Economie
De landbouw vormt maar 20% van het BNP. Hoofdproducten voor de export zijn citrusvruchten, wijn, fruit en groenten. De industriële productie is slechts zwak ontwikkeld, maar maakt toch 32% van het BNP uit.
Marokko beschikt over de grootste fosfaatreserves ter wereld. De belangrijkste economische sector is de dienstverlening, in het bijzonder het toerisme.

Klimaat

• De Atlantische Oceaan en de overheersende zuidwestenwind bepalen het weer langs de westkust. De zomers zijn er zonnig en aangenaam warm. In de winter valt er behoorlijk wat regen.
• In het binnenland zijn de zomers heet met temperaturen tot 40 graden en weinig regen. De winters zijn zacht, maar nachtvorst komt regelmatig voor.
• In het Atlasgebergte valt veel sneeuw.

Klimaattabellen

Gemiddelde maximale dagtemperatuur in graden

Gemiddelde neerslag per maand in mm

Gemiddeld aantal uren zon per dag

Feiten en cijfers

Officiële naam

• Koninkrijk Marokko (al-Mamlakah al-Maghribiyah)

Inwoner

• Marokkaan (m), Marokkaanse (v)

Bijvoeglijk naamwoord

• Marokkaans

Staatsvorm

• Constitutionele monarchie
• Marokko is opgedeeld in 16 regio's (inclusief West-Sahara), 45 provincies, 16 prefecturen en vele andere administratieve eenheden.

Hoofdstad

• Rabat (ar-Rabat)

Taal

• Arabisch, Frans en Berberdialecten

Aantal inwoners

• 32,2 miljoen

Oppervlakte

• 458.730 km² (ruim 11 keer Nederland)

Inkomen per inwoner (per jaar)

• USD 4.700 (NL: 39.500)

Levensverwachting (gemiddeld)

• 75,4 jaar (NL: 80,1 jaar)

Munteenheid

• Dirham (MAD)

Landcode kenteken

• MA

Landcode internet

• .ma

Afstand vanaf Utrecht

• Rabat: 2430 km

Feestdagen

• Islamitische feestdagen verschuiven elk jaar 10 à 11 dagen. De exacte data zijn afhankelijk van de lokale waarneming van de maan en worden kort tevoren aangekondigd.
• A: Islamitische jaartelling.

Taal

• Meest gesproken talen: Arabisch (officieel), Frans en Berberdialecten.
• Arabisch is de officiële taal, maar bijna de helft van de bevolking spreekt Berbers.
• In de toeristische gebieden kunt u met Frans en ook wel met Engels uit de voeten.

Tips

Kashba Taourirt

Festival Gnaoua

Mausoleum van Moulay Ismail in Meknès

Kunstgaleries in Asilah

Keramiek

Mozaïeken en arabesken in marokko
Het verbod in de islam om levende wezens af te beelden heeft geleid tot ontplooiing van de ornamentkunst zoals kalligrafieën, arabesken en mozaïeken. Marokkaanse moskeeën zijn gebouwd in klassieke Moorse stijl met vierkante minaretten en meestal niet toegankelijk voor niet-moslims. Veel medressen (islamitische scholen) en koubba’s of marabouts (graftombes) zijn wel te bezoeken, evenals de schitterende paleizen. In Marokko worden verschillende soorten berbermuziek gemaakt, andere stijlen zijn gnawa, rai en chaabi. De meestvertaalde hedendaagse Marokkaanse auteur is Tahar Ben Jalloun. Jaarlijks vindt in november in Marrakech een filmfestival plaats. In onder meer Essouira, Marrakech en Asilah zijn hedendaagse kunstgaleries.

Geschiedenis
Op de verovering van Marokko door de Arabieren in de 7e eeuw volgden wisselende islamitische dynastieën tot aan het eind van de 19e eeuw. Na het Franse protectoraat (vanaf 1912) werd Marokko in 1956 onafhankelijk. De koning is politiek en religieus staatshoofd en kan het parlement ontbinden. In 1996 leidde hij een liberaliseringsfase in.

Mix van culturen in marokko
Onder andere Feniciërs, Romeinen, Spanjaarden en Fransen hebben hun sporen in Marokko achtergelaten. De Berbers of Amazigh woonden er al rond 2000 v.Chr. Op de verovering van Marokko door de Arabieren in de 7e eeuw volgden wisselende dynastieën tot aan het eind van de 19e eeuw. Na het Franse protectoraat (vanaf 1912) werd Marokko in 1956 onafhankelijk. In 1975 werd de voormalige Spaanse kolonie de Westelijke Sahara geannexeerd. Koning Hassan II overleed in 1999 en zijn zoon Mohammed VI nam de macht over. Hij heeft enkele moderniseringen doorgevoerd, maar is nog altijd politiek en religieus staatshoofd.

Natuur & landschap

Een land met vele gezichten. Vlak bij Europa gelegen, maar toch een andere wereld. Waar in de steden de ommuurde kashba’s een mysterieuze sfeer ademen. Waar koperslagers en leerbewerkers op straat hun oude ambacht uitoefenen en een melange van geuren van kruiden en specerijen over de kleurrijke soeks hangt. Daarnaast heeft Marokko ook stranden en een rijke natuur. De toppen van het ruige Atlasgebergte zijn een groot deel van het jaar met sneeuw bedekt.

Tips

Vallei van Dadès en Todra

Ameln Vallei

Nationaal park Talassemtane

Nationaal park Toubkal

Nationaal park Tazzeka

Hoge bergen en woestijn
Marokko heeft een veelzijdig landschap met hoge bergen, woestijnen en groene valleien. Het Toubkalmassief in de Hoge Atlas is met 4165 m het hoogste gebergte in Marokko. In het noorden ligt het Rifgeberget 2456 m hoog is. De Atlantische kustvlakte wordt intensief gebruikt voor landbouw. Er zijn verschillende rivieren in Marokko en door rivieren uitgesleten valleien (wadi’s). In het zuiden en oosten liggen woestijnen met hier en daar oasen met palmbossen. Er is een aantal natuurreservaten en nationale parken, waaronder Tamri en Souss-Massa bij Agadir, Toubkal bij Marrakech en Al-Hoceima in het noorden.

