Economie

60% van het landoppervlak is beschikbaar voor de landbouw. Een kwart van de bedrijven is nog staats- of collectief eigendom; 7% van het BNP komt daarvandaan in de vorm van koren, aardappelen en bieten alsmede extensieve veeteelt. De enorme voorraden steenkool, koper en zwavel vormen de basis van de industrie. De belangrijkste exportgoederen zijn onder meer bouwmaterialen en producten uit de elektro-, metaal- en auto-industrie.

Klimaat

• Het noordwesten van Polen heeft een klimaat dat vergelijkbaar is met dat in Nederland. De winter is zacht en de zomer is vochtig en niet al te warm.
  
• Het zuiden en zuidoosten van Polen heeft een continentaal klimaat. De winter is lang en streng. De zomer is meestal warm en er kunnen soms stevige onweersbuien voorkomen.
• Het oosten van Polen is in de winter langdurig met sneeuw bedekt.

Klimaattabellen

Gemiddelde maximale dagtemperatuur in graden

Gemiddelde neerslag per maand in mm

Gemiddeld aantal uren zon per dag

Feestdagen

Taal

• Meest gesproken taal: Pools.
• In Silezië wordt wat Duits verstaan en gesproken
• U kunt meestal ook met Engels uit de voeten.

Feiten en cijfers

Officiële naam

• Republiek Polen (Rzeczpospolita Polska)

Inwoner

• Pool (m), Poolse (v)

Bijvoeglijk naamwoord

• Pools

Staatsvorm

• Republiek
• Polen is opgedeeld in 16 provincies (woiwodschappen).

Hoofdstad

• Warschau (Warszawa)

Europese Unie

• Polen is lid van de EU sinds 2004.

Taal

• Pools

Aantal inwoners

• 38,5 miljoen

Oppervlakte

• 312.685 km² (ruim 7,5 keer Nederland)

Inkomen per inwoner (per jaar)

• USD 17.900 (NL: 39.500)

Levensverwachting (gemiddeld)

• 75,6 jaar (NL: 80,1 jaar)

Munteenheid

• zloty (PLN)

Landcode kenteken

• PL

Landcode internet

• .pl

Afstand vanaf Utrecht

• Gdansk: 1.140 km
• Kraków: 1.200 km
• Warschau 1.190 km

Een 'roomse' cultuur
Een heel bijzondere rol in de Poolse cultuur is weggelegd voor de kerk. Polen 'is de parochie van de huidige leider van de katholieke kerk. De kerkelijke kunst is misschien niet altijd gewaardeerd - zeker niet door niet-katholieken, maar getuigt wel van een enorme betrokkenheid. Processies zijn indrukwekkende manifestaties. Hoogtepunt op dat gebied is de verering van de icoon van de 'zwarte madonna' in het klooster bij Czestochowa, waarvoor jaarlijks zo'n zes miljoen pelgrims naar deze industriestad trekken.

Meer buiten dan binnen het land
Het is geen wonder dat een land dat zo vaak heeft moeten zuchten onder vreemde en vijandige heersers weinig mogelijkheden heeft gehad zich cultureel te ontwikkelen. Steeds weer moesten kunstenaars en wetenschappers uitwijken naar het buitenland om te ontkomen aan censuur, beperking van de artistieke vrijheden en antisemitisme. Zij die bleven hebben er het beste van gemaakt. Zo kon toch een grote literaire traditie ontstaan en ontwikkelde de naoorlogse filmindustrie zich tot een broeinest van talent.

Geschiedenis
Het in en kort na de Middeleeuwen tot de Europese grootmachten behorende Polen werd in 1795 opgedeeld tussen Pruisen, Oostenrijk en Rusland. Een zelfstandige Poolse staat ontstond pas weer in 1918. De huidige grenzen van Polen werden na de Tweede Wereldoorlog getrokken. In 1989 werd het communistische eenpartijstelsel afgeschaft, mede als gevolg van acties van de vakbond Solidariteit. Het tweekamerparlement kiest de premier; de president van het land wordt rechtstreeks gekozen. Sinds 1999 is Polen lid van de NAVO en sinds 2004 van de EU.

Van heel laag naar behoorlijk hoog
Polen kan in twee zones worden verdeeld. Het noorden (Pommeren) behoort tot de Noord-Duitse Laagvlakte. De kustlijn bestaat uit duinen en haffen (strandmeren die door een smalle landtong van de Oostzee worden gescheiden). In het oosten ligt het merengebied van Mazurië; het westen (Wielkopolska) is waterrijk met meertjes en grote rivieren. Zuidwaarts loopt het land langzaam op tot de bergen aan de grens met Tsjechië en Slowakije. In het westen ligt het Sudetengebergte (1602 m), in het oosten de Karpaten, waarvan het Tatra-massief het hoogste is (2499 m).

