Gerust op pad

Feiten en cijfers

Officiële naam

• Bondsrepubliek Duitsland (Bundesrepublik Deutschland)

Inwoner

• Duitser (m), Duitse (v)

Bijvoeglijk naamwoord

• Duits

Staatsvorm

• Bondsrepubliek
• Duitsland is opgedeeld in 16 staten (Bundesländer).

Hoofdstad

• Berlijn (Berlin)

Europese Unie

• Duitsland is lid van de EU sinds de oprichting in 1957.

Hoofdtaal

• Duits

Aantal inwoners

• 82,3 miljoen

Oppervlakte

• 357.022 km² (bijna 9 keer Nederland)

Inkomen per inwoner (per jaar)

• USD 34.200 (NL: 39.500)

Levensverwachting (gemiddeld)

• 79,3 jaar (NL: 80,1 jaar)

Munteenheid

• Euro (EUR)

Landcode kenteken

• D

Landcode internet

• .de

Afstand vanaf Utrecht

• Berlijn: 640 km
• München: 790 km

Klimaat

• De noordelijke helft van Duitsland heeft veel overeenkomsten met het Nederlandse zeeklimaat. De winters zijn vrij zacht en de zomers niet al te warm. De neerslag, meestal regen, is gelijkmatig over het jaar verspreid.
• Het zuiden en zuidoosten van Duitsland heeft meer een landklimaat. De winters zijn kouder met nogal wat sneeuwval en de zomers zijn warmer. De regen valt vooral in (hevige) buien.
• Het klimaat in de bergachtige streken is gemiddeld kouder dan in de omliggende lagere gebieden. Er valt meer sneeuw, die lang blijft liggen.
• Het zuidelijke Rijndal geldt als het warmste en zonnigste deel van Duitsland (over het hele jaar gerekend).

Klimaattabellen

Gemiddelde maximale dagtemperatuur in graden

Gemiddelde neerslag per maand in mm

Gemiddeld aantal uren zon per dag

Economie

Taal

• Meest gesproken talen: Duits (officieel), langs de Deense grens ook Deens, en langs de Poolse grens Sorbisch.
• U kunt meestal ook met Engels uit de voeten.

Feestdagen

Tips

Zwinger Dresden

Schloss Heidelberg

Emden Kunsthalle

Folkwangmuseum

Deutsches Uhrenmuseum

Burchten en ambachten

Geschiedenis

Vakwerk en werkplaatsen

Tips

Nationalpark Bayerischer Wald

Rügen

Nationalpark Hochharz

Nationalpark Hainich

Ruhrgebied

Van laag tot hoog

Natuur & landschap

Een belangrijk deel van de geografische grens van Duitsland wordt in het noorden gevormd door de kusten van de Noord- en de Oostzee, met talrijke eilanden. In het zuiden vormen de Alpen de natuurlijke grens. Op de waddenkust en het moerasland sluit de Noord-Duitse Laagvlakte aan. Het grootste deel van het land bestaat echter uit het Duitse Middelgebergte. De grote rivieren Rijn, Elbe en Weser volgen de dalende lijn van Alpen en Alpenvoorland in het zuiden naar de noordelijke laaglanden. Naast de hoofdstad Berlijn en cultuurhistorisch belangrijke steden als Aken, Dresden, München, Weimar en Worms zijn vooral de vakantiegebieden in de Harz, langs de Moezel, in het Teutoburger Woud, op de Mecklenburger Seenplatte en in het Schwarzwald van belang. Aan de kust liggen tal vanbadplaatsen.

Ondergronds

Tips

Berlijn

Dresden

Hamburg

München

Frankfurt

Stedentrips, rondreizen of kuren

Gutbürgerliche küche

Tips

Weizenbier

Lebkuchen

Eisbein

Spätzle

Strammer Max

Zoveel plaatsen, zoveel zinnen

Weihnachtsmärkte

Winkelen

• In de steden vindt u veel winkelcentra, maar meestal zijn er ook mooie zaken waar bijvoorbeeld kunst of antiek wordt verkocht. In de kleinere zaken worden exclusieve producten verkocht tegen relatief hogere prijzen. Populair zijn ook de outlet malls.
• In de middelgrote en grote steden zijn marktstraten waar meestal een dag per week groente, fruit en soms ook lokaal handwerk wordt verkocht. Er zijn ook vlooienmarkten, bloemenmarkten, handwerkmarkten, etc. De populaire kerstmarkten vindt u vanaf eind november tot aan de kerst in bijna elke dorp en stad.
• Typische souvenirs zijn handgemaakt kristal, Birkenstock schoenen, bierpullen, lederhosen, beeldjes van Hummel, koekoeksklokken en antiek.

Kamperen

Algemeen

• Duitsland telt meer dan 3500 campings.
  
• De kwaliteit van de Duitse campings is over het algemeen goed. Campings in het oosten van het land hebben soms nog wel matige toiletblokken en wasruimtes. Hier komt wel verbetering in. Een enkele keer vindt u een gloednieuwe camping die van alle gemakken is voorzien. Meestal treft u campings aan waar nog het een en ander aan valt te verbeteren.
• De regels op de Duitse terreinen kunnen streng zijn. Zo is tijdens de zogenaamde Mittagsruhe (voormiddag) tussen 13-15 uur de camping vaak afgesloten met een slagboom of een hek. Tijdens deze uren zijn recreatieve activiteiten zoals zwemmen of tafeltennis vaak niet toegestaan.
  

Vrij kamperen

• Het is over het algemeen verboden vrij (in de natuur) te kamperen. Er gelden ook allerlei overheidsregels die het kamperen op tal van plaatsen verbieden. Na toestemming van de grondeigenaar is het mogelijk op privéterrein te kamperen.

Verkrijgbaarheid CampinGaz

• Gasflessen: ja
• Doorprikblikjes: ja
• Ventielblikjes: ja
• Omruilen mogelijk: ja

Elektriciteit

• Ampèrage: meestal 16, soms 4, 6 of 10.
• CEE-aansluiting: meestal beschikbaar. Neem voor de zekerheid een CEE-verloopstekker mee.

Tips

Sylt

Norderney

Timmendorf

Insel Usedom

Steinhuder Meer

Wadden- en oostzeekust

Stro of suite

Douaneregels tabak

Invoer

Vanuit een EU-land

• In principe kunt u onbeperkt tabak invoeren, mits het is bestemd voor eigen gebruik. Bij grote hoeveelheden of indien de persoon jonger is dan 17 jaar kan de douane om een toelichting vragen.
• De volgende richtlijn geldt voor eigen gebruik:
  • 800 sigaretten
  • 400 cigarillo's (maximaal 3 g per stuk)
  • 200 sigaren
  • 1 kg tabak

Vanuit een niet-EU-land

• De volgende hoeveelheid gelden voor personen van 17 jaar en ouder:
  • 200 sigaretten of
  • 50 sigaren of 
  • 100 cigarillo's (maximaal 3 g per stuk) of
  • 250 g tabak of
  • Een redelijke verdeling van bovenstaande producten.

Douaneregels alcohol

Invoer

Vanuit een EU-land

• In principe kunt u onbeperkt alcohol invoeren, mits het is bestemd voor eigen gebruik. Bij grote hoeveelheden of indien de persoon jonger is dan 17 jaar kan de douane om een toelichting vragen.
• De volgende richtlijn geldt voor personen van 17 jaar en ouder:
  • 10 liter sterkedrank
  • 20 liter likeur
  • 90 liter wijn (waarvan maximaal 60 liter mousserende wijn)
  • 110 liter bier

Vanuit een niet-EU-land

• De volgende hoeveelheid gelden voor personen van 17 jaar en ouder:
  • 1 liter drank met een alcoholgehalte van meer dan 22% of 2 liter drank met een alcoholgehalte van maximaal 22% en
  • 4 liter niet-mousserende wijn en
  • 16 liter bier

Douaneregels hond en kat

• Ieder dier moet in het bezit zijn van een EU-dierenpaspoort, verkrijgbaar bij de dierenarts. Het paspoort heeft een uniek registratienummer en bevat een beschrijving van het dier, de naam en het adres van de eigenaar en het bewijs van inenting tegen rabiës.
• Een dier dat jonger is dan 3 maanden hoeft niet te worden ingeënt tegen rabiës, maar moet vergezeld worden door de moeder van wie het nog afhankelijk is.
• U kunt het dier inchecken voor handbagage of voor de speciale vrachtruimte.

Quarantaine

• Honden en katten hoeven bij aankomst niet eerst in quarantaine.

Verboden honden

• Pitbull
• Staffordshire bullterriër
• Bullterriër
• Het verbod geldt niet mits:
  - het verblijf niet langer duurt dan 4 weken, en
  - de hond altijd is aangelijnd, en
  - er een muilkorf voor de hond voorhanden is.

Bijzonderheden

• Er mogen maximaal 3 dieren worden ingevoerd.
• Honden die zwaarder zijn dan 20 kg of een schofthoogte hebben van meer dan 40 cm moeten altijd zijn aangelijnd. Voor de hond moet u altijd een muilkorf bij u hebben.

Douaneregels overige dieren

Fret

• Iedere fret moet in het bezit zijn van een EU-dierenpaspoort, verkrijgbaar bij de dierenarts. Het paspoort heeft een uniek registratienummer en bevat een beschrijving van het dier, de naam en het adres van de eigenaar en het bewijs van inenting tegen rabiës. Alle dieren moeten voorzien zijn van een identificatie (ISO microchip of duidelijk leesbare tatoeage).

Vogels

• Voor een papegaai en een parkiet is een gezondheidsverklaring van maximaal 10 dagen oud vereist.
• Er mogen maximaal 3 papegaai-achtigen worden ingevoerd.
• Voor een kanarie is een gezondheidsverklaring van de dierenarts vereist.