Koningssteden van marokko
De zogenoemde koningssteden, Fes, Marrakech, Meknès en Rabat, hebben sfeervolle middeleeuwse medina’s (oude binnensteden), mooie historische gebouwen, kleurrijke markten en pleinen. Rabat (ongeveer 650.000 inw.) is de hoofdstad van Marokko, maar Casablanca is de grootste stad met ruim drie miljoen inwoners. Casablanca, ad-Dar al-Bayda in het Arabisch, is ook het economische centrum en heeft een bruisend uitgaansleven. In enkele noordelijke steden zijn de Andalusische invloeden te zien in de wit en blauw geverfde huizen. Dorpen in de oasen en in de vruchtbare valleien hebben een geheel eigen sfeer met lemen woningen en palmbossen. In het Atlasgebergte zijn mooi gelegen dorpjes te vinden.

Tips

Figuig

Chefchouen

Fes

Tanger

Essaouira

Brede zandstranden in marokko

Marokko is gezegend met een gunstig klimaat en een lange kustlijn. De bekendste badplaats is Agadir. Nieuwe toeristische plaatsen aan zee zijn Lixus, Mazagan en Plage Blanche. Hier is een rijk aanbod aan activiteiten en recreatiemogelijkheden. Aan de Middellandse kust zijn vooral beschutte baaien en kliffen; de Atlantische kust is gevarieerd met rotsen in het noorden en vooral in het zuiden brede zandstranden. Het water van de Atlantische Oceaan is kouder dan dat van de Middellandse Zee. Aan de Atlantische Oceaan staat vaak een harde wind en bij sommige stranden zijn gevaarlijke golfstromen. Informeer in Marokko van te voren als u wilt zwemmen.

Tips

Agadir

Temara Plage

Tan Tan Plage

Legzira Plage

Lac de Sidi Bourhaba

Winkelen

• Marokko staat bekend om de producten van leer. In de soeks (bazaars) of op de markten vindt u echter vooral goederen van middelmatige kwaliteit. Er zijn weinig winkels waar producten van ontwerpers worden verkocht. 
• Typische souvenirs zijn producten van leer, zeep en cosmetica van Arganolie, tapijten, zilveren sieraden, keramiek, kruiden, lampen en slippers,
• Afdingen op de markt wordt aangeraden. Waar de prijzen duidelijk staan aangegeven, staan ze ook vast.
• De verkopers op de markt hebben een speciale techniek om u zaken te laten kopen tegen absurd hoge prijzen. Toon weinig interesse en ding fors af.

Kleurrijke soeks in marokko
Grote steden als Fes en Marrakech hebben uitgestrekte oude soeks (markten) ingedeeld in producten, bijvoorbeeld de leersoek en de kruidensoek. Marokko staat bekend om de handgemaakte, artistieke producten, zoals zilveren berbersieraden, mooi beschilderd aardewerk en kleurrijke lampen. De kwaliteit verschilt. Onderhandelen hoort erbij en kost tijd. Als u daar geen zin in hebt of eerst een idee van de prijzen wilt krijgen, kunt u naar winkels met vaste prijzen gaan, daar is alles wel wat duurder. In de villes nouvelles vindt u winkels met moderne producten van internationale merken. Morocco Mall in Casablanca is de grootste shoppingmall van Noord-Afrika.

Party in casa
Het nachtleven speelt zich vooral af in Casablanca, Agadir, Marrakech, Tanger en Rabat, in hotelbars en discotheken. Vaak moet er een hoog bedrag aan entree betaald worden en is er een dresscode. Restaurants en cafés in kleine plaatsen sluiten meestal vroeg. De bewoners van Casablanca gaan vooral in het weekend uit in Aïn-Diab, waar veel trendy restaurants en cafés zijn en Marokkaanse, Arabische en westerse muziek gedraaid wordt. Een cabaret oriental is een speciaal voor toeristen georganiseerde buikdansshow. In de bioscopen zijn met name films uit Hollywood, Bollywood en Egypte te zien.

Kruiden in de marokkaanse keuken
De Marokkaanse keuken is in de loop der eeuwen een goede mix geworden van Arabische, Berber, Spaanse, Afrikaanse en joodse invloeden. Kruiden, waaronder koriander, komijn, kaneel en gember, maken een belangrijk deel uit van de gerechten. Couscous en tajine zijn een van de hoofdgerechten. De grootste maaltijd wordt over het algemeen ’s middags gegeten. Het is gebruikelijk om met brood te eten in plaats van met bestek. Zoete muntthee wordt bij of na elke maaltijd gedronken. Als dessert wordt in Marroko vaak fruit gegeten of zoet gebak.

Tips

Harirasoep

Muntthee

Tajine

Couscous

Kookcursussen

Zoete muntthee in marokko
De nationale Marokkaanse drank is muntthee, die gemaakt wordt met sterke Chinese groene thee, verse munt (naana) en heel veel suiker. Koffie met of zonder melk, frisdranken en mineraalwater zijn overal te krijgen. Verse vruchtensappen zijn ook op veel plaatsen te koop. Alcohol wordt meestal aangeboden in de luxerestaurants, -hotels en -uitgaansgelegenheden en in supermarkten en bars in de ‘ville nouvelles’ (nieuwe delen van een stad). Lokale biermerken zijn Casa en Flag. Er worden ook wijnen in Marokko gemaakt, onder andere Cabernet en Guerrouane.

Kamperen

Algemeen

• Marokko heeft zeker 90 campings die het hele jaar door open zijn.
  
• Kamperen wordt steeds populairder. Overal langs de kust, rond toeristische steden en in het Atlasgebergte zijn kampeergelegenheden.
  
• Standplaatsen zijn redelijk geprijsd, maar van de kwaliteit van voorzieningen en sanitair mag ook niet te veel worden verwacht. Ze zijn vaak vooral geschikt voor kampeerauto's en caravans.
• Sommige campings verhuren tenten en huisjes.
  

Vrij kamperen

• Het is toegestaan om vrij (in de natuur) te kamperen. Vraag wel altijd toestemming bij de lokale autoriteiten, de beheerders of de eigenaren.

Verkrijgbaarheid CampinGaz

• Gasflessen: ja, alleen type 907
  
• Doorprikblikjes: ja
• Ventielblikjes: ja, alleen types CV270, CV300, CV470, CP250
• Omruilen mogelijk: ja, alleen type 907

Traditionele riads
In Marokko is het mogelijk om te overnachten in de meest eenvoudige, goedkope hotelletjes met gedeelde badkamers, in middenklassehotels (maison d’hôtes) en in luxueuze paleizen. Dat kunnen uniforme internationale hotelketens zijn of karakteristieke oude riads met binnenplaats in de medina’s van Fes en Marrakech. Er worden steeds meer toeristendorpen en hotelcomplexen gebouwd met zwembaden, tuinen, discotheken, golfbanen en ander vermaak. In het laagseizoen (mei-oktober) zijn soms kortingen mogelijk. Met Pasen, in augustus en tussen oud en nieuw komen veel Franse toeristen naar Marokko, dus dan kan het nodig zijn om te reserveren.

Midden in de natuur van marokko
Er bestaan een stuk of negentig kampeerterreinen in Marokko. De meeste zijn gelegen in natuurgebieden buiten de stad, bij een strand, in de bergen, in de woestijn of een bosrijke omgeving. Sommige campings bieden bungalows en traditionele tenten te huur aan. Er zijn douches, elektriciteit en meestal een restaurant, een winkeltje en soms een zwembad. Populaire campings zijn onder andere te vinden in Ifrane, Essaouira and Agadir. Wildkamperen is toegestaan als de eigenaar van het terrein toestemming heeft gegeven.

Openingstijden benzinestations

• Met name in het zuiden van het land zijn de tankstations schaars. U wordt aangeraden waar mogelijk uw tank volledig te vullen en voldoende reservebrandstof mee te nemen.

Openingstijden winkels

• De winkels zijn 's winters open van maandag t/m zaterdag van 9-12 uur en van 15-19 of 20 uur en 's zomers van maandag t/m zaterdag van 8-12 uur en van 14.30-18 uur.
• De soeks zijn dagelijks open van 8.30-13 uur en van 14.30-18 uur.

Openingstijden banken

• Banken zijn 's winters open van maandag t/m vrijdag open van 8-11.45 uur en van 14-17.30 uur en 's zomers van maandag t/m vrijdag van 8-14.40 uur.
• Op vrijdag is er i.v.m. moskeebezoek doorgaans een langere middagpauze (11.15-15 uur).

Bijzonderheden

• Tijdens de vastenmaand ramadan zijn de meeste banken open van 8.30-15 of 16 uur.

Openingstijden postkantoren

• De postkantoren zijn doorgaans open van maandag t/m vrijdag van 8.30-11.45 en van 14.30-18.30 uur.

Bijzonderheden

• Grotere postkantoren blijven tussen de middag vaak open.
• Op vrijdag kan de middagpauze langer zijn.

Douaneregels overige dieren

Vogels

• Voor de invoer van vogels is een gezondheidsverklaring vereist.

Douaneregels tabak

Invoer

• De volgende hoeveelheid gelden voor personen van 21 jaar en ouder:
  • 200 sigaretten of
  • 200 cigarillo's of
  • 50 sigaren of
  • 400 g tabak

Douaneregels alcohol

Invoer

• De volgende hoeveelheid gelden voor personen van 21 jaar en ouder:
  
  • 1 liter wijn
  • 1 liter sterkedrank

Douaneregels betaalmiddelen

Invoer

• Binnenlandse betaalmiddelen mogen niet worden ingevoerd.
• Buitenlandse betaalmiddelen boven MAD 15.000 moeten worden aangegeven.

Uitvoer

• Binnenlandse betaalmiddelen mogen niet worden uitgevoerd.
• Buitenlandse betaalmiddelen boven MAD 15.000 moeten worden aangegeven.

Adressen in nederland

Toeristische informatie

• Marokko heeft geen verkeersbureau in Nederland, wel in België:
  Nationaal Marokkaans Verkeersbureau
  Louizalaan 402
  1050 Brussel
  Tel. +32 2 646 63 20

Adressen ter plaatse

Toeristische informatie

• Office National Marocain du Tourisme
  Angle Rue Oued El Makhazine et rue Zalaga
  BP 19 Agdal - Rabat
  Tel. +212 37 67 40 13 / 37 67 39 18
  http://www.tourisme-marocain.com/

Vertegenwoordigingen

Nederlandse ambassade

• 40 Rue de Tunis
  Rabat
  Tel. +212 37 21 96 0
  Open: ma t/m vr van 8-12 uur.
  www.ambassadepaysbasrabat.org

Nederlands consulaat

• Casablanca

Marokkaanse ambassade

• Oranjestraat 9
  2514 JB Den Haag
  Tel. 070 346 96 17
  Open: ma t/m vr van 9-16 uur.
  www.maec.gov.ma
  

Handige websites

• Toeristische informatie: www.visitmorocco.com
• Toeristische informatie: www.tourisme-marocain.com
• Toeristische informatie: www.tourism-in-morocco.com
• Nederlandse ambassade: www.ambassadepaysbasrabat.org

Veiligheid

Reisadvies Ministerie van Buitenlandse Zaken

• Het Ministerie van Buitenlandse Zaken geeft reisadviezen met betrekking tot veiligheidsrisico's tijdens uw verblijf in het buitenland via www.minbuza.nl en het telefoonnummer 070 348 64 86.

Bijzonderheden

• In verband met gevaar voor drugssmokkel dient u bijzonder voorzichtig te zijn als u tijdens de reis naar Marokko of tijdens de oversteek vanuit Spanje wordt benaderd met het verzoek een pakje mee te nemen, of even op te passen op een stuk bagage. Drugssmokkel wordt aanzienlijk zwaarder bestraft dan in Nederland.
• Indien u van Marokko naar Mauritanië en vice-versa wilt reizen, dient u de kustroute te volgen die loopt door de Westelijke Sahara van Laayoune via Dhakla naar Noadhibou (Mauritanië). Onder geen beding mag van deze reisroute worden afgeweken, omdat in dit gebied mijnenvelden zijn.

Wereldomroep

• Radio Nederland Wereldomroep (RNW) is een internationale, Nederlandse omroep. De Wereldomroep biedt nieuws, muziek, achtergronden en service-informatie voor vakantiegangers aan via radio en internet.
  
• Raadpleeg de website hoe en of u de Wereldomroep op uw vakantieadres kunt ontvangen.
• De frequenties kunt u vinden via de zoekmachine: www.wereldomroep.nl/fzm.
  
• Voor meer informatie: www.wereldomroep.nl.

BVN

• De Wereldomroep is als uitvoerend partner ook betrokken bij de internationale Nederlandstalige televisiezender BVN, een samenwerkingsverband tussen de Nederlandse Publieke Omroep, de Wereldomroep en de VRT.
• BVN is zo goed als wereldwijd 24 uur per dag per satelliet te ontvangen.
• Voor meer informatie: www.bvn.nl.
  

Televisie

• Tv-standaard: SECAM
• De moderne Nederlandse PAL-toestellen (van na 2000) werken ook op een SECAM-systeem, het beeld is dan echter altijd zwart-wit.

Tijdsverschil

Tijdsverschil

• In Marokko is het 1 uur vroeger dan in Nederland.
• In onze zomertijd, tussen de laatste zondag in maart en de laatste zondag in oktober, is het 2 uur vroeger.

Zomertijd

• Marokko heeft geen zomertijd.

Wisselkoers

Omrekentabel

Basis koers: 1-3-2011

Geldzaken

Munteenheid

• Marokkaanse dirham (MAD)

Contant geld

• Biljetten: 20, 50, 100 en 200 dirham.
• Munten: 1, 5, 10, 20 en 50 centimes en 1, 2, 5 en 10 dirham.

Bankpas

• Bankpassen worden geaccepteerd bij geld- en betaalautomaten met een Cirrus- of Maestrologo.
• Gebruik van een bankpas is niet altijd gratis. De kosten verschillen per bank en per bankpas. Als uw bank een vast bedrag per verrichting rekent, is frequent gebruik van uw bankpas bij kleine bedragen af te raden.
• Er geldt een limiet per dag.

Creditcard

• Creditcards worden doorgaans bij grote hotels, restaurants, winkels en banken geaccepteerd.
• Geld opnemen met een creditcard is meestal niet gratis. De kosten verschillen per bank en per creditcard. Als uw bank of creditcardmaatschappij een vast bedrag per verrichting rekent, is frequent gebruik van uw creditcard bij kleine bedragen af te raden.
• Bij gebruik van een creditcard is steeds vaker een pincode vereist. Vraag deze pincode tijdig aan bij uw creditcardmaatschappij of bank.

Travellercheques

• Travellercheques, bij voorkeur in euro's of Amerikaanse dollars, kunt u inwisselen bij de banken en postkantoren.

Geldautomaten

• Marokko heeft een redelijk aantal geldautomaten in de grote steden en toeristische gebieden; daarbuiten is het aantal beperkt; er zijn slechts weinig betaalautomaten.
• Actuele informatie over geldautomaten in een bepaalde plaats vindt u bijvoorbeeld op www.mastercard.com/atmlocator, visa.via.infonow.net/locator/global of via www.atmlocator.info.

Geld wisselen

• Wissel uw geld alleen bij bevoegde wisselkantoren. Deze zijn herkenbaar aan een goudkleurig logo.
• Bewaar het wisselbewijs. U hebt dit nodig om het geld weer om te wisselen in westerse valuta.

Rookverbod

Openbare ruimtes

• Roken is niet toegestaan:
  • In openbare ruimtes van (semi)overheidsgebouwen en private gebouwen.
  • In ziekenhuizen en onderwijsinstellingen.
  • In bioscopen, theaters e.d.
  • In het openbaar vervoer.
    

Horeca

• In restaurants en cafés kleiner dan 50 m² is roken toegestaan in daarvoor apart ingerichte ruimtes. Is zo'n ruimte niet aanwezig, dan is roken nergens in het etablissement toegestaan.

Reisseizoen

• Voor de westkust is de zomer de aangenaamste periode. In het voor- en najaar schijnt lang niet altijd de zon en regent het vrij vaak.
  
• Voor de woestijngebieden zijn juist de herfst, de winter en de lente de aangenaamste periodes. In Marrakech bijvoorbeeld is het 's winters overdag rond de 21 graden.

Gezondheid

Algemeen

• De gezondheidszorg in Marokko is redelijk tot goed in de steden. Buiten de steden zijn de medische voorzieningen vaak zeer beperkt.
• U wordt geadviseerd een goede reisverzekering af te sluiten.

Artsen, apotheken en ziekenhuizen

• Apotheken vindt u in alle grote steden, ook 24-uursapotheken.
• Neem speciale medicijnen in ruim voldoende mate mee (in de originele verpakking) of vraag uw arts om een recept.
• Het is raadzaam zelf een reisapotheek met reguliere medicijnen mee te nemen.
• Bij een ziekenhuisopname en als u speciale medische hulp nodig hebt, kunt u contact opnemen met de Nederlandse ambassade in Rabat voor informatie, ondersteuning en eventuele financiële hulp.
  
• Houd er rekening mee dat u mogelijk contant moet betalen voor de verlening van medische zorg.
  
• Noodhulp in staatsziekenhuizen is vaak gratis of bijna gratis.
  
• Neem bij een ziekenhuisopname direct contact op met uw verzekeringsmaatschappij, zodat deze voor de betaling kan zorgen.

Dieren

• Hondsdolheid komt voor in Marokko. Er hebben zich, onder andere bij toeristen, verscheidene gevallen van hondsdolheid voorgedaan. Neem direct contact op met een arts wanneer u door een zoogdier (bijvoorbeeld een hond, kat of vleermuis) bent gebeten.

