Sabah Praktisch

Jungleland Sabah

Tot 1963 was Sabah, ruwweg de kop van Borneo, een Britse kroonkolonie. Na het vertrek van de Britten sloot Sabah zich aan bij Maleisië, het zelfstandige moederland (in 1957 streken de Britten hier al de vlag) op de zuidwestpunt van het Aziatische vasteland. Sabah meet 72.500 km² en is bijna geheel met oerwoud bedekt. Borneo – met een oppervlakte van 744.108 km² het op twee na grootste eiland ter wereld – bestaat voor 95% uit jungle.

Hoe kom je er?
Diverse luchtvaartmaatschappijen vliegen (via Kuala Lumpur) naar Kota Kinabalu (KK), op Sabah. Goedkoopste retourticket: Malaysian Airlines, v.a. € 980 p.p. all-in (juni 2009, vliegduur 17 u.,20 min.), www.malaysiaairlines.com/nl/en/home.aspx/. Retourvlucht van KK naar Sandakan v.a. € 40 p.p.

Beste reistijd
Sabah betekent Land onder de Wind. De Kop van Borneo ligt namelijk buiten de baan die verwoestende tyfoons in dit deel van Zuidoost-Azië afleggen. Dat betekent niet dat het hier altijd strandweer is. Er gaat bijna geen dag voorbij of er valt een bui. Meestal in de loop van de middag. Het hele jaar door is het gemiddeld 30° Celsius met een hoge vochtigheidsgraad. November tot maart is de natste periode op Borneo.

Visum en geld
Een visum is niet nodig, wel een paspoort dat bij aankomst nog minimaal zes maanden geldig is. Munteenheid in Maleisië is de ringgit (RM). 1 RM = € 0,20 (koers maart ’09). In de kustplaatsen zijn genoeg geldautomaten.

Vervoer
Alleen tussen de kustplaatsen liggen (overigens prima) asfaltwegen. Er is één weg van KK dwars door de bergen naar Sandakan. Er wordt, hoe kan het ook anders, links gereden. Autohuur kan (o.m. Avis, Thrifty), maar het is raadzaam om – zowel vanuit KK, als vanuit Sandakan – een airco busje met chauffeur te huren. Het is een betaalbare optie Rreken op RM 90/€ 18 per dag.

Gezondheid & vaccinaties
Vaccinaties zijn niet verplicht, maar inentingen tegen DTP, tyfus en geelzucht zijn wel aan te raden. Het is ook beter om malariatabletten te slikken, zeker als je de jungle in trekt. Vergeet ook niet voldoende DEET, anti insectenlotion mee te nemen. Informatie: www.lcr.nl.

Accommodatie
Van guesthouse tot hotel-resort complex, je vindt het allemaal.

Sabah Tea, tussen het dorp Ranau en de Poring Hot Springs. Je kunt er overnachten in een origineel bamboehuis, een zogenaamd longhouse. Voor $ 90 slaap je er in een compartiment met stromend water en een klamboe. 2-daagse programma’s incl. jungle avontuur v.a. $ 150 p.p., www.sabahtea.net.

Jesselton Hotel, een klassiek 4-sterren hotel in het centrum van KK, 2-pk incl. ontbijt v.a. RM 215/€ 43.

Pacific Sutera KK, Niet goedkoop maar super de luxe. Hotel-resort met koloniale allure (fraai palissanderhout) waar je je een radja voelt. Gelegen aan fraaie baai. Eigen haven. Tuin met palmbomen en zwembad. Overnachting in 2-pk v.a. RM 800 (€ 160) www.suteraharbour.com.my

Proboscis Lodge Prima lodges (met airco, douche en veranda) in het regenwoud aan de Kinabatangan rivier. Alleen per veerboot bereikbaar. Auto parkeren a.d. rivier bij Sukau. Eenvoudige maar goede maaltijden. Overnachting, incl. diner en ontbijt v.a. 240 RM p.p. (€ 48).met airco en neem de veerpont. Er staan in totaal 5 lodges en 1 B&B aan de rivier.