Fouten herstellen
Het beleid van de overheid bij het beschermen van het natuurschoon staat lijnrecht tegenover de lange tijd getolereerde vervuiling. Het zuidwesten is een van de zwaarst door industriële vervuiling aangetaste gebieden in Europa. De industrie leunde hier sterk op het gebruik van bruinkool en steenkool. Er wordt nu hard gewerkt aan het herstel van het milieu.

Natuur & landschap

Polen bestaat overwegend uit een door rivieren doorsneden laagvlakte, in het noorden grenzend aan de Oostzee. Naar het zuiden toe gaat de laagvlakte over in een middelgebergte, dat door het Silezische bekken wordt gescheiden van de Sudeten en de Karpaten. Bekende bestemmingen voor toeristen zijn Kraków, Warschau, Wrocław, Gdańsk en tal van natuurgebieden.

Een verdwenen cultuur
Bij al het fraais dat de historische steden bieden, valt de hoofdstad Warszawa (Warschau) een beetje in het niet. De stad moest na 1945 worden herbouwd en dat gebeurde op de Sovjet-manier: kleur- en smakeloze nieuwbouwflats. Verdwenen zijn de joodse wijken, net als de bewoners. Dat geldt trouwens ook voor andere joodse bolwerken als Lódz. Andere steden die de aandacht vragen zijn Wroclaw (Breslau), Zamosc (de renaissancestad), Kazimierz Dolny en Torn, de geboorteplaats van de astronoom Copernicus. De Poolse dorpen zijn wat minder aantrekkelijk, maar bezitten vaak een fraai openluchtmuseum.

De reis meer dan waard
De verwoestingen van de Poolse steden tijdens de 2e Wereldoorlog zijn aan de oude stad Kraków (Krakau) goeddeels voorbijgegaan. Dit is zonder twijfel de mooiste stad van het land, een verzameling van tientallen schitterende historische gebouwen in een autovrij centrum. Hoogtepunt is de burcht op de heuvel Wawel. Wereldberoemd is de enorme collectie Brusselse wandtapijten in de koninklijke vertrekken. Het complex pronkjuwelen omvat ook enkele musea en de kathedraal waar kardinaal Karol Wojtyla de mis opdroeg voordat hij werd gekozen als de eerste niet-Italiaanse paus in 500 jaar.

Een stukje amsterdam
De VOC heeft onze voorouders geen windeieren gelegd. Maar de meeste winst kwam toch uit de graanvaart op de havens aan de Oostzeekust. Geen land heeft zoveel koopvaardijschepen naar de graansilo's van Noord-Duitsland en de Baltische staten gestuurd als Holland. De meeste havensteden waren lid van de Hanze, het grote handelsgenootschap. Zo ook Gdansk, dat tot 1945 bekend stond als de 'vrij stad' Danzig. De stad is zwaar getroffen in de 2e Wereldoorlog, maar de oude koopmanshuizen, die er zo Amsterdams uitzien, zijn met liefde en gevoel voor historische waarde gerestaureerd.

Slecht voor de lijn, maar wel lekker
Polen zijn net als hun buren grote liefhebbers van zoetigheid. Bij de thee of de koffie hoort altijd een zoete lekkernij en zelfs bij een borrel komt vaak iets zoets op tafel. Bekende koeken zijn de soorten 'makowiec' (maanzaad), 'mazurek' (chocolade), 'piernik' (kruidkoek met noten) en 'sernik' (kwark). Met een stevige lunch en machtige tussendoortjes is het geen wonder dat de avondmaaltijd niet veel meer inhoudt dan een herhaling van het ontbijt.

Stevige eters, stevige drinkers
Als buitenlanders één Pools woord kennen, is dat meestal 'piwo'. Het land heeft een grote bierproductie. Bekende merken zijn Zywiec, EB en Okocim. Door grotere nadruk te leggen op de consumptie van bier en niet-alcoholische dranken wil de overheid de overconsumptie van 'wódka' tegengaan. Het beleid lijkt een beetje succes te hebben. Als alternatief is er een grote hoeveelheid frisdranken en kunt u een flesje 'woda mineralna' (mineraalwater) bestellen.

Een beetje duits, een beetje russisch
Als overgangsgebied tussen Duitsland en Rusland (twee landen die hier ook lange tijd de baas zijn geweest) heeft de Poolse keuken veel invloeden van beide kanten ondergaan. Waar we als westerlingen aan moeten wennen, is dat de hoofdmaaltijd hier 's middags wordt geserveerd. Een Poolse maaltijd begint steevast met soep; dat kan een heldere groenten- of kippensoep zijn, maar ook een zure soep (zurek). Het hoofdgerecht bestaat uit een flinke portie geroosterd varkensvlees of rundvlees. Het wordt met een behoorlijke garnering geserveerd, maar groente moet u meestal apart bestellen.