Drinkwater

• Water (voor drinken, ijsblokjes, tandenpoetsen, groente wassen, enzovoorts) moet eerst worden gekookt of afkomstig zijn uit flessen.

Voedsel

• Gebruik poedermelk of melk in blik. Let u daarbij wel op dat de melk aangelengd wordt met zuiver water.
• Eet alleen goed doorbakken vlees en vis, gekookte groenten en fruit dat u zelf geschild hebt.
  

Zwemwater

• Bij het pootjebaden en zwemmen in zoet water bestaat het risico dat u de wormziekte schistosomiasis (bilharzia) oploopt. Informeer daarom ter plaatse of het water veilig is.

Bijzonderheden

• Ceuta en Melila, aan de Noord-Afrikaanse zijde van de Straat van Gibraltar, behoren officieel tot het Spaanse grondgebied, maar zijn autonome steden. U kunt een Europese gezondheidskaart (EHIC) aanvragen via uw zorgverzekeraar of via www.ehic.nl. Met deze kaart hebt u in deze steden recht op noodzakelijke medische zorg bij ziekte of een ongeval tijdens uw verblijf in deze steden. De kosten worden veelal rechtstreeks bij de zorgverzekeraar gedeclareerd.

Inentingen

• Inentingen zijn niet verplicht voor Marokko.
• Wel worden een DTP-vaccinatie en bescherming tegen hepatitis A aanbevolen.

Persoonlijk advies

• Het is raadzaam dat u zich laat adviseren over de medische voorzorgsmaatregelen die voor u van toepassing zijn. U kunt hiervoor terecht bij een van de volgende instanties:
  • GGD: voor regionale adressen zie www.ggd.nl
  • LCR (landelijke vaccinatielijn voor reizigers): tel. 0900 95 84 (€ 0,45/min.), www.lcr.nl.
  • KLM Travel Clinic Schiphol: tel. 0900 109 109 6 (€ 0,80/min.), www.klmtravelclinic.nl
  • Havenziekenhuis Rotterdam (Travel Clinic): tel. 0900 503 40 90 (€ 0,15/min.), www.travelclinic.com
  • AMC Amsterdam: tel. 020 566 38 00, www.amc.nl
  • LUMC Leiden: tel. 071 526 36 36, www.lumc.nl
  • Meditel: tel. 0900 040 03 63 (€ 0,25/min.), www.meditelopreis.nl

Telefoneren

Bellen naar Marokko

• Internationaal toegangsnummer: 00.
• Landnummer: 212.
• Netnummer zonder de nul.
  
• Abonneenummer.

Bellen naar Nederland

• Internationaal toegangsnummer: 00 (wacht daarna op de kiestoon).
• Landnummer: 31.
• Netnummer zonder de nul.
• Abonneenummer.
  

Mobiel bellen

Netwerk

• Met een Nederlandse mobiele telefoon kunt u bellen in Marokko.

Bereik

• De netwerken bieden een goed bereik in de bewoonde gebieden.
  
• In de berg- en woestijngebieden is op veel plekken nog geen dekking.

Collect bellen

• Kies voor een collectgesprek via KPN Direct 002 11 00 31; de ontvanger betaalt € 4,50 per gesprek en € 0,75/min.
• Collect bellen met een mobiele telefoon is niet bij alle providers gratis.

Telefooncellen en telefoonkaarten

• Telefooncellen werken op muntgeld of telefoonkaarten die verkrijgbaar zijn bij postkantoren, telefoonwinkels en bepaalde tabakswinkels.
• Telefoonwinkels maken ook gebruik van telefoonkaarten.
  

Daluren

• Zaterdagavond 20% korting.
• Zondag en feestdagen 50% korting.
  

Post

• Postzegels (bolol) zijn verkrijgbaar bij postkantoren.
  

Prijspeil

• Eenvoudige maaltijd: vanaf € 4.
• Budgetovernachting: vanaf € 7.
• Middenklasseovernachting: € 45 tot € 100.

Internet

Beschikbaarheid

• Breedband internet is goed beschikbaar: Marokko heeft technisch het meest geavanceerde net van het Afrikaans continent.
  
• In enkele steden zijn cybercafés te vinden.
• Een beperkt aantal restaurants, bars en hotels biedt (draadloos) internet aan. Vaak is dit gratis.

Bijzonderheden

• De overheid laat sommige websites om politieke redenen blokkeren.

Informatie

• www.hotspot-locations.com
• www.cybercafes.com

Elektriciteit

Voltage

• 220 volt

Verloopstekker

• U hebt mogelijk een verloopstekker (wereldstekker) nodig.
• Stopcontacten hebben twee ronde gaten en kunnen een naar buiten stekende aardingspin hebben.

Kledingadvies

• Neem luchtige, katoenen of linnen kleding mee. Een regenjas of -poncho kan van pas komen in het voor- en najaar.
• Pak ook een (fleece)trui of vest in voor de woestijn omdat het 's nachts sterk afkoelt.
• Absoluut noodzakelijk zijn een zonnebril, (zonne)hoed of pet en goede zonnebrandcrème. 

Voertuigpapieren

Auto, kampeerauto of motor

• Het Nederlandse kentekenbewijs wordt erkend.
• Voor uw voertuig is een tijdelijk invoerdocument (D-16bis) vereist. Dit document wordt afgegeven aan de grens. U kunt het ook vooraf online invullen. Het heet dan D-16ter.
  Voor meer informatie kunt u zich wenden tot:
  Administration des Douanes et Impôts Indirects
  Avenue Annakhil, Centre des Affaires, Hay Riad
  Rabat
  Tel. +212 5 37 71 78 00/01 of 5 37 57 90 00
  Fax +212 5 37 71 78 14/15
  adii@douane.gov.ma
  www.douane.gov.ma
  
• Voor een kampeerauto is een inventarislijst in tweevoud vereist.
• Uw voertuig moet voorzien zijn van een NL-sticker.

Leenauto of -motor

• Voor een geleend voertuig is een door een notaris in het Frans opgestelde machtiging vereist.

Verzekering

• Een WA-verzekering is verplicht.
• De groene kaart wordt erkend.