Verboden dieren

• Het is verboden om vogels in te voeren die komen uit landen waar de vogelgriep heerst.

Douaneregels betaalmiddelen

Invoer

• Binnen- en buitenlandse betaalmiddelen mogen vanuit een EU-land vrij worden ingevoerd.
• Binnen- en buitenlandse betaalmiddelen mogen vanuit een niet-EU-land vrij worden ingevoerd tot het equivalent van € 10.000 (inclusief cheques en bankwissels). Bedragen boven het equivalent van € 10.000 moeten worden aangegeven.

Uitvoer

• Binnen- en buitenlandse betaalmiddelen mogen naar een EU-land vrij worden uitgevoerd.
• Binnen- en buitenlandse betaalmiddelen mogen naar een niet-EU-land vrij worden uitgevoerd tot het equivalent van € 10.000 (inclusief cheques en bankwissels). Bedragen boven het equivalent van € 10.000 moeten worden aangegeven.

Douaneregels diversen

Levensmiddelen

Invoer vanuit een EU-land

• U mag levensmiddelen onbeperkt invoeren, mits bestemd voor eigen gebruik.
• Het is toegestaan 1 kg vers vlees in te voeren.

Invoer vanuit een niet-EU-land

• U mag een beperkte hoeveelheid levensmiddelen voor 1 à 2 dagen invoeren.
• Het is verboden vers vlees in te voeren.

Geschenken

Invoer vanuit een EU-land

• U mag geschenken onbeperkt invoeren, mits bestemd voor privégebruik.

Invoer vanuit een niet-EU-land

• U mag geschenken in- en uitvoeren tot een waarde van
• € 300 als u over land of met eigen boot of vliegtuig reist,
• € 430 als u met een boot van een rederij of een vliegtuig van een luchtvaartmaatschappij reist.

Medicijnen

• U mag medicijnen onbeperkt invoeren, mits bestemd voor eigen gebruik.

Vertegenwoordigingen

Nederlandse ambassade

• Klosterstrasse 50
  10179 Berlijn
  Tel. +49 30 20 95 60
  Open: ma t/m vr 9-12.30 uur.
  www.niederlandeweb.de

Nederlandse consulaten

• Düsseldorf, Frankfurt am Main, Hamburg, München en Stuttgart.

Duitse ambassade

• Groot Hertoginnelaan 18-20
  2517 EG Den Haag
  Tel. 070 342 06 00
  Open: ma t/m do van 9-16 uur. Vr van 9-15 uur.
  www.den-haag.diplo.de

Handige websites

• Toeristische informatie in Nederland: www.duitsverkeersbureau.nl
• Toeristische informatie in Duitsland: www.deutschland-tourismus.de
• Automobielclub: www.adac.de
• Nederlandse ambassade: www.dutchembassy.de
• Duitse ambassade: www.den-haag.diplo.de
• Vertegenwoordiging van de Duitse spoorwegen in Nederland: www.db-nederland.nl
• Kamer van Koophandel: www.dnhk.org
• Natuurparken: www.naturparke.de
• Musea: www.webmuseen.de
• Bed & Breakfast: www.bed-and-breakfast.de
• Rugzaktoerisme: www.backpacker-network.de
• Autowegen: www.autobahn-online.de
• Vakantie bij de boer: www.bauernhofurlaub.com

Adressen ter plaatse

Toeristische informatie

• Deutsche Zentrale für Tourismus e.V. (DZT)
  Beethovenstrasse 69
  60325 Frankfurt am Main
  Tel. +49 69 97 46 40
  info@d-z-t.de
  http://www.deutschland-tourismus.de

Adressen in nederland

Toeristische informatie

• Duits Verkeersbureau
  Postbus 12051
  1100 AB Amsterdam
  Tel. 020 697 80 66 (klantenservice)
  www.duitsverkeersbureau.nl

Vriezen of dooien

Vier jaargetijden

Reisseizoen

• Duitsland is een bestemming voor alle seizoenen.
  
• In het voorjaar lenen het laagland en het middelgebergte zich voor actieve voorjaarsuitjes.
  
• In de zomer is het aangenaam verblijven aan het water van de stuwmeren en de Oost- of Noordzeekust.
  
• Het najaar is een mooie periode voor een bezoek aan het hogere Midden- en Zuid-Duitsland.
  
• Wintersporten kunt u in de Beierse Alpen en de Allgäu. Dichterbij kunt u terecht in het Sauerland, het Zwarte Woud en de Harz. In de Eifel zijn de wintersportmogelijkheden beperkt.

Geldzaken

Munteenheid

• Euro (EUR)

Contant geld

• Biljetten: 5, 10, 20, 50, 100, 200 en 500 euro.
• Munten: 1, 2, 5, 10, 20 en 50 cent en 1 en 2 euro.

Bankpas

• Bankpassen worden vrijwel overal geaccepteerd.
• Gebruik van een bankpas is meestal gratis. Er geldt zowel voor betalen als voor geld opnemen met een bankpas een limiet per dag.

Creditcard

• Creditcards worden bij vrijwel alle hotels, restaurants, winkels en benzinestations geaccepteerd.
• Geld opnemen met een creditcard is meestal niet gratis. De kosten verschillen per bank en per creditcard. Als uw bank of creditcardmaatschappij een vast bedrag per verrichting rekent, is frequent gebruik van uw creditcard bij kleine bedragen af te raden.
• Bij gebruik van een creditcard is een pincode steeds vaker vereist. Vraag deze pincode tijdig aan bij uw creditcardmaatschappij of bank.

Travellercheques

• Travellercheques worden bij alle banken en in sommige hotels geaccepteerd.

Geldautomaten

• Duitsland heeft voldoende geldautomaten.
• Actuele informatie over geldautomaten in een bepaalde plaats vindt u bijvoorbeeld op www.maestrocard.com, www.mastercard.com/atmlocator of op visa.via.infonow.net/locator/global.

Wisselkoers

Niet van toepassing.

Rookverbod

• In Duitsland is wetgeving ten aanzien van het rookverbod ten dele niet centraal geregeld. Per Bundesland zijn de regels verschillend.

Wetgeving voor geheel Duitsland

• Roken is niet toegestaan:
  • In federale overheidsgebouwen.
  • In stations.
    
  • In het openbaar vervoer.
• Verkoop van tabakswaren is niet toegestaan aan personen jonger dan 18 jaar.
  

Wetgeving per Bundesland

Openingstijden winkels

• Hoewel er geen wettelijk voorgeschreven openingstijden zijn, kan in het algemeen gesteld worden dat winkels van maandag t/m vrijdag open zijn van 9.30-18.30 uur.
• Op zaterdag sluiten sommige winkels (vooral buiten de stadscentra) om 13 uur, andere om 17 uur. Winkels die vroeg sluiten, houden op de eerste zaterdag van de maand meestal een langer Samstag, waarbij ook zij tot 17 uur open blijven.
• Voor levensmiddelenwinkels gelden enigszins afwijkende tijden; meestal gaan ze 's morgens eerder open.
• Grote winkels, warenhuizen en supermarkten sluiten pas om 20 uur.
• Tijdens de wekelijkse koopavond op donderdag of vrijdag blijven ook andere winkels tot 20 uur open.
• Openstelling op zondag is in Duitsland ongebruikelijk, al zijn er enkele winkels met 24 uursservice die ook op zondag open blijven.

Openingstijden musea

• De meeste grote musea zijn dagelijks open van ongeveer 10 uur tot 17 of 18 uur.
• Kleinere musea, zoals de vele Heimatmuseen, zijn meestal niet op maandag geopend en soms ook niet op zondag(morgen).
• Alleen in grote musea vindt eenmaal per week een avondopenstelling plaats.
• Voor meer informatie zie www.dhm.de/links.html.

Bijzonderheden

• Attractieparken en openluchtmusea passen hun openingstijden aan aan het seizoen. Ze zijn vaak 's winters gesloten en verschuiven hun sluitingstijd ongeveer elke twee maanden. Als gemiddelde openingstijd kunt u 9-18 uur aanhouden.

Openingstijden benzinestations

• Langs de Autobahn zijn de meeste Tankstellen dag en nacht geopend. Tanken gaat hier vaak op basis van zelfbediening en betaling met een bankpas of creditcard.
• In en om de dorpen en steden en langs de binnenwegen zijn genoeg tankstations, die over het algemeen open zijn van 8-20 uur. In grote steden zijn ze vaak langer open, in dorpjes met weinig verkeer zijn de openingstijden soms beperkter.

Openingstijden postkantoren

• Postkantoren zijn van maandag t/m vrijdag open van 8-18 uur. Op zaterdag is de sluitingstijd meestal 12 uur.

Bijzonderheden

• Postkantoren op vliegvelden en hoofdstations zijn ook 's avonds en in het weekeinde open.
• Op het platteland houdt men in de postkantoren en -agentschappen meestal een middagpauze.

Openingstijden restaurants

• De meeste restaurants openen tussen 11 en 12 uur voor de lunch en gaan tegen 23 of 24 uur (in het weekeinde vaak nog later) dicht.
• Veel grote restaurants zijn dagelijks geopend; wanneer toch een Ruhetag geldt, is dat meestal de maandag, minder vaak de zondag.

Openingstijden banken

• Banken zijn geopend van maandag t/m vrijdag van 8.30-12.30 uur en van 13.30- 15.30 uur
• In de steden zijn veel banken op donderdag open tot 17.30 uur.
• Op alle grote vliegvelden en hoofdstations zijn banken met ruime openingstijden, gewoonlijk van 6-22 uur.

Rijbewijs

Auto of motor

• Het Nederlandse rijbewijs wordt erkend.

Bij langer verblijf

• Bij vestiging in Duitsland blijft uw Nederlandse rijbewijs geldig tot de op het rijbewijs vermelde datum. Na deze datum dient u het rijbewijs in Duitsland te vernieuwen.