Kwaliteitshandwerk
In stalletjes op markten en langs de weg is veel volkskunst (brei- en borduurwerk) en ander traditioneel handwerk te koop. Voor kunstnijverheid van de hoogste kwaliteit kunt u terecht in de winkels van Cepelia. In het oog springend zijn siervoorwerpen van zilver of barnsteen, aardewerk uit Wloclawek, glas en kristal. Antiek is volop te krijgen (vooral in de winkels van Desa), maar voor de uitvoer hebt u een vergunning nodig; de winkelier kan u hierover inlichten.

Steeds meer winkelcentra
Hoewel Polen niet direct bekend staat als een land dat toeristen trekt met een groot winkelaanbod, kunt u toch - en vaak op onverwachte plaatsen - op iets stuiten dat het meenemen waard is. Ook hier bestond al een grote markttraditie in de tijd dat alle handel door de Staat werd gecontroleerd. Sinds er een vrije markt bestaat, is het aantal winkelcentra in de grote steden toegenomen. De meeste belangstelling gaat bij de bezoekers uit naar zaken als serviesgoed, textiel en lederwaren. De prijzen liggen op een aantrekkelijk niveau.

Kamperen

Algemeen

• De campings liggen vooral aan de Oostzeekust, in het Mazurisch merengebied en in de bergen in het zuiden.
• Het sanitair is de laatste jaren sterk verbeterd, ook al kunt u nog grote verschillen tussen de kampeerterreinen aantreffen. Onderhoud en hygiëne zijn meestal voldoende. Er wordt gewerkt aan verbetering van de kwaliteit.
  
• Steeds meer campings komen in particuliere handen. De kwaliteit wordt daarna verbeterd. Sommige campingeigenaren en beheerders komen uit Nederland of Duitsland.
  
• Veel campings verhuren ook eenvoudige, houten huisjes. De voorzieningen van deze huisjes zijn wel matig.
  

Vrij kamperen

• Het is verboden vrij (in de natuur) te kamperen.

Verkrijgbaarheid CampinGaz

• Gasflessen: nee
• Doorprikblikjes: ja
• Ventielblikjes: ja, alleen types CV270, CV300, CV470, CV360, CP250
• Omruilen mogelijk: nee

Elektriciteit

• Ampèrage: meestal 10 of 16, soms 6 of 25.
  
• CEE-aansluiting: niet of nauwelijks beschikbaar. U hebt een CEE-verloopstekker nodig.

Nog niet bruisend, wel goed
Als u bij 'uitgaan' denkt aan een bruisend nachtleven met bars, dancings en disco's, kan Polen u misschien een beetje tegenvallen. Zeker buiten de grote steden is het aanbod nogal beperkt. Wel wordt de grote achterstand ten opzichte van andere landen in hoog tempo teruggebracht. Terrasjes die tot laat in de avond open zijn kunt u al bijna overal aantreffen. Echte uitgaanscentra vindt u eigenlijk alleen in Warschau, Lódz en Kraków. Dat zijn ook de steden waar de beste prestaties worden geleverd op muziekgebied. De klassieke muziek staat in Polen op een hoog niveau en ook in de jazz heeft het land goede musici voortgebracht.

Oude duitse stranden
Sinds de annexatie van delen van het Duitse Rijk en Oost-Pruisen in 1945 beschikt Polen over een flink stuk Oostzeekust. Toch heeft het badtoerisme zich hier niet echt ontwikkeld. De populairste stranden liggen aan de baai van Gdansk bij de badplaats Sopot en het schiereiland Hel. Het gedeelte van de baai dicht bij de monding van de Wisla (Weichsel) heeft overigens flink te lijden onder watervervuiling. De faciliteiten op en bij de stranden zijn beperkt; uitgaansmogelijkheden zijn er in Sopot, Gdynia en Gdansk.

Nog relatief goedkoop
Overnachten in Polen is nog steeds relatief goedkoop, ondanks de stijgende prijzen. In de grote steden als Warschau, Kraków en Ponznan en de bad- en wintersportplaatsen ligt het prijsniveau flink hoger dan op het platteland. Men hanteert hier hetzelfde systeem van sterrenclassificatie als in de meeste landen. Over het algemeen ligt de waardering wel wat te hoog in relatie tot het geboden comfort. Er zijn goede hotelgidsen in omloop en reserveren (bijna altijd een noodzaak, zeker in het hoogseizoen) kan al in Nederland via het Internet of (reis)agenten.

Logeren bij boeren en burgers
De mogelijkheden om aantrekkelijk geprijsde accommodatie te vinden, zijn opmerkelijk groot. Polen heeft honