Nijlcruise: varen tussen de tempels

Rondom een Nijlcruise zijn talloze excursies te boeken (o.m. naar Abu Simbel) en vele tombes en musea te bezoeken. Redacteur Jacques van der Linden tipt zijn favoriete Nijl-bezienswaardigheden, inclusief suggesties voor het tijdstip van de dag om een bezoek af te leggen. Want pas op, zonnegod Ra kan ’s middags onbarmhartig toeslaan.

Nijlcruise

Luxor Museum

Beste tijdstip bezoek? Na de lunch, die je trouwens prima in het museumcafé kunt nuttigen.
Entree: 55 EGP = ca. € 6,30.
Het Luxor Museum kun je gerust bestempelen als ‘oudheidkundige rustpunt’ in de hectiek van Luxor. Hier geen horden toeristen, en vooral geen overdosis aan zuilen en hiërogliefen. Hoogtepunten in het niet volgepropte museum vond ik de prachtige beelden in het souterrain van onder meer de goden Hathor en Iwnit en een rood porfieren beeld van farao Amenhotep III. Daarnaast zijn het vergulde koeienhoofd van Hathor en de Muur van de Talaten (een 18 meter lange muur met sprekende taferelen, ontdekt in de tempel van Achnaton in Karnak) topstukken.

De tempel van Hatsjepsoet

Beste tijdstip bezoek? Vroeg in de morgen (voor 10 uur) anders word je geroosterd in de vallei. Entree: 20 Egyptische Pond (EGP = ca. € 2,30). Wist u dat Hatsjepsoet (1479 – 1457) de enige vrouwelijke farao, getrouwd was met haar broer. Niet dat dat bijzonder was. Binnen de familie trouwen was in het oude Egypte niet ongebruikelijk. Hatsjepsoet was geen katje om zonder handschoenen aan te pakken. Ze zette haar zoon, troonopvolger Toetmozes III, doodleuk aan de kant. Dat Toetmozes niet van zijn moeder gediend was behoeft geen uitleg. Na Hatsjepsoets dood liet hij al haar afbeeldingen in haar tempel vernielen. Het maakt de tempel er wellicht iets minder fraai op (aan de andere kant kan niemand aangeven hoe decoratief de beelden waren). Een ding is zeker, de 3500 jaar oude tempelgevel vormt nog altijd een indrukwekkende muur tegen de rotswand in de Vallei.

Zwemmen in de Nijl?

Tijdens een cruise zie je regelmatig Egyptische jongemannen een verfrissende duik nemen in de Nijl. Sterker, ik zag er zelfs een een slok Nijlwater drinken. Voor beide geldt: NIET DOEN ALS WESTERLING. Egyptenaren zijn resistent geworden voor de warmwater bacteriën die in de Nijl voorkomen. Wij niet.

Kom Ombo

Beste tijdstip bezoek? Vroeg in de morgen. Dan moet de zon nog opwarmen boven de Nijl. Entree: 35 EGP = ca. € 4. Deze tempel is de laatste, vlak voor je Aswan aandoet. Het is net als de tempel van Edfoe een bouwwerk uit de Grieks-Romeinse tijd (180-145 v. Ch). Het tempelcomplex ligt meesterlijk, op een hoogte aan de Nijloever en is gewijd aan Sobek, de god van het water, de vruchtbaarheid en de bomen en planten. Sobek wordt afgebeeld met een krokodillenkop. In een zijruimte zijn een aantal gemummificeerde krokodillen tentoongesteld. Maar het mooiste is de tempel zelf, die ook aan Horus de beschermgod van Egypte afgebeeld als een zonnevalk, is gewijd. Bedenk, als je hier rondloopt, dat 5000 jaar geleden alleskunner Imhoteb als eerste begon met het genezen van zieke mensen. Egyptenaren wachtten soms dagenlang in de zijzalen van deze tempel tot ze door Imhoteb onderzocht konden worden. Egyptisch artsen waren hun tijd eeuwen vooruit. Imhoteb, zo gaat het verhaal, voerde al een hersenoperatie uit. De patiënt leefde nog zes maanden.

Feloekatocht Aswan

Beste tijdstip? Eind van de middag, tot zonsondergang Prijs: reken op EGP 15 tot 20 per uur (€ 1,70 tot € 2,30) Absoluut de mooiste manier om de Nijl, Aswan en de eilanden te bekijken. Wij voeren vanaf de boulevard naar Kitchener Island (het bloemeneiland, waar je prachtig foto’s maken van de voorbij zeilende feloeka’s; ook heb je hier kans bijzondere vogels te spotten, zoals de kleine groene bijeneter en de hop), rond Elefantine eiland (hierop liggen nog enkele Nubische dorpjes, die inmiddels zeer toeristisch zijn geworden) en diverse eilandjes stroomopwaarts richting de Oude Dam. Vooral het laatste deel, als je eenmaal de stad uit bent, vaar je door heuse stroomversnellingen (de 1e cataract) en zie je prachtige watervogels, waaronder de bonte ijsvogel (zwartwit met een soort kuif), de steltkluut en de purperkoet, een meerkoet, maar dan veel groter en flitsend paars-purper van kleur. Verder de nijlgans en de kleine zilverreiger.

Koetsrit door Aswan

Beste tijdstip? Na zonsondergang. Prijs: € 15 p.p. Een boeiende manier om het leven in Aswan te leren kennen: een rit in een calèche. Koetsiers rijden overal op de boulevard en bij het station. Wij zaten in een 2-persoons koetsje met Achmed, of heette hij Mohammed? Hij reed ons dwars over de soek, stopte om een muntthee te drinken bij zijn favoriete theehuis en reed door de Nubische wijk van Aswan. Op de boulevards van Aswan gaf hij het paard de sporen en had de rit meer weg van wedstrijdje draven op Duindigt. Achmed gebruikte zijn zweep om auto’s kenbaar te maken waar hij heen wilde, sneed af en ontweek alsof het de gewoonste zaak van de wereld was. Ook in Luxor zijn koetsritten te boeken.

Nubisch Museum

Beste tijdstip bezoek? In de loop van de ochtend, als het buiten heet wordt. Entree: 35 EGP = ca. € 4. Pas in 1997 kreeg de Nubische beschaving (Nubiërs wonen sinds oudsher in Zuid-Egypte en Noord-Soedan) de erkenning die het verdient. Toen namelijk werd het Nubische Museum in Aswan geopend. In het fraaie gebouw worden historie en beschaving van het – in de oudheid door Egypte geknechte volk – uit de doeken gedaan. Veel Nubiërs woonden aan de Nijl en moesten door het ontstaan van het Nassermeer noodgedwongen verhuizen. Voorwerpen en beelden geven een beeld van hun cultuur. Diverse torso’s van Nuische heersers, de gezichten met een zachtaardige uitstraling. Een leerzaam bezoek. Wist u bijvoorbeeld hoe middeleeuwse Europese schilders aan het christelijke motief van Maria met Jezus op schoot zijn gekomen? Het is ontleend aan beelden van de Egyptische godin Isis die Horus de borst geeft. Centraal in het museum staat, onvermijdelijk, een metershoog fraai beeld van Ramses II.

Tempels van Abu Simbel

Beste tijdstip bezoek? Altijd vroeg in de morgen. Meestal rijd je in konvooi vanuit Aswan (vertrek ca. 04.00 u.) er naartoe. Entree: 55 EGP = ca. € 6,30. Zoals gezegd reden wij in konvooi de 290 kilometer vanuit Aswan, langs het Nassermeer en dwars door de woestijn naar het allermooiste tempelcomplex in Zuid-Egypte. Abu Simbel is een must, dat kun je gerust stellen. De geïsoleerde ligging, de ontstaansgeschiedenis en het verhaal van de verplaatsing van de tempel doen de rest.Vier beelden van farao Ramses II van 20 meter hoog ‘bewaken’ de ingang. Ramses (1304-1237) was niet alleen een farao die het verdeelde Egyptische Rijk weer tot een machtig geheel smeedde, hij hield ook van imposante bouwwerken. Abu Simbel is daarom ook niet aan een god maar aan Ramses gewijd. Megalomaan of niet, het complex overdondert: zeker als je onderaan een van de beelden gaat staan en de eerste zonnestralen over een van de vier meter grote Ramses-hoofden ziet glijden. Het geheel krijgt nog meer impact als je je realiseert dat de tempel in 1964 60 meter lager stond (zie foto uit Nubisch Museum)

Was er niets gedaan dan zou Ramses nu geheel en al in het Nassermeer zijn verdwenen. De aanleg van de Nieuw Dam in de Nijl bij Aswan zorgde namelijk dat hier het grootste stuwmeer ter wereld (500 km lang) zou ontstaan. Met financiële hulp van UNESCO zijn pylonen steen voor steen afgebroken en beelden met chirurgische precisie in stukken gezaagd en hier, hoog boven het Nassermeer weer opgebouwd.

Top 5 Hoe-houd-ik-opdringerige-verkopers-van-me-af

Straathandelaren, taxichauffeurs, koetsiers en schoenpoetsers tuimelen met hun lokkertjes over elkaar in de steden en bij de bezienswaardigheden. Ze hebben maar een doel voor ogen: geld. Op boulevards, buiten de hotels en in de soek hoor je behalve het ‘euro, euro?’ en ‘friend, look’ vaak ook humoristische aandachtskreten, zoals: ‘Waarom loop je, als ik een taxi heb?’ Een paar tips om de verkopers van je af te houden.
1. Vriendelijk afwijzen en nee schudden met hoofd en met handgebaren.
2. Geen oogcontact maken. Een zonnebril opzetten helpt daarbij.
3. Opmerkingen als: ‘Sorry, ik heb zojuist al een ….sjawl gekocht/ben net uit koets gestapt’, etc. bieden vaak soelaas.
4. ‘De bus wacht op mij, ik moet opschieten’, helpt ook. Of zeg: ‘Sorry, misschien morgen’.
5. En bij hardnekkige verkopers: straal negeren en doorlopen.

Hoteltips

Luxor – Iberotel Het voormalige Novotel lijkt in geen enkel opzicht op de hotelgebouwen van de keten die op de Europese bedrijventerreinen zijn neergezet. Iberotel ligt pal aan de Nijl. Alle kamers hebben tuin- en Nijlzicht. ’s Ochtends wakker worden, balkon op en over het water naar de Vallei der Koningen turen, aan de overkant van de Nijl. Prima restaurants in de terrasvormige tuin, met o.m. Oriëntaals restaurant, pizzeria, en Nile Café. Het hotelzwembad bevindt zich in een bassin in de Nijl. Kamerprijzen va. US$ 65-115 p.nacht.

Aswan – Basma Hotel
Het hoogst gelegen hotel van Aswan. Hier heb je vanaf de Oriëntaalse terrassen sublieme panorama’s over de Nijl en de woestijn op de westoever. ’s Avonds kun je in kussens gezeten en onder Oosterse lampen buiten dineren op een van die terrassen. Basma heeft een mooie tuin met een heerlijk zwembad met een poolbar. Alle aircokamers zijn royaal en hebben een balkon met uitzicht op het zwembad. In het restaurant wordt, naast het ontbijtbuffet, ook tijdens de lunch en het diner een buffet ingericht. Kamerprijzen: 2-pk v.a. US$ 145 p.nacht, incl. ontbijtbuffet.