de moeite waard: een levendige mengeling van hipper-de-hip en historisch New York.
97 Orchard St., www.tenement.org

Weinig ontwikkelingen zijn zó bepalend geweest voor de identiteit van New York als de bouw van de eerste wolkenkrabbers in de jaren ’20 en ’30. Het Skyscraper Museum, in 1996 opgericht door een professor architectuurgeschiedenis aan Columbia University, is geheel gewijd aan de gebouwen die New Yorks beroemde skyline vormgeven. Wie ontwierp ze en waarom en hoe werden ze gebouwd? Het wordt allemaal uitgelegd aan de hand van maquettes, tekeningen, foto’s en films. Dit museum is behalve voor architectuurliefhebbers erg geschikt voor kinderen.
39 Battery Place bij Battery Park (zuidpunt Manhattan), www.skyscraper.org

Vanaf het moment dat het New Museum of Contemporary Art in haar opvallende nieuwe behuizing aan de Bowery trok, was het de ‘talk of the town’. Tal van galeries zijn inmiddels naar deze voorheen tamelijk grauwe avenue verhuisd. Het New Museum heeft geen eigen collectie. Men streeft ernaar hedendaagse kunstenaars een platform te bieden, onafhankelijk van het commerciële galeriecircuit: Kwaliteit als criterium in plaats van verkoopbaarheid. Een nobel streven, maar ondanks de ideële agenda oefent een instituut als het New Museum natuurlijk wel degelijk een belangrijke invloed uit op de kunstmarkt. Het spannende gevolg van de onafhankelijke houding van de curatoren is in ieder geval dat je in dit museum nooit van te voren weet wat je krijgt. Het spectaculaire gebouw is al reden genoeg om hier rond te lopen, maar het kan nooit kwaad om vooraf even te kijken wat er is op: www.newmuseum.org
Adres: 235 Bowery,

Budgettip: Donderdagavond van 7 t/m10 uur is de toegang gratis.

false