Huurauto of -motor

• Voor een huurauto of -motor is het Nederlandse rijbewijs geldig.

Bromfiets of snorfiets

• Voor het besturen van brom- en snorfietsen is een rijbewijs vereist.

Bijzonderheden

• Deze informatie geldt voor Nederlands ingezetenen.

Voertuigpapieren

Auto, kampeerauto of motor

• Het Nederlandse kentekenbewijs wordt erkend.
• De NL-aanduiding op de gele kentekenplaat van het voertuig of de aanhangwagen is voldoende.
  Let op: op een fietsendrager of aanhangwagen met een witte kentekenplaat moet wel een NL-sticker zijn aangebracht.
  

Leenauto of -motor

• Voor een geleend voertuig is een machtiging vereist. U kunt hiervoor de AIT-machtiging (Alliance Internationale de Tourisme) gebruiken. Dit document is gratis verkrijgbaar bij de ANWB-winkels.

Verzekering

• Een groene kaart wordt erkend.
• Binnen EU-landen bent u niet verplicht om een groene kaart bij u te hebben. Politie en andere overheidsinstanties kunnen in een centraal systeem de verzekeringsgegevens raadplegen. Landen buiten de EU kunnen wel die verplichting hebben. Het is raadzaam om uw groene kaart mee te nemen omdat alle verzekeringsgegevens hierop staan.
• Beschikt u niet over een geldige verzekering, dan kunt u een kortetermijnverzekering afsluiten bij de kantoren van de ADAC (Allgemeiner Deutscher Automobil-Club).
• Voor meer informatie kunt u zich wenden tot:
  Deutsches Büro Grüne Karte e.V.
  Glockengiesserwall 1
  20095 Hamburg
  Tel. +49 40 33 44 00
  Fax +49 40 33 44 070 40
  dbgk@gruene-karte.de
  www.gruene-karte.de

Belasting

• U bent vrijgesteld van het betalen van wegenbelasting voor de duur van maximaal 12 maanden.

Langer verblijf

• U kunt uw voertuig tijdelijk invoeren voor de duur van maximaal 6 maanden per periode van 12 maanden.

Bijzonderheden

• Deze informatie geldt voor Nederlands ingezetenen.

Persoonsdocumenten

Reisdocument

• U hebt een geldig paspoort of Nederlandse identiteitskaart nodig.

Visum

• Een visum is niet vereist.

Bijzonderheden

• Deze informatie geldt voor reizigers met de Nederlandse nationaliteit.

Veiligheid

Reisadvies Ministerie van Buitenlandse Zaken

• Het Ministerie van Buitenlandse Zaken geeft reisadviezen met betrekking tot veiligheidsrisico's tijdens uw verblijf in het buitenland via www.minbuza.nl en het telefoonnummer 070 348 64 86.

Internet

Beschikbaarheid

• Breedband internet is op grote schaal beschikbaar, enkele plattelandsgebieden uitgezonderd.
  
• In het hele land zijn cybercafés te vinden, met name in de steden.
• Alle luchthavens bieden draadloos internet, evenals veel restaurants en bars.
• De meeste hotels bieden internettoegang (vaak draadloos) voor hun gasten. In de meeste gevallen moet hiervoor betaald worden.

Bijzonderheden

• De Duitse overheid blokkeert sites met illegale pornografische inhoud en sites die de holocaust ontkennen, en laat deze indien mogelijk verwijderen van internet.

Informatie

• www.hotspot-locations.com
• www.cybercafes.com

Wereldomroep

• Radio Nederland Wereldomroep (RNW) is een internationale, Nederlandse omroep. De Wereldomroep biedt nieuws, muziek, achtergronden en service-informatie voor vakantiegangers aan via radio en internet.
  
• Raadpleeg de website hoe en of u de Wereldomroep op uw vakantieadres kunt ontvangen.
• De frequenties kunt u vinden via de zoekmachine: www.wereldomroep.nl/fzm.
  
• Voor meer informatie: www.wereldomroep.nl.

BVN

• De Wereldomroep is als uitvoerend partner ook betrokken bij de internationale Nederlandstalige televisiezender BVN, een samenwerkingsverband tussen de Nederlandse Publieke Omroep, de Wereldomroep en de VRT.
• BVN is zo goed als wereldwijd 24 uur per dag per satelliet te ontvangen.
• Voor meer informatie: www.bvn.nl.
  

Televisie

• Tv-standaard: PAL (type B/G)
  
• De Nederlandse PAL-toestellen werken in Duitsland.

Schoolvakanties

2010-2011 Baden-Würtenberg

2010-2011 Beieren

2010-2011 Berlijn

2010-2011 Brandenburg

2010-2011 Bremen

2010-2011 Hamburg

2010-2011 Hessen

2010-2011 Mecklenburg-Vorpommern

2010-2011 Niedersachsen

2010-2011 Nordrhein-Westfalen

2010-2011 Rheinland-Pfalz

2010-2011 Saarland

2010-2011 Sachsen

2010-2011 Sachsen-Anhalt

2010-2011 Schleswig-Holstein

2010-2011 Thüringen

Post

• Postzegels (Briefmarken) zijn verkrijgbaar bij postkantoren, hotels en postzegelautomaten.
  

Gehandicapten

Algemeen

• In Duitsland wordt in het openbaar vervoer over het algemeen goed rekening gehouden met gehandicapten.

Aangepaste accommodatie

• Zie www.germany-tourism.de en www.rolstoelvakantie.com voor een uitgebreid overzicht van aangepaste accommodatie in Duitsland. Ook vindt u hier enkele handige links.

Gehandicaptentoilet

• In Duitsland zijn er op veel plaatsen, in stadscentra, in openbare gebouwen, op treinstations en bij tankstations langs de autosnelwegen, aangepaste toiletten voor mensen met een handicap.
• Deze aangepaste toiletten zijn veelal afgesloten. De sleutel is bij een beheerder af te halen of u kunt gebruikmaken van een eigen sleutel. Voor meer informatie over deze zogeheten Euro-Schüssel of euro-key, hoe u deze sleutel kunt aanschaffen, en een gids, Der Locus, met een volledig overzicht van alle locaties waar u met deze sleutel terecht kunt, kunt u contact opnemen met de initiatiefnemer, de Duitse gehandicaptenvereniging CBF ('Club Behinderter und ihrer Freunde'). De gids (€ 8) en de sleutel (€ 18) kunt u ook gezamenlijk bestellen voor € 25 via www.cbf-da.de.

Parkeren

• Een in Nederland afgegeven gehandicaptenparkeerkaart geldt tevens als Europese gehandicaptenparkeerkaart. Op www.anwb.nl/verkeer/buitenland/europese-gehandicaptenparkeerkaart kunt u een tekst downloaden die in het Duits uitleg verschaft over uw parkeerkaart en het recht dat u daaraan kunt ontlenen. U kunt deze tekst naast uw parkeerkaart op uw dashboard leggen.
• Parkeerplaatsen die voor gehandicapten zijn gereserveerd, worden aangeduid met een bord met een rolstoelsymbool.
• U mag maximaal 3 uur blijven staan op plaatsen waarvoor een parkeerverbod geldt en op parkeerplaatsen voor omwonenden, maar alleen als u andere weggebruikers niet hindert.
• Op plaatsen waarvoor betaald parkeren geldt, mag u zonder te betalen maximaal 24 uur blijven staan.
• Op plaatsen waar parkeren gratis is maar gebonden aan een bepaalde tijdslimiet, mag u gedurende maximaal 24 uur blijven staan.
• In voetgangersgebieden mag u wel parkeren, maar alleen tijdens de aangegeven laad- en lostijden.
• Omdat de faciliteiten voor gehandicapten lokaal verschillen, is het aan te raden altijd ter plaatse te informeren naar de faciliteiten. In het algemeen geldt dat de faciliteiten alleen van toepassing zijn als er binnen een redelijke afstand geen andere mogelijkheden zijn.

Informatie

• NATKO (Nationale Koordinationsstelle Tourismus für Alle e.V)
  Fleher Straße 317a
  40223 Düsseldorf
  Tel.: +49 21 13 36 80 01
  Fax: +49 21 13 36 87 60
  info@natko.de
  www.natko.de (Duits)
  U kunt bij deze organisatie terecht voor alle vragen over toegankelijkheid en aangepaste accommodatie.
  
• Op www.bahn.de/handicap (Duits) vindt u meer informatie en een online reisplanner van de Duitse spoorwegmaatschappij Deutsche Bahn (DB) met treinverbindingen in binnen- en buitenland. Via deze website kunt u ook opgeven dat u gebruik wilt maken van de Mobilitätsservice.
• Zie ook www.behinderte.de voor informatie over reizen met een handicap.
  
• Yuub is een non-profitorganisatie die informeert over aangepaste vakanties voor mensen met een lichamelijke, zintuiglijke of verstandelijke handicap. Zie www.yuub.nl voor meer informatie.
  

Telefoneren

Bellen naar Duitsland

• Internationaal toegangsnummer: 00.
• Landnummer: 49.
• Netnummer zonder de nul.
  
• Abonneenummer.
  

Bellen naar Nederland

• Internationaal toegangsnummer: 00.
• Landnummer: 31.
• Netnummer zonder de nul.
• Abonneenummer.
  

Mobiel bellen

Netwerk

• Met een Nederlandse mobiele telefoon kunt u bellen in Duitsland.

Bereik

• De netwerken bieden volledig bereik in heel Duitsland.
  

Collect bellen

• Kies voor een collectgesprek in Duitsland via KPN Direct 0800 080 00 31; de ontvanger betaalt € 4,50 per gesprek en € 0,75/min.
• Collect bellen met een mobiele telefoon is niet bij alle providers gratis.

Telefooncellen en telefoonkaarten

• De meeste telefooncellen werken op telefoonkaarten. Vanuit elke telefooncel kunt u internationale gesprekken voeren.
  