Kortetermijnverzekering

• Is uw groene kaart niet geldig voor Marokko, dan kunt u een kortetermijnverzekering afsluiten aan de grens.
  Voor meer informatie kunt u zich wenden tot:
  Bureau Central Marocain des Sociétés d'Assurances
  154 boulevard d'Anfa
  20050 Casablanca
  Tel. +212 5 22 39 18 57/8/9
  Fax +212 5 22 39 39 34
  secretariat@bcma.ma
  
• U kunt zich voor de kortetermijnverzekering ook wenden tot:
  Assurantiekantoor Alessie
  Eliotplaats 174
  3068 VL Rotterdam
  Tel. +31 10 455 59 46
  www.alessie.com
  

Belasting

• U bent vrijgesteld van het betalen van wegenbelasting.

Langer verblijf

• U kunt uw voertuig per kalenderjaar maximaal voor de duur van 6 maanden tijdelijk invoeren. Deze periode mag meerdere bezoeken omvatten.

Bijzonderheden

• Deze informatie geldt voor Nederlands ingezetenen.

Rijbewijs

Huurauto of -motor

• Het Nederlandse rijbewijs wordt erkend.
• Wij raden u aan om voor de zekerheid een IRB (Internationaal Rijbewijs) model 1949 mee te nemen in verband met mogelijke taalproblemen en omdat verhuurbedrijven het vaak verlangen.
• Het IRB is verkrijgbaar bij ieder ANWB-verkooppunt, ook voor niet leden.
  • Neem uw Nederlandse rijbewijs en een recente pasfoto mee.
  • Het IRB is 1 jaar geldig.

Bijzonderheden

• Deze informatie geldt voor Nederlands ingezetenen.

Persoonsdocumenten

Reisdocument

• U hebt een paspoort nodig dat minimaal nog geldig is tot na vertrek uit Marokko.

Visum

• Een visum is niet vereist voor een bezoek van maximaal 3 maanden.

Bijzonderheden

• Deze informatie geldt voor reizigers met de Nederlandse nationaliteit.

Fooien

• Voor elke (kleine) dienst wordt u geacht bakshees (soort fooi) te betalen. Zorg voor voldoende kleingeld.
• Een fooi voor kamermeisjes, gidsen, kruiers, obers en taxichauffeurs wordt uiteraard op prijs gesteld.
• Bedieningsgeld is bij de restaurantrekening inbegrepen. Daar bovenop wordt een fooi van 10% zeer gewaardeerd.

Zusterorganisaties

• De ANWB heeft geen zusterclub in Marokko.

Windsurfen in marokko
Bij veel toeristische badplaatsen in Marokko en met name bij Agadir zijn mogelijkheden om aan watersport te doen, zoals kajakken, surfen, snorkelen, duiken, jetskiën en waterskiën. Vanwege de sterke kustwind in Essaouira, die bekend staat als de alizé, is de zee bij deze stad bijzonder geschikt om te wind- en kitesurfen. Plage Mehdiya bij Kenitra en Taghazout bij Agadir zijn populaire surfplekken. Langs de onregelmatige kustlijn van de Middellandse Zee, tussen Tanger en Al Hoceima, is de zee rustiger. Raften en kanoën op de rivieren in de Hoge Atlas begint enigszins op te komen.

Bergen en valleien in marokko
In Marokko zijn het hele jaar door wandeltochten te maken en op allerlei niveaus. Het kunnen zware trektochten naar de top van Jebel Toubkal zijn, met 4167 m de hoogste berg van Noord-Afrika, of ontspannen wandelingen door groene valleien, nationale parken of de palmbossen van een oase. Er zijn verschillende klimaten in Marokko, waardoor het in de zomer bijvoorbeeld te warm is om in het Rifgebergte en rond Jebel Sahrho te wandelen, maar het in de Hoge Atlas juist koel is. Het is mogelijk onder begeleiding van een gids te wandelen en de bagage te laten vervoeren.

Skiën in de hoge atlas
Marokko is misschien niet de meest voor de hand liggende skibestemming, maar toch zijn er tussen eind december en februari verschillende mogelijkheden. Er kan ook uitrusting gehuurd worden. De faciliteiten zijn echter vaak wat eenvoudiger dan in de Europese wintersportplaatsen. In de vallei van Aït Bougomez kunnen skitochten gemaakt worden (ski randonné). Oukaïmeden op 70 km ten zuiden van Marrakech is een geliefd skioord. Een andere wintersportplaats is Michlifen vlak bij Ifrane. In de Midden-Atlas ligt echter niet elke winter genoeg sneeuw.

Afgelegen bergweggetjes in marokko
Sommige reisbureaus en hotels in Marokko verhuren fietsen. Voor lange tochten zijn die niet altijd geschikt. De wegen zijn vaak smal en zanderig en gevaarlijk vanwege de hardrijdende auto’s. Afgelegen wegen zijn rustiger. In de Anti-Atlas, de vallei van de Dra en Jebel Sarhroplateau zijn mooie paden om te mountainbiken. Dit zijn vaak wel lange routes voor fitte, geoefende fietsers, zonder de mogelijkheid om voedsel en drinken te kopen. Budgethotels in Marrakech bieden ook fietsen te huur aan. De Palmeraie met de dorpjes ten noordwesten van de stad is een leuk gebied in Marokko om per fiets te verkennen.

Infrastructuur

• Vanaf Casablanca loopt een snelweg via Rabat in de richting van Tanger. Vanaf Rabat is er een zijtak naar Fès. Beide zijn goed berijdbaar.
• Langs de Atlantische kust en ten noorden van het Atlasgebergte ligt een vrij dicht net van primaire en secundaire tweebaanswegen die goed berijdbaar zijn.
• Ten zuiden van het bergland loopt de deels zeer kronkelige weg van Marrakech naar Fès, die vrij goed berijdbaar is.
• Zijtakken van deze weg leiden in zuidelijke richting om dood te lopen aan de rand van de Sahara. Wilt u nog verder, dan kunt u alleen met een terreinvoertuig met vierwielaandrijving verder over onverharde wegen (pistes). Ook hoog in het Atlasgebergte liggen onverharde gruiswegen.
• De bewegwijzering is langs de hoofdweg vrij goed en tweetalig (Arabisch en Frans).
• Het grensgebied in de woestijn tussen Marokko en Algerije, waar geen wegen lopen, is gedeeltelijk verboden gebied. Om dieper in de Sahara door te dringen moet u omrijden via Figuig en daar de Algerijnse grens oversteken.
• In de grote steden zijn hele wijken afgesloten voor autoverkeer. Hier ligt de markt (souq) met zijn zeer smalle straatjes. 
• Rijden in het donker is buiten de steden zeer risicovol.
  