Sabah Hotel Beste hotel in Sandakan, met fraai zwembad en ruime airco kamers. Licht gedateerd. Zeer betaalbaar. 2-pk v.a. RM 220/€ 44, incl. ontbijt. www.hotelsandakan.com.my

Eten en drinken
In restaurants, en bij eetstalletjes langs de weg, hoef je nooit lang te wachten op je bestelling. Vis, rijst, noedels en gewokte groenten, het staat in no time op tafel. Op de prijs hoef je niet te letten. Een kom noedels, met een broodje en een blikje fris heb je al voor € 1,50. Een topper is Restoran Ocean King Seafood in Sandakan, op een enorme steiger in zee. Alle vis is vers, want wordt uit bakken die in zee hangen gehaald: garnalen, inktvis, om je vingers bij af te likken (en dat mág ook).

Georganiseerde reizen
Veel aanbod. Een greep: De Jong Intra (www.dejongintra.nl): 23-daagse vliegreis va. € 2499 p.p., Djoser (www.djoser.nl) biedt ook een 23-daags reis v.a. € 2295 p.p. Beide reizen incl. o.m. Kota Kinabalu, Mount Kinabalu en oerwoudbezoek. Fox (www.fox.nl) heeft een 18-daagse vliegreis v.a. € 2099 p.p., met o.m. Kota Kinabalu, Sepilok Orang-oetan centrum en Sukau regenwoud.

Jungle trekking & excursies

Naar Mount Kinabalu. Wie de klim naar de top (4101 m) wil maken, moet daar minimaal twee dagen voor uit trekken en in goede conditie zijn. De meeste klimmers boeken twee overnachtingen (in hutten op de weg omhoog). Neem voldoende warme kleding mee. De finale klim begint 02.30 uur en dan vriest het boven nog vaak. Informatie: www.mount-kinabalu-borneo.com.

De jungle in bij Kinabatangan. Kinabatangan betekent Gote Rivier. Klopt. De rivier is met 560 kilometer de langste op Sabah. Je kunt er prima op eigenhoutje komen. Per lijnbus (€ 1,60 p.p.) of in een minivan (€ 2,80 p.p.) vanuit Sandakan. Laat je bij Sukau de rivier overzetten. Daar staan diverse lodges (zie accommodatie). Riviersafari’s variëren van een halve dag tot een dagtrip (€ 30 p.p.).

Turtle Island. Bootsafari’s vertrekken vanuit Sandakan. Je overnacht altijd op het eilandje Selingan. All in-prijs voor boottocht, lodge, diner en ontbijt in eilandkantine en nachtelijke schildpadden safari, v.a. RM 175/€ 35 p.p.

Gidsen en kaarten
Verreweg de beste gids vonden wij The Rough Guide to Malaysia (€ 17,99): biedt alle hoe-reis-je-op Sabah?-informatie, natuur- en excursie informatie, plus nuttige slaapadressen. Onmisbaar is een vogelgids. Birds of Borneo (te koop op Sandakan Airport voor RM 98/€ 9,60, uitgever New Holland/UK) bijvoorbeeld. Hilarisch en onderhoudend is Naar het hart van Borneo (€ 10) van Redmond O’Hanlon. En natuurlijk Vreemdeling in het woud (tweedehands € 9) waarin auteur Eric Hansen verslag doet van zijn maandenlange trektocht door de jungle. Beste kaart: Rough Guide Map Malaysia (schaal 1:800.000, € 9,99) waterproof bovendien.

Informatie + sites
Tourism Malaysia, p/a Ambassade van Maleisië,Rustenburgerweg 2, 2517 KE Den Haag.
www.tourismmalaysia.com Overzichtelijke site met nuttige reisinformatie
www.malaysiasite.nl site met veel natuurinformatie, foto’s en tekst
www.sabahtourism.com biedt alles over Sabah, van droomeilanden tot jungletrekkings