• Telefoonkaarten zijn ondermeer verkrijgbaar bij postkantoren.

Daluren

• Maandag t/m vrijdag van 18-8 uur.
• Vrijdag van 18 uur tot maandag 8 uur.

Gezondheid

Algemeen

• De medische voorzieningen in Duitsland zijn uitstekend.
• U wordt geadviseerd een goede reisverzekering af te sluiten.
• U kunt een Europese gezondheidskaart (EHIC) aanvragen via uw zorgverzekeraar of via www.ehic.nl. Met deze kaart hebt u recht op noodzakelijke medische zorg bij ziekte of een ongeval tijdens uw verblijf in Duitsland. De kosten worden veelal rechtstreeks bij de zorgverzekeraar gedeclareerd.

Artsen, apotheken en ziekenhuizen

• Apothekers, herkenbaar aan een grote rode A, zijn geopend van ma t/m vr van 9-18 uur en za van 9-12 uur. Buiten deze tijden wordt altijd verwezen naar een 24-uursapotheek.
• Neem speciale medicijnen in ruim voldoende mate mee (in de originele verpakking) of vraag uw arts om een recept.
• Het is raadzaam zelf een reisapotheek met reguliere medicijnen mee te nemen.
• Bij een ziekenhuisopname en als u speciale medische hulp nodig hebt, kunt u contact opnemen met de Nederlandse ambassade in Berlijn of een van de Nederlandse consulaten in Duitsland voor informatie, ondersteuning en eventuele financiële hulp.
  
• Houd er rekening mee dat u mogelijk contant moet betalen voor de verlening van medische zorg.
  
• Behandelingen in privéklinieken zijn zeer kostbaar. U dient dan goed verzekerd te zijn.
• Neem bij een ziekenhuisopname direct contact op met uw verzekeringsmaatschappij, zodat deze voor de betaling kan zorgen.

Dieren

Teken

• Let op teken als u wandelt of kampeert in de natuur, want deze kunnen de ziekte van Lyme overbrengen. U verkleint de kans op een tekenbeet door bedekkende kleding te dragen en een insectenwerend middel op de onbedekte huid te smeren.
• In bepaalde gebieden in Zuid-Duitsland komt ook tekenencefalitis voor. Zoek in deze gebieden direct medische hulp als u door een teek bent gebeten.

Drinkwater

• Het kraanwater is veilig te drinken.
  

Inentingen

• Inentingen zijn niet verplicht voor Duitsland.
  

Persoonlijk advies

• Het is raadzaam dat u zich laat adviseren over de medische voorzorgsmaatregelen die voor u van toepassing zijn. U kunt hiervoor terecht bij een van de volgende instanties:
  • GGD: voor regionale adressen zie www.ggd.nl
  • LCR (landelijke vaccinatielijn voor reizigers): tel. 0900 95 84 (€ 0,45/min.), www.lcr.nl.
  • KLM Travel Clinic Schiphol: tel. 0900 109 109 6 (€ 0,80/min.), www.klmtravelclinic.nl
  • Havenziekenhuis Rotterdam (Travel Clinic): tel. 0900 503 40 90 (€ 0,15/min.), www.travelclinic.com
  • AMC Amsterdam: tel. 020 566 38 00, www.amc.nl
  • LUMC Leiden: tel. 071 526 36 36, www.lumc.nl
  • Meditel: tel. 0900 040 03 63 (€ 0,25/min.), www.meditelopreis.nl

Tijdsverschil

Tijdsverschil

• Er is geen tijdsverschil met Nederland.

Zomertijd

• De zomertijd loopt gelijk met Nederland en de andere landen in West-Europa.
• Start: laatste zondag in maart (klok een uur vooruit).
• Einde: laatste zondag in oktober (klok een uur terug).

Prijspeil

• Eenvoudige maaltijd: vanaf € 7.
• Budgetovernachting: vanaf € 10.
• Middenklasseovernachting: € 60 tot € 90.

Leerzaam en leuk

Zusterorganisaties

• Allgemeiner Deutscher Automobil-Club (ADAC)
  Am Westpark 8
  81373 München
  Tel. +49 89 76 76 0
  www.adac.de

Elektriciteit

Voltage

• 230 volt

Verloopstekker

• U hebt geen verloopstekker (wereldstekker) nodig.
• Stopcontacten hebben ronde gaten en kunnen geaard of ongeaard zijn.

Fooien

• Bedieningsgeld is bij de hotel- of restaurantrekening inbegrepen. Het is gebruikelijk het bedrag naar boven af te ronden of het kleine wisselgeld te laten liggen. Voor een uitstekende dienstverlening kunt u een fooi van 3-5% geven.
• Bij taxichauffeurs kunt u het bedrag afronden.

Duitsland, fietsland

Vissen

• U dient in het bezit te zijn van een:
  • Fischereischein (sportvisakte).
  • Genehmigung (visvergunning, hengelkaart).
• De voorwaarden waaronder een Fischereischein wordt verstrekt, verschillen per deelstaat. Informatie hierover is ter plaatse te verkrijgen, op het stadhuis of bij de VVV.
• In enkele deelstaten (o.a. Nordrhein-Westfalen, Rheinland-Pfalz en Saarland) dient u een Fischereiprüfung (examen) af te leggen voordat u een vergunning kunt krijgen.
• De toestemming om te vissen (Genehmigung) wordt in de regel door een zogenaamde waterbeheerder verstrekt. Meer informatie krijgt u bij de lokale VVV.

Informatie

• www.duitsverkeersbureau.nl (Nederlands)
• www.anglerverband.com (Duits)
• www.angeln.de (Duits)
• www.angeln-und-jagen.de (Duits)
• www.vliegvissenineuropa.nl (Nederlands)
• www.thewizardoffishing.com (Nederlands)
• visvakantie-duitsland.startspot.nl (Nederlands)

Zeeën en meren

Wintersport bij de buren

Wandelmooi

Route-informatie

Drukke wegen en knelpunten

Drukke wegen

• A1 Osnabrück - Hamburg.
• A3 Keulen - Frankfurt - Neurenberg.
• A5 Heidelberg - Basel.
  
• A 7 Ulm - Füssen.
• A8 Karlsruhe - München - Salzburg.
• A9 München - Neurenberg.
• A61 München - Gladbach - Koblenz
  
• A99 ringweg München.

Knelpunten

• A1 Keulen - Dortmund, bij Bremen en bij Hamburg.
• A3 Frankfurt - Würzburg - Neurenberg, bij Würzburg en bij Neurenberg.
• A5 Karlsruhe - Basel, bij Karlsruhe en Weil am Rhein.
• A7 Flensburg - Hamburg, bij Hamburg.
• A7 Karlsruhe - Füssen, bij Ulm en tussen Kempten en Füssen.
• A8 Karlsruhe - Stuttgart - München - Salzburg, bij Stuttgart en tussen München en Salzburg.
• A9 Neurenberg - München, tussen Ingolstadt en München.
• A99 ringweg München.
  

Alternatieve routes

• Eventuele knelpunten op de Autobahn kunt u via U-wegen omzeilen, waarbij de ‘U' voor Umleitung staat. De omleidingswegen brengen u naar de volgende op-/afrit van de snelweg. Als u de omleidingsroute langer wilt blijven volgen, volgt u de even genummerde U-route voor de route van oost naar west. De oneven genummerde U-route leidt van noord naar zuid.
  

Nieuwe wegen

• A7 Ulm - Füssen, tussen Nesselwang en Füssen.
  
• A52 Roermond - Düsseldorf, tussen grensovergang en Elmpt.

Werkzaamheden

• Op veel plaatsen wordt aan de weg gewerkt. Kijk voor de meest actuele stand van zaken op www.adac.de/verkehr en klik op 'Aktuelle Verkehrslage'. Kans op grote vertraging door werkzaamheden vindt u ondermeer bij:
• De A1 Keulen - Saarbrücken, tussen Gerolstein en Daun. De weg wordt in 2019 opgeleverd.
  
• A74/A61 bij Venlo. De weg wordt in 2012 opgeleverd.
• A1 Bremen - Hamburg.
• A2 Dortmund - Hannover.
• A4 Bad Hersfeld - Erfurt - Chemnitz.
• A8 Stuttgart - Augsburg.
• A45 Gießen - Hagen.
• A1 Keulen - Euskirchen, bij Keulen. Tot 31 december 2013.
• A1 Dortmund - Keulen, bij Wuppertal. Tot 1 december 2011.
• A3 Würzburg - Neurenberg, tussen Rottendorf en Kitzingen/Schwarzach. Tot 30 juni 2011.
• A8 Karlsruhe - Stuttgart, tussen Pforzheim-Zuid en Rutesheim. Tot 20 juli 2011.
• A45 Gießen - Hagen, tussen Ehringshausen en knooppunt Wetzlar. Tot 2015.
  

Bijzonderheden

Raad en daad als u in de file staat

• Tijdens drukke zomerweekeinden worden bij files motoren ingezet van de Duitse automobielclub ADAC, de zogenaamde Stauberater. De belangrijkste taak van de filevoorlichters is het bijstaan van automobilisten die op weg naar hun vakantie in de file terecht komen. Uitgerust met een autotelefoon, gedetailleerde wegenkaarten en zelfs kinderspeelgoed en verfrissingen helpen deze ADAC filevoorlichters u om het rijden in vakantiefiles wat makkelijker te maken. Ze weten hoe lang de file is, maar ze geven ook advies over omleidingsroutes.

Toltrajecten en -tarieven

Algemeen

• De wegen in Duitsland zijn voor toeristen tolvrij.
• Voor het gebruik van enkele privéweggetjes in de bergen van Beieren wordt een kleine vergoeding gevraagd.
• Voor vrachtverkeer moet wel tol betaald worden. Voor meer informatie: www.toll-collect.de.

Milieusticker

• Sinds 2008 is een groot aantal Duitse stadscentra alleen met een speciale milieusticker (kosten ongeveer 12,50 euro) toegankelijk. Dit wordt met borden aangegeven.
• De steden waar de regeling geldt zijn (tot en met 2010): Berlijn, Hannover, Keulen, Dortmund, Ilsfeld, Leonberg, Ludwigsburg, Mannheim, Reutlingen, Schwäbisch-Gmünd, Stuttgart, Tübingen, Pleidelsheim, Bochum, Bottrop, Dortmund, Duisburg, Essen, Frankfurt am Main, Gelsenkirchen, Mülheim an der Ruhr, München, Oberhausen, Recklinghausen, Bremen, Heilbronn, Herrenberg, Karlsruhe, Mühlacker, Pforzheim, Ulm, Düsseldorf, Augsburg, Neu-Ulm, Bonn, Freiburg (Breisgau), Heidelberg, Münster, Pfinztal, Osnabrück.
  
• De autosnelwegen die door deze steden lopen zijn uitgezonderd. Hier is dus geen sticker nodig.
• Oudere dieselauto's of auto's die geen katalysator hebben, mogen het centrum helemaal niet meer in.
  
• Met deze maatregel hoopt men het hoge fijnstofgehalte in de lucht en de luchtverontreiniging terug te brengen en het gebruik van openbaar vervoer te stimuleren.
  
• Als de milieusticker niet zichtbaar op de auto is aangebracht, dreigt een boete van veertig euro. Ook auto's met een buitenlands kenteken moeten zo'n sticker hebben.
  
• Een actuele lijst met de plaatsen waar een milieusticker verplicht is, is hier te vinden: www.umwelt-plakette.de
• Voor het aanvragen van de sticker in Nederland kunt u onder meer terecht bij:
  • Alle ANWB-winkels. De sticker wordt dan binnen 5 werkdagen thuisgestuurd. U moet de sticker persoonlijk aanvragen en uw kentekenbewijs meenemen.
  • De websites van TÜV Nord (www.tuev-nord.nl) en Dekra Nederland (www.dekra.nl).
• Meer informatie: www.adac.de.
  

Brandstofprijzen

(prijzen per liter - januari 2011)

Infrastructuur

• De Duitsers zijn de 'uitvinders' van de autosnelweg (Autobahn) en het netwerk van snelwegen is voortreffelijk.
• Daarnaast is er een dicht net van Bundesstrassen (twee- of vierbaans) die eveneens van goede kwaliteit zijn.
• Onverharde wegen komen alleen voor op het dunst bevolkte platteland en in bos- en berggebieden.
• De bewegwijzering is zelfs op wegen van lokaal belang uitstekend.
  

Brandstof

• A: Duitsland gaat rond 1 januari 2012 over op de nieuwe brandstof E10 (bevat 10% bijmenging van bio-ethanol). Euro 95 blijft echter nog beschikbaar aan de pomp.
  
• B: Loodhoudende superbenzine is niet meer verkrijgbaar. Bij tankstations is een loodvervangend middel te koop dat u aan super loodvrij (98) kunt toevoegen.
• C: Momenteel zijn er een kleine 6000 lpg-stations in Duitsland en dat aantal groeit nog Bovendien treft u langs de weg vaak borden aan die aangeven of u bij een Tankstelle ook Autogas of Flüssiggas kunt tanken. Bij lpg-tankstations in Duitsland wordt net als in Nederland gebruikgemaakt van een schroefaansluiting. Als uw voertuig een bajonetaansluiting heeft, hebt u een Europa-nippel nodig om te kunnen tanken.
• D: Het aantal stations waar u aardgas kunt tanken groeit. Momenteel kunt u op ongeveer 800 plaatsen tanken.
• E: Bio-ethanol is bij circa 80 tankstations verkrijgbaar.
  

Brandstofprijzen

• Euro 95 en Superplus zijn 7 tot 8% goedkoper dan in Nederland en de prijs van diesel is ongeveer gelijk (maart 2011).
• Een overzicht van actuele Europese brandstofprijzen kunt u downloaden op anwb.nl.
  

Betalen

• U kunt contact betalen.
• Creditcards worden vrijwel overal geaccepteerd.
• Er zijn ook onbemande tankstations waar u 24 uur per dag kunt tanken en kunt betalen met een bankpas of creditcard.

Reservebrandstof

• Er geldt geen limiet voor de hoeveelheid brandstof die u in uw voertuig mag meenemen, mits uw voertuig in een van de EU-lidstaten geregistreerd staat. Voor voertuigen van buiten de EU geldt dat 10 liter brandstof in een reservetankje mag worden vervoerd.

Informatie

• E10: De autofabrikanten hebben aangegeven welke auto's geschikt zijn voor deze brandstof: www.jebentalsnelduurzaamopweg.nl/E10.
• Lpg: De lpg-gids, die onder meer verkrijgbaar is bij de ANWB (winkels en webwinkel), biedt veel handige informatie en een overzicht van autogasstations in het buitenland. Meer info: www.autogas.nl en www.gas-tankstellen.de.
• Aardgas: www.groengasmobiel.nl, www.gas24.de en www.erdgas-fahren.de.
• Alternatieve brandstoffen: www.fuelswitch.nl.

Verkeersdrukte

Zomerperiode

• Een groot deel van het vakantieverkeer in Duitsland is op doorreis naar Scandinavië of naar de populaire bestemmingen in het zuiden, zoals de Alpenlanden. Al die toeristen op doorreis zorgen vooral tijdens de weekeinden in de zomer voor veel files.
  

Piekuren

• Richting het zuiden: vr van 13-20 uur en za van 9-15 uur.
• Richting het noorden: vr van 14-18 uur en za van 11-18 uur en zo van 16-20 uur.

Drukke dagen

• Alle vrijdagen en zaterdagen in juli en augustus.

Verkeersinformatie

Telefoon

• Verkeersinformatie op maat krijgt u ook bij de Westdeutsche Rundfunk via tel. 0221 16 80 30 50.
  

Radio

• Er wordt landelijk verkeersinformatie uitgezonden door: DeutschlandFunk (DLF) zendt 24 uur per dag landelijke verkeersinformatie uit, op elk heel uur na de nieuwsuitzendingen. De juiste frequenties vindt u op www.dradio.de.
  

Internet

• De Duitse automobielclub publiceert veel verkeersinformatie op www.adac.de.
  
• Regionale verkeersinformatie van de ADAC vindt u op: www.verkehrsinfo.de.
• Meer informatie over de Duitse autosnelwegen kunt u vinden op www.autobahn-online.de.

Algemene verkeersregels

Algemeen

• U moet rechts houden en links inhalen.

Inhalen

• Rechts inhalen is toegestaan:
  • Binnen de bebouwde kom als de weg in gemarkeerde rijstroken is verdeeld.
  • Op de autosnelweg als op de linkerrijstrook een file ontstaat. Een voorwaarde is dat de file maximaal 60 km/h rijdt en het inhalende voertuig maximaal 80 km/h.
• Lijnbussen en schoolbussen die met een waarschuwingsknipperlicht te kennen geven aan een halte te gaan stoppen mogen niet worden ingehaald.
• Lijnbussen en schoolbussen die aan een halte zijn gestopt mogen voorzichtig worden voorbijgereden. Als de bus een waarschuwingsknipperlicht voert tijdens het stilstaan, mag het voorbijrijden slechts stapvoets geschieden. Als hinder kan ontstaan voor de in- en uitstappende passagiers, moet worden gewacht. Deze regel geldt ook voor tegemoetkomende bestuurders op dezelfde rijbaan.
• Het verkeersbord 'Inhalen verboden' betekent een verbod om voertuigen met meer dan twee wielen in te halen. Een auto mag dus (in tegenstelling tot in Nederland) een motor inhalen. Een motor mag geen auto inhalen.
• Een inhaalverbod voor vrachtauto's geldt ook voor kampeerauto's met een toelaatbaar gewicht boven 3500 kg.

Liften

• Het is verboden langs auto(snel)wegen te liften. Langs de overige wegen is liften toegestaan

Parkeren

• U moet uw auto altijd aan de rechterkant van de weg parkeren. In een straat met eenrichtingverkeer mag u ook aan de linkerkant parkeren.
• Het is verboden te parkeren:
  • Binnen 15 meter van de bus- en tramhalte.
  • Ter hoogte van een verlaagde stoeprand.
• De bestuurder die als eerste een vrije parkeerplaats bereikt, of als eerste op een vrijkomende parkeerplaats wacht, heeft het recht die plaats te gebruiken.
• Wanneer een parkeermeter of parkeerautomaat niet werkt, mag met een parkeerschijf worden geparkeerd gedurende de maximale tijd die ter plaatse is toegestaan.
• De Nederlandse parkeerschijf is toegestaan

Rotondes

• Een bestuurder die op een rotonde rijdt, heeft voorrang op een bestuurder die een rotonde op wil rijden. Dit wordt bij het begin van de rotonde aangeven door het blauwe ronde verkeersbord 'rotonde' met daarboven het driehoekige verkeersbord 'Voorrang verlenen'.
• Bij nadering en oprijden van de rotonde mag geen richting worden aangegeven.

Rijden onder invloed

• Het maximaal toegestane alcoholgehalte in het bloed is 0,5 promille.
• Voor bestuurders die minder dan twee jaar het rijbewijs hebben of jonger zijn dan 21 jaar geldt een absoluut alcoholverbod.

Rijstroken en strepen op de weg

Einde rijstrook

• Als op een rijbaan met meerdere rijstroken een rijstrook eindigt, al dan niet ten gevolge van wegwerkzaamheden, moeten de bestuurders op de rijstrook die eindigt invoegen op de doorgaande rijstrook volgens het ritsprincipe. Dit invoegen, waartoe de bestuurder op de doorgaande rijstrook gelegenheid moet geven, mag pas geschieden op het punt waar de niet-doorgaande rijstrook ophoudt.

Mehrzweckstreifen

• De Mehrzweckstreifen is een soort vluchtstrook buiten de bebouwde kom (niet langs de Autobahn). Er zijn geen officiële borden die het begin of einde aanduiden.
  De Mehrzweckstreifen wordt door een brede, witte, ononderbroken streep van de rijbaan gescheiden. Er moet genoeg ruimte zijn om naar die wegstrook uit te wijken. Hij is bestemd voor langzaam verkeer, om andere personenauto's te laten passeren als de verkeersdrukte dit vereist en voor vrachtauto's, maar deze moeten de streep tussen de wielen houden. Op de Mehrzweckstreifen is het verboden om achteropkomend verkeer te laten passeren als ter plaatse een inhaalverbod geldt. Het is geen afzonderlijke rijstrook dus passeren wordt beschouwd als een inhaalmanoeuvre.

Voorrang

• Alle bestuurders van rechts hebben voorrang.
• Trams hebben voorrang op voetgangers die op een voetgangersoversteekplaats (zebrapad) willen oversteken.
• Op smalle bergwegen moet degene die het gemakkelijkst kan uitwijken of terugrijden dat doen.

Overige verkeersregels

Filerijden

• Op een weg met 2 rijstroken per richting geldt:
  • Voertuigen in de file op de rechterrijstrook moeten zo veel mogelijk naar rechts uitwijken.
  • Voertuigen in de file op de linkerrijstrook moeten zo veel mogelijk naar links uitwijken.
  • Tussen de linker- en de rechterrijstrook moet er een vrije doorgang zijn voor hulpverleningsvoertuigen.
• Op een weg met 3 rijstroken per richting geldt:
  
  • Voertuigen in de file op de middelste rijstrook moeten zo veel mogelijk naar rechts uitwijken.
  • Voertuigen in de file op de meest linkse rijstrook moeten zo veel mogelijk naar links uitwijken.
  • Tussen de meest linkse en de middelste rijstrook moet er een vrije doorgang zijn voor hulpverleningsvoertuigen.

Pech

• Het is wettelijk verboden om langs de snelweg te repareren. Het voertuig dient te allen tijde weggesleept te worden naar een veilige plek.

Spoorwegovergang

• Buiten de bebouwde kom geldt voor een spoorwegovergang:
  • Vrachtauto's zwaarder dan 7500 kg moeten op wegen met meer rijstroken waar inhalen mogelijk en toegestaan is bij het éénstreepsbaken (80 m voor de overgang) stoppen.
  • Personenauto's en lichte vrachtauto's kunnen dan nog inhalen zodat sneller optrekken van de file mogelijk is.

Verkeersregels motor

Aanhangwagen

• Het is toegestaan om een aanhangwagen aan een motor te koppelen.

Helm

• Een helm is verplicht voor de bestuurder en de passagier.

Passagiers

• Het vervoer van 1 passagier is toegestaan, mits er een speciale zitplaats (duo- of buddyseat) en voetsteunen aanwezig zijn.

Slepen

• Een motor mag niet worden gesleept.

Verlichting

• Dimlicht is overdag verplicht.

Verkeersregels bromfiets en snorfiets

Algemeen

• In Duitsland wordt een snorfiets een 'Mofa' genoemd en een bromfiets een 'Kleinkraftrad'.
• Kleinkrafträder mogen niet sneller kunnen dan 45 km/h.
• Mofa's mogen niet sneller kunnen dan 25 km/h.

Aanhangwagen

• Aan een bromfiets mag een aanhangwagen worden gekoppeld.

Fietspaden

• Snorfietsen:
  • Snorfietsen mogen binnen de bebouwde kom alleen op een fietspad rijden, als het ronde blauwe bord 'Fietspad' voorzien is van een onderbord met de afbeelding van een snorfiets. Zij mogen echter ook op de rijbaan rijden.
  • Snorfietsen mogen buiten de bebouwde kom altijd van het fietspad gebruikmaken.
  • Wordt de snorfiets met de pedalen voortbewogen, dan moet het fietspad, indien aanwezig, worden gebruikt.
• Bromfietsen mogen alleen de rijbaan gebruiken.

Helm

• Het dragen van een helm is verplicht, ook op een snorfiets.

Passagier

• Het vervoer van een volwassene is toegestaan, mits aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:
  • Een handgreep en voetsteunen moeten aanwezig zijn.
  • Het verkeer mag niet worden belemmerd.
• Het is verplicht om kinderen jonger dan 7 jaar in een kinderzitje te vervoeren.

Verlichting

• Het is verplicht om ook overdag dimlicht te voeren.

Overige verkeersregels

Verkeersborden

• Aanduidingen op verkeersborden voor motoren gelden ook voor brom- en snorfietsen.

Verkeersregels fiets

Aanhangwagen

• Er mag een aanhangwagen aan de fiets worden gekoppeld.

Fietspaden

• Fietsers moeten de fietspaden gebruiken (indien aanwezig).

Helm

• Het dragen van een helm is niet verplicht.

Kinderen op de fiets

• Kinderen tot 8 jaar moeten op het trottoir fietsen, ook als er een fietspad aanwezig is.
• Kinderen van 8 tot 10 jaar mogen kiezen tussen het trottoir, het fietspad of de straat als er geen fietspad is.
• Kinderen tot 10 jaar mogen een weg niet fietsend oversteken; ze moeten dat lopend doen.

Mobiel telefoneren

• Ook een fietser is het niet toegestaan mobiel te bellen, tenzij dit handsfree gebeurt.

Naast elkaar rijden

• Als het verkeer belemmerd wordt, is naast elkaar rijden niet toegestaan.

Passagiers

• Personen van 16 jaar of ouder mogen een kind dat jonger is dan 7 jaar op de fiets vervoeren, mits de fiets een behoorlijke zitplaats heeft met steunen voor handen en voeten en de wielen zo zijn afgeschermd, dat de beentjes niet tussen de spaken kunnen komen.

Verkeersborden

• Naast het bekende ronde blauwe bord 'Fietspad' komen nog twee andere varianten voor:
  • Een rond blauw bord met een fiets links naast de voetgangers, gescheiden door een witte streep: een fiets-/voetpad waarbij het fietsgedeelte is afgescheiden van het voetgangersgedeelte.
  • Een rond blauw bord met een fiets onder de voetgangers, gescheiden door een witte streep: een fiets-/voetpad waarbij het fietsgedeelte niet is afgescheiden van het voetgangersgedeelte.

Verlichting

• De verlichting voor en achter moet op de fiets zijn bevestigd.

Maximumsnelheden

• A: Dit betreft geen maximumsnelheid maar een richtsnelheid.
• B: Auto's met een aanhangwagen die daarvoor door de TÜV is goedgekeurd: 100 km/h. Informatie over de keuringseisen tel. 0900-543 78 88 (€ 0,10/min) of www.tuv-nord.nl.
• Als het zicht bij mist, sneeuwval of zware regen 50 m of minder bedraagt, is de maximumsnelheid 50 km/h.

Verkeersregels auto en kampeerauto

Afmetingen, maxima

• Lengte: 12 m
• Breedte: 2,55 m
• Hoogte: 4 m

Antiradar

• Het meenemen en gebruiken van antiradarapparatuur in de auto is verboden.
• Navigatie-apparatuur met flitspaalwaarschuwing is verboden.

Brandblusser

• Het is niet verplicht een brandblusser in de auto te hebben.

Gevarendriehoek

• Het is verplicht een gevarendriehoek in de auto te hebben. Voor Nederlands gekentekende auto's geldt deze eis niet.
• Het gebruik van een gevarendriehoek is verplicht op openbare wegen voor stilstaande of achtergelaten voertuigen, ook overdag.
• Op de autosnelweg moet u de gevarendriehoek op 200 meter afstand van het voertuig opstellen in de richting van het naderende verkeer, op gewone wegen op 100 meter afstand,
• U moet gelijktijdig de waarschuwingslichten gebruiken.

Kinderen

• Kinderen tot 3 jaar mogen niet voorin worden vervoerd.
• Kinderen tot 3 jaar moeten altijd in een kinderbeveiligingsmiddel op de achterbank worden vervoerd en mogen dus niet in een auto zonder deze beveiligingsmiddelen worden vervoerd.
• Zijn er geen geschikte kinderbeveiligingsmiddelen voorhanden, dan mogen kinderen ouder dan 3 jaar achterin met gebruikmaking van een veiligheidsgordel worden vervoerd.
• Kinderen t/m 12 jaar die kleiner zijn dan 150 cm moeten in een kinderbeveiligingsmiddel worden vervoerd

Lading op voertuig of aanhangwagen

• De lading van een voertuig mag maximaal 1,5 meter uitsteken naar achteren en mag aan de voorkant niet uitsteken.
• Bij vervoer tot 100 km mag de lading 3 meter uitsteken, mits u in het bezit bent van een speciale vergunning.
• Als de lading meer dan 1 meter uitsteekt dan moet u aan de achterste punt bevestigen:
  • Een helrode vlag (30 x 30 cm) die is aangebracht met een dwarsstang;
  • of een helrood schild (30 x 30 cm) dat is aangebracht haaks op de rijrichting.

Fietsen

• Fietsen mogen aan weerszijden van de auto maximaal 40 cm uitsteken. De totale breedte van de fietsdrager met de auto mag maximaal 2,55 m zijn.

Ski's

• Ski's in de auto zijn alleen toegestaan wanneer dit geen gevaar oplevert voor de inzittenden.

Milieuzones

• Milieuzones (Umweltzones) zijn delen van steden of gebieden die voor motorvoertuigen, ook buitenlandse, zonder de juiste milieusticker (Umweltplakette) gesloten zijn.
• Milieuzones zijn niet van toepassing op o.a. bromfietsen en motorfietsen.
• Motorvoertuigen waarin duidelijk zichtbaar een Europese gehandicaptenparkeerkaart achter de voorruit is geplaats, zijn uitgezonderd van de gesloten verklaring.
• Raadpleeg anwb.nl onder 'Milieusticker voor stadscentra Duitsland' voor meer informatie.

Mobiele telefoon

• Telefoneren tijden het rijden is alleen handsfree toegestaan.

Overnachten langs de weg

• U mag overnachten in uw auto, caravan of kampeerauto langs de openbare weg, mits dit slechts 1 nacht betreft op dezelfde plaats.
• Kamperen langs de openbare weg is verboden.
• Plaatselijk kan overnachten langs de weg verboden zijn door verordeningen.

Rijverbod

• Op zon- en feestdagen geldt van 0.00 tot 22.00 uur een rijverbod voor o.a. bestelauto's met aanhangwagen.
• Op een groot aantal auto(snel)wegen geldt in juli en augustus ook op zaterdag van 7.00 tot 20.00 uur een rijverbod voor o.a. bestelauto's met aanhangwagen.

Slepen

• Slepen is toegestaan tot de dichtstbijzijnde garage.
• Slepen op de autosnelweg is toegestaan tot uiterlijk de eerste afrit.
• Een voertuig de autosnelweg opslepen is verboden.
• Zowel het trekkende als het gesleepte voertuig moeten waarschuwingslichten voeren.
• De maximumsnelheid in het geval van slepen bedraagt 80 km/h.

Veiligheidsgordels

• Het gebruik van veiligheidsgordels (indien aanwezig) is verplicht voor alle inzittenden.

Veiligheidsvest

• Het is verplicht een veiligheidsvest in de auto te hebben. Voor Nederlands gekentekende auto's geldt deze eis niet.
• Voor Nederlands gekentekende auto's die zakelijk gebruikt worden is een veiligheidsvest wel verplicht. Voor elke meegevoerde persoon in de auto moet dan een vestje in de auto beschikbaar zijn.
• Een veiligheidsvest kunt u onder meer verkrijgen bij de ANWB-verkooppunten.

Verbanddoos

• Het is verplicht een verbanddoos in de auto te hebben. Voor Nederlands gekentekende auto's geldt deze eis niet.
• Een verbanddoos kunt u onder meer verkrijgen bij de ANWB-verkooppunten.

Verlichting

• Mistlichten aan de voorzijde mogen alleen branden bij slecht zicht door mist, sneeuwval en zware regen. Bij gebruik van twee mistlichten is dimlicht niet verplicht.
• Mistachterlicht mag alleen worden gebruikt als het zicht bij mist 50 m of minder is.
• In tunnels is het voeren van dimlicht verplicht.
• Bij parkeren 's nachts moeten auto's (inclusief aanhangwagen) die zijn geparkeerd op de openbare weg aan de kant van de rijbaan, zijn verlicht, tenzij er wordt geparkeerd op een officiële parkeerplaats of er, binnen de bebouwde kom, voldoende verlichting is door openbare straatverlichting.
• Het is niet verplicht een set reservelampen in de auto te hebben.

Winterse omstandigheden

Sneeuwkettingen

Gebruik

• Sneeuwkettingen zijn verplicht wanneer dit wordt aangegeven met het ronde blauwe bord 'Sneeuwkettingen verplicht'.
• Als u sneeuwkettingen gebruikt, is de maximumsnelheid 50 km/h.

Montage

• Kettingen moeten om de twee aangedreven wielen worden gemonteerd.
• Bij een voertuig met inschakelbare vierwielaandrijving moeten de sneeuwkettingen om de permanent aangedreven wielen worden gemonteerd.
• Indien u een permanent vierwielaangedreven voertuig hebt, moet u informeren bij uw dealer of de fabrikant om welke wielen de sneeuwkettingen als eerste moeten worden gemonteerd.

Spijkerbanden

• Spijkerbanden zijn verboden.
• Binnen een afstand van 15 km van de Oostenrijkse grens is het gebruik van spijkerbanden, behalve op de autosnelweg, toegestaan.

Spikes-spider

• De Spikes-spider is wettelijk niet gelijkgesteld aan sneeuwkettingen, maar wordt in de praktijk wel als zodanig geaccepteerd.
• In Duitsland wordt de Spikes-spider ook niet beschouwd als een spijkerband.
• De Spikes-spider is toegestaan op de openbare weg, maar er geldt een maximumsnelheid van 50 km/h en er mag geen schade aan het wegdek worden toegebracht.

Winterbanden

• Auto's moeten zijn aangepast aan de weersomstandigheden. Dit houdt in dat winterbanden verplicht zijn op wegen waarop sneeuw of ijs ligt. Ook moet voldoende ruitenwisservloeistof in het reservoir zitten. Deze voorschriften gelden ook voor Nederlandse auto's. Daarom is het ten zeerste aan te raden om de auto in de winter te voorzien van winterbanden. Banden met de aanduiding M+S, of met een sneeuwvloksymbool, worden als winterband beschouwd.
• Wanneer er winterbanden zijn gemonteerd moet u zich aan de voorgeschreven maximumsnelheid voor de banden houden. Deze maximumsnelheid staat met een lettercode op de zijkant van de band vermeld. De maximumsnelheid voor de banden moet op een (eventueel zelfgemaakt) stickertje duidelijk leesbaar voor de bestuurder op de voorruit zijn aangebracht.

Rechts of links rijden

• U moet rechts houden en links inhalen.

Boete-indicatie

Snelheidsovertreding

Binnen de bebouwde kom

• Boete bij snelheidsoverschrijding:
  • tot 10 km/h: € 15.
  • 11-15 km/h: € 25.
  • 16-20 km/h: € 35.
    
  • 21-25 km/h: € 80.
  • 26-30 km/h: € 100.
  • 31-40 km/h: € 160.
  • 41-50 km/h: € 200.
  • 51-60 km/h: € 280.
  • 61-70 km/h: € 480.
  • meer dan 70 km/h: € 680.
• Vanaf 26 km/h kan een ontzegging van 1 tot 3 maanden worden opgelegd en worden tevens strafpunten toegekend.

Buiten de bebouwde kom

• Boete bij snelheidsoverschrijding:
  • tot 10 km/h: € 10.
  • 11-15 km/h: € 20.
  • 16-20 km/h: € 30.
    
  • 21-25 km/h: € 70.
  • 26-30 km/h: € 80.
  • 31-40 km/h: € 120.
  • 41-50 km/h: € 160.
  • 51-60 km/h: € 240.
  • 61-70 km/h: € 440.
  • meer dan 70 km/h: € 600.
• Vanaf 26 km/h kan een ontzegging van 1 tot 3 maanden worden opgelegd en worden tevens strafpunten toegekend.
  

Door rood licht rijden

• € 90-320.
• In geval van roekeloosheid: tevens 1 maand rijverbod.

Overtreding inhaalverbod

• € 30-250.
• In geval van roekeloosheid: tevens 1 maand rijverbod.

Overschrijden doorgetrokken streep

• € 75-250.
• In geval van roekeloosheid: tevens 1 maand rijverbod.

Parkeerovertreding

• € 10-40 en eventueel sleepkosten.
  

Niet verlenen van voorrang

• € 10-50.

Rijden zonder veiligheidsgordel

• € 30-40.
  

Niet handsfree telefoneren

• € 40.

Gebruik antiradar

• Het bezit en gebruik van een radardetector is verboden. Inbeslagneming volgt en een boete vanaf € 75.
  

Toebrengen lichamelijk letsel bij een verkeersongeval

• Afhankelijk van de ernst van het letsel gevangenisstraf en/of een geldboete in ‘Tagessätze’ (1 Tagessatz is 1/30 van het nettomaandinkomen).
  

Rijden onder invloed

• Toegestaan tot 0,5‰, maar wanneer men bij een lager promillage niet in staat is een auto te besturen, kan men ook strafbaar zijn.
  
• Van 0,5‰ tot 1,09‰: € 500 en een rijverbod van 1 maand.
• Vanaf 1,1‰: strafzaak: gemiddeld 30 tot 60 ‘Tagessätze’ (1 Tagessatz is 1/30 van het nettomaandinkomen).
  
• Daarnaast kan een ontzegging van de rijbevoegdheid worden opgelegd.
• Onder invloed van drugs deelnemen aan het verkeer: € 500.

Diversen

Overtreding van ‘groene pijl’-bord

• € 35-100.
  

Bumperkleven

• € 25-400 en eventueel een rijverbod.

Rijden met (gezien de weersomstandigheden) ongeschikte banden

• € 40.
• Indien de verkeersveiligheid in gevaar wordt gebracht: € 80.

Negeren rijverbod voor rijden met een aanhanger

• Overtreding zondagsrijverbod: € 40-200.