Toltrajecten en -tarieven

Algemeen

• Er moet tol betaald worden voor de volgende trajecten:
  
  • Tanger - Asilah
  • Rabat - Kenitra
  • Kenitra - Larache
  • Rabat - Casablanca
  • Fès - Rabat
  • Casablanca - El Jadida
  • Tétouan - Fnideq
• De volgende tolwegen zijn in aanbouw:
  
  • Marrakech - Agadir (gedeeltelijk open)
  • Fès - Oujda (opening verwacht 2011)

Alarmnummers

• Politie: 19
• Ambulance: 15
• Brandweer: 15

Pechhulp

Wegenwacht

• Voor wegenwachthulp kunt u terecht bij de ANWB Alarmcentrale.
• De kwaliteit van de hulpverlening kan sterk afwijken van wat u in Nederland gewend bent.

ANWB Wegenwacht Europa XL Service

• Hulp langs de weg van de buitenlandse partners van de Wegenwacht.
• Toezending van onderdelen.
  
• Repatriëring van uw auto naar Nederland.
• De dekking voor vervangende auto of vervangend vervoer, indien afgesloten, geldt niet in Marokko.
• Voorwaarden en vergoedingen vindt u op www.anwb.nl/wegenwacht/lid-worden of kunt u opvragen via tel. 088 269 22 22.

ANWB Alarmcentrale

• Tel. +31 88 2692 888.

Verkeersregels fiets

geen gegevens

Rechts of links rijden

• U moet rechts houden en links inhalen.

Maximumsnelheden

• Bij het passeren van een voetgangerscolonne bedraagt de maximumsnelheid 30 km/h.
• Op onverharde wegen en in woonwijken, aangegeven met borden, bedraagt de maximumsnelheid 30 km/h.
  
• A: Een bromfiets mag niet sneller kunnen rijden dan 50 km/h.
• B: Op grote doorgaande wegen kan de maximumsnelheid 80 km/h bedragen.
• C: Bij het slepen van een voertuig bedraagt de maximumsnelheid
• 60 km/h op autosnelwegen.
• 40 km/h op overige wegen.
• De minimumsnelheid op autosnelwegen bedraagt 60 km/h.
  
• Personen die nog geen jaar in het bezit zijn van het rijbewijs, mogen niet sneller rijden dan 90 km/h.

Verkeersregels motor

Helm

• Het dragen van een helm is verplicht.
  

Passagiers

• Het vervoer van 1 passagier is toegestaan.

Verlichting

• Dimlicht is overdag niet verplicht.

Verkeersregels bromfiets en snorfiets

Helm

• Het dragen van een helm is verplicht.
  

Passagiers

• Het vervoer van 1 passagier is toegestaan.

Verlichting

• Dimlicht is overdag niet verplicht.

Algemene verkeersregels

Algemeen

• U moet rechts houden en links inhalen.

Alcohol

• Het maximaal toegestane alcoholgehalte in het bloed is 0,2 promille.

Inhalen

• U moet minstens 1 m afstand houden van een voetganger, (brom)fietser, motorrijder, ruiter of dier bij het inhalen ervan.
• U moet een railvoertuig aan de rechterzijde inhalen als hiervoor genoeg ruimte is. Als er rechts onvoldoende ruimte en op eenrichtingswegen mag u ook aan de linkerzijde inhalen.
• U mag een tram niet voorbijrijden zolang er passagiers in- of uitstappen, tenzij er is voorzien in een tramperron.
  
• Op smalle wegen moeten voertuigen, breder dan 2 m of langer dan 7 m (inclusief aanhangwagen), vaart minderen en indien nodig stoppen om andere voertuigen te laten inhalen of passeren.

Parkeren

• U moet aan de rechterzijde van de weg parkeren. Op eenrichtingswegen mag u ook aan de linkerzijde parkeren.
  
• Parkeren is verboden:
  • Binnen 12 m van een kruising. Binnen de bebouwde kom bedraagt deze afstand 5 m.
    
  • Binnen 12 m van een tram- of spoorwegovergang.
• Stoppen is verboden:
• Op de top van een heuvel, onder viaducten en in tunnels.
• Bij brandkranen en toegangen tot ondergrondse installaties.
• Als de overblijvende ruimte tussen een geparkeerd voertuig en de as van de weg onvoldoende is voor andere voertuigen om te passeren.

Rotondes

• Een bestuurder die op een rotonde rijdt, heeft voorrang op een bestuurder die een rotonde op wil rijden.
  

Voorrang

• Bestuurders van rechts hebben voorrang.
• Railvoertuigen hebben altijd voorrang.
  
• Het is verboden militaire colonnes, politiecolonnes, begrafenisstoeten en voetgangercolonnes te doorsnijden.
• Op bergwegen heeft een zwaar voertuig voorrang op een licht voertuig en, bij gelijksoortige voertuigen, het stijgende o.p het dalende, tenzij het voorrang hebbende voertuig zich dicht bij een uitwijkplaats bevindt.
  

Overige verkeersregels

Geluidssignalen

• Het geven van geluidssignalen is alleen toegestaan als er een direct gevaar voor een aanrijding bestaat.

Verkeersborden

• Het achthoekige rode stopbord bij kruispunten vermeldt het woord 'STOP' ook in het Arabisch.