Afdoening verkeersdelicten

• Voor kleine overtredingen wordt een zogenaamde Verwarnung opgelegd, dat wil zeggen een boete van maximaal € 35. Dit bedrag dient ter plekke of uiterlijk binnen een week te worden betaald; u krijgt dus gewoon een bon en er volgt geen verdere strafvervolging.
• Als u het niet eens bent met het opgelegde Verwarnungsgeld of als u het bedrag niet of niet tijdig betaalt, wordt een Bussgeldbescheid uitgevaardigd. Voor zwaardere overtredingen wordt direct een Bussgeldbescheid van minimaal € 40 opgelegd. Daarnaast kan voor zwaardere overtredingen ook een rijverbod van 1 tot 3 maanden worden opgelegd. U krijgt een formulier, (Anhörungsbogen) toegestuurd, waarin u de gelegenheid krijgt te reageren. Dit is niet verplicht. Aan de hand van dit formulier wordt onderzocht of er reden is het Bussgeldbescheid te wijzigen, te seponeren of in te trekken. Zo niet, dan volgt het 'officiële' Bussgeldbescheid.
• Tegen het Bussgeldbescheid kunt u binnen een termijn van twee weken na ontvangst schriftelijk of mondeling (telefonisch) beroep aantekenen. Dit heeft alleen zin als u steekhoudend juridisch verweer kunt voeren. Het beroep wordt door de strafrechter behandeld. U bent verplicht persoonlijk te verschijnen, tenzij u zwaarwegende redenen heeft.
• Van buitenlanders kan een Sicherheitsleistung (waarborgsom) worden gevorderd. De hoogte hiervan komt overeen met de te verwachten boete en kosten. Bij betaling van de waarborgsom wordt u meestal verzocht een Zustellungsbevollmachtigter (gevolmachtigde) te benoemen, dat is een persoon in Duitsland die namens u de gerechtelijke stukken in ontvangst kan nemen. ANWB Rechtshulp raadt aan in dat geval contact op te nemen met de ANWB Alarmjurist, die u de naam kan opgeven van een met de ANWB samenwerkende advocaat.
• Als er sprake is van een verkeersmisdrijf (bijvoorbeeld doorrijden na een ongeval, letsel of dood ten gevolge van een verkeersongeval) wordt u door middel van een Strafbefehl van de opgelegde straf op de hoogte gesteld. Ook hiertegen is binnen een termijn van twee weken beroep mogelijk. De straffen voor een verkeersmisdrijf zijn uiteraard zwaarder dan voor een verkeersovertreding. Voor advies kunt u contact opnemen met ANWB Rechtshulp.
• Duitsland kent een puntenrijbewijs, dat ook voor buitenlanders geldt. Voor veel overtredingen worden 1 tot 7 strafpunten gegeven. De punten worden in een centrale computer in Flensburg opgeslagen. Bij het bereiken van een totaal van 18 punten volgt een ontzegging van de rijbevoegdheid.
• In ernstige gevallen mag de politie de auto in beslag nemen.

Trein heenreis

Amsterdam - Berlijn

• Het treintraject van Amsterdam naar Berlijn loopt via Hannover of Duisburg. Reserveren wordt aanbevolen.
  
• Afhankelijk van het tijdstip moet u 0 tot 4 keer overstappen.
• De treinreis duurt 6 tot 8 uur, afhankelijk van het gekozen tijdstip.
  

Speciale tarieven

• Met een InterRail Global Pass kunt u in en tussen 30 Europese landen (waaronder Duitsland) reizen. De pas is beschikbaar voor een ononderbroken periode van 22 dagen of 1 maand, of voor een flexibele geldigheid van 5 of 10 dagen.

Informatie

• Kijk voor een internationale reisplanner op www.nshispeed.nl of bel TeleSales HiSpeed: 0900 92 96 (€ 0,35/min.).
• Internationale treinkaartjes zijn ook verkrijgbaar via www.treinreiswinkel.nl of via tel. 071 513 70 08.
• Informatie over InterRail vindt u op www.interrailnet.com.

Binnenlandse bootdiensten

• Er zijn regelmatige veerdiensten naar de Duitse waddeneilanden Borkum, Norderey, Pellworm, Langeoog.
• In de Baltische Zee varen veerboten onder meer van Stahlbrode naar Glewitz en van Rostock/Warnemünde naar Hohe Düne.
• Op de grote rivieren worden in de zomermaanden pleziervaarten aangeboden.

Bus

• Het busnet in Duitsland verbindt de meeste plaatsen met elkaar. De bussen rijden binnen en tussen de verschillende deelstaten. De bus wordt vooral ingezet in gebieden waar weinig of geen treinverkeer is.
  
• De bus is een betrouwbaar vervoermiddel.
  
• De Duitse steden hebben allemaal goed en regelmatig busvervoer.
• De Duitse busdiensten worden verzorgd door de Duitse spoorwegen en concurrerende ondernemingen.
• Er zijn niet veel buslijnen voor de lange afstanden.
  
• Kaartjes zijn verkrijgbaar bij de (bus)stations.
  

Informatie

• Voor meer informatie en ticketverkoop zie ondermeer www.berlinlinienbus.de.
  

Taxi

• In de steden en grote plaatsen rijden taxi's rond.
• Wanneer het gele lampje op de taxi brandt dan kunt u deze aanhouden.
• De taxi kunt u op straat aanhouden. In kleinere plaatsen is het aan te raden om deze van tevoren telefonisch te reserveren.

Bergbanen

• Bergbanen gaan naar bergdorpen die niet over de weg bereikbaar zijn en naar fraaie bergtoppen.
• Er zijn verschillende uitvoeringen:
  • Tandradbaan
  • Stoeltjeslift
  • Gondelbaan
  • Cabinebaan (50 tot 60 personen)

Opmerkelijke bergbanen

Bijzonderheden

• Er gelden andere weersomstandigheden op de bergtoppen dan in de dalen.
  Naar een hoogte boven 2500 meter dient u mee te nemen:
  • Stevige (berg)wandelschoenen met profielzool (geen naaldhakken/sandalen)
  • Trui, jack, regenkleding
  • Zonnebril

Binnenlandse spoorwegen

• Het spoorwegnet verbindt Duitsland met alle buurlanden. Het netwerk in het westen is sterker ontwikkeld dan in het oosten van het land.
  
• Op alle hoofdspoorlijnen in Duitsland rijden met grote regelmaat snelle comfortabele treinen.
  
• Enkele bochtige tracés in Duitsland zijn vervangen door Neubaustrecken (hogesnelheidslijnen).
• Er zijn ook veel Ausbaustrecken. Dat zijn bestaande spoortracés die zijn aangepast voor treinen met snelheden tot 200 kilometer per uur.

Speciale tarieven

• De prijs van een standaardreisbiljet is vrij hoog. Een retourkaartje met korting is vanaf 3 tot 7 dagen voor de reis verkrijgbaar.
  
• Er zijn enkele gunstig geprijsde kaartsoorten:
  
  • Schönes Wochende-Ticket: Voor € 39 kunt u met de hele familie (maximaal 5 personen) op zaterdag of zondag kriskras door Duitsland reizen. U kunt uitsluitend gebruikmaken van toeslagvrije regionale treinen.
  • BahnCard 25: U betaalt € 57 (2e klasse), € 114 (1e klasse) en krijgt 25% korting op alle treinkaartjes.
    
  • BahnCard 50: U betaalt € 230 (2e klasse), € 460 (1e klasse) en krijgt 50% korting op alle treinkaartjes.
• Er is een InterRail Duitsland Pass verkrijgbaar voor 3, 4, 6 of 8 reisdagen binnen een periode van een maand.

Hogesnelheidstrein

• Momenteel heeft Duitsland 5 hogesnelheidslijnen (Neubaustrecken) waarop snelheden van 250 km tot 300 km per uur worden gehaald:
  
  • Keulen - Rhein/Main
  • Hannover - Berlijn
  • Hannover - Würzburg
  • Mannheim - Stuttgart
  • Nürnberg - Ingolstadt - München
    

Informatie

• Een reisplanner en informatie over de kortingskaarten vindt u op www.bahn.de.
• Informatie over InterRail vindt u op www.interrailnet.com.
  

Alarmnummers

• Het landelijk alarmnummer is 112.

Pechhulp

Voertuighulp

• Voor voertuighulp neemt u contact op met de ANWB Alarmcentrale: tel. +31 88 2692 888.

ANWB Wegenwacht Europa Service

• Hulp langs de weg van de buitenlandse partners van de Wegenwacht.
• Repatriëring van uw auto naar Nederland.
• Toezending van onderdelen.
• Vervangende auto of vervangend vervoer (alleen indien 'Vervangende Auto Service Buitenland' is afgesloten).
• Voorwaarden en vergoedingen vindt u op www.anwb.nl/wegenwacht/lid-worden of kunt u opvragen via tel. 088 269 22 22.

Autotreinen

Vanuit Nederland

• Er rijden geen autoslaaptreinen van Nederland naar Duitsland.

Binnen Duitsland

• In Duitsland zelf rijden wel autotreinen naar verschillende Duitse steden. Er rijdt bijvoorbeeld een autotrein van Düsseldorf naar München. Voor meer informatie en boekingen zie www.dbautozug.nl of www.treinreiswinkel.nl.

Veerdiensten

Veerdiensten vanuit Nederland

Eemshaven - Borkum

• Rederij: Agems Borkumlijn.
• Vertrek: dagelijks.
• Vaartijd: ± 1 uur.

Informatie en tickets

• Agems Borkumlijn, www.borkumlijn.nl.

Autohuur

Verkrijgbaarheid

• Auto's kunt u overal huren, onder andere bij vliegvelden, stations en in de steden.

Tariefindicatie

• Een kleine auto huurt u vanaf € 230 per week of vanaf € 100 per dag.
• De tarieven kunnen erg verschillen per aanbieder.
  

Voorwaarden

• Om een auto te huren moet u 18 of 21 jaar of ouder zijn en een geldig rijbewijs hebben. Vaak moet u ten minste 2 of 3 jaar in het bezit zijn van een rijbewijs.
• Soms is de leeftijdsgrens 25 jaar of is de verzekering duurder als u jonger dan 25 bent.
• Houd er rekening mee dat er een maximumleeftijd kan gelden.
• Voor het betalen van de borgsom moet u beschikken over een geldige creditcard.

Sporen uit het verleden

Tips

Schloss Neuschwanstein

Mercedes-Benz Museum

Bayreuther Festspiele

Schloss Gottorf

Kaiserthermen Trier

Sensationele uitstapjes

Tips

Wilhelma Stuttgart

Serengeti Park

Nationalparkzentrum Kellerwald

Sea Life Konstanz

HeidePark Soltau

Evenementen en festivals

2011

Informatie

• www.duitsverkeersbureau.nl
• www.volksfeste-in-deutschland.de
• www.whatsonwhen.com
• www.worldtravelguide.net