Binnenlandse spoorwegen

• Het spoorwegnet van Marokko verbindt Tanger in het noorden via Casablanca en Rabat met Marrakech in het zuiden. Ook Meknes en Fez zijn meerdere malen per dag per trein bereikbaar met een doorgaande lijn. Hierdoor zijn de grote steden maar ook kleinere steden onderling verbonden via een behoorlijk spoorwegnet.
  
• De treinen rijden niet snel, maar de tarieven zijn relatief laag.
  
• U hebt de keuze uit 1e en 2e klasse. U betaalt extra voor een trein met airconditioning.
  
• Er rijden nachttreinen met slaapcoupés tussen Tanger en Marrakech.

Informatie

• Voor een Franstalige reisplanner zie www.oncf.ma.
  

Taxi

• Gewone taxi’s zijn voorzien van een taximeter en rijden binnen de stad rond.
• Gedeelde taxi's of minibussen (taxis communs) rijden langs vaste routes met een aantal opstapplaatsen tussen de steden. De taxi vertrekt wanneer deze vol is. De tarieven zijn beduidend lager dan bij een gewone taxi.

Bus

• Het busnet in Marokko verbindt de meeste plaatsen met elkaar.
• De bus is een goedkoop en vrij comfortabel vervoermiddel.
• Het is aan te raden om een paar uur van tevoren een plaatsbewijs te reserveren, omdat de bussen vaak vol zitten.
• Er zijn veel verschillende busmaatschappijen die vaak alleen in de regio diensten onderhouden. Ze concurreren op comfort en prijs. De maatschappijen die een iets hoger tarief vragen, hebben vaak betere bussen.
  
• Kaartjes zijn verkrijgbaar bij de (bus)stations. Voor een kleine fooi noemt u de bestemming en er zullen talloze mensen zijn die u helpen het juiste loket te vinden.
  
• Indien u op een andere plaats dan een busstation wilt instappen, dient u het kaartje minimaal een dag van tevoren te reserveren.

Autohuur

Verkrijgbaarheid

• De bekende, internationale autoverhuurbedrijven hebben vestigingen op de vliegvelden en in de belangrijkste steden. Zij bieden u vrij nieuwe, goed onderhouden auto's. Ook kunt u terecht bij de particuliere autoverhuurders, die u overal vindt.

Tariefindicatie

• Een kleine auto huurt u vanaf € 260 per week of € 50 per dag.
  
• De prijzen verschillen erg, afhankelijk van de verhuurder en de auto.
• De particuliere autoverhuurders zijn vaak goedkoper, maar daar bent u minder zeker van de kwaliteit van de auto.

Voorwaarden

• Om een auto te huren moet u 23 jaar of ouder zijn en een geldig rijbewijs hebben. Vaak moet u ten minste 2 jaar in het bezit zijn van een rijbewijs.
  
• Soms is de leeftijdsgrens 25 jaar of is de verzekering duurder als u jonger dan 25 bent.
• Houd er rekening mee dat er een maximumleeftijd kan gelden van 65 jaar of dat u een toeslag moet betalen als u ouder bent dan 62 jaar.
• Voor het betalen van de borgsom moet u beschikken over een geldige creditcard.

Bijzonderheden

• De wegen zijn over het algemeen goed, maar houd er rekening mee dat het gedrag van medeweggebruikers onvoorspelbaar kan zijn.
• Op de N8 tussen Marrakesh en Agadir gebeuren veel auto-ongelukken.
  

Paleizen en woestijnforten in marokko
De oude medina’s in de vier koningssteden van Marokko, Fes, Marrakech, Meknès en Rabat zijn bezienswaardigheden op zich. Verder zijn er verschillende interessante musea, moskeeën, medressen (islamitische scholen), koubba’s of marabouts (graftombes) en prachtige, met mozaïeken en arabesken versierde paleizen. Bijzonder in de medina van Fes zijn ook de vele fonteinen en de leerlooijerijen. De best bewaarde Romeinse stad is Volubilis dicht bij Meknès. Asilah en Essaouira hebben sfeervolle medina’s en staan bekend om de vele hedendaagse kunstgaleries. Safi heeft een indrukwekkend Portugees fort en Ouarzazate is de regio van de kashba’s, de oude lemen woestijnforten.

Tips

Bahia Palace in Marrakech

Volubilis

Musée Dar el-Batha in Fes

Moskee van Hasan II in Casablanca

Lixus

Zandstranden en woestijnexcursies in marokko
Er zijn veel zandstranden in Marokko, die geschikt zijn voor kinderen. In Marrakech kunt u een bezoek brengen aan het aquapark Oasiria en het pretpark Terres d'Amanar met een boomtoppenparcours en kabelbanen. Het Jemaa-el-Fna is een plein met acrobaten en slangenbezweerders, dat ook veel kinderen zal aanspreken. Ook kunnen er tochten per koets gemaakt worden. Dicht bij Taza bevinden zich de Friouatogrotten, de grootste van Noord-Afrika. Bij Ouarzazate kunnen filmstudio’s bezocht worden waar verschillende bekende films opgenomen zijn. In de buurt kunt u ook enkele kashba’s bezoeken of een een excursie naar de woestijn maken, overnachten in een tent en een ritje op een kameel maken.

Soeks en badhuizen in marokko
De soeks (markten) in de oude binnensteden van Marokko zijn een van de grootste attracties. Een aanrader is ook een bezoek aan een traditoneel badhuis of een luxueuze spa. Het Jemaa el-Fna plein in Marrakech is al honderden jaren een topattractie met muzikanten, slangenbezweerders en acrobaten. Verschillende parken en mooi aangelegde tuinen zijn ook een bezoek waard, zoals de Chellah, een mooie tuin in Rabat en het Parc de la Ligue Arabe in Casablanca. In de woestijn, bijvoorbeeld bij er-Rachidia, kunt u ook tochten per kameel maken. Ook een leuke activiteit is het volgen van een kookcursus in Marokko.

Tips

Kameelrijden

Hammam

Jemaa el-Fna

Skiën

Les jardins de la Menara in Marrakech

Evenementen en festivals

2011

Informatie

• Marokkaans verkeersbureau: www.visitmorocco.com.
• Festivaloverzicht: www.moroccofestivals.co.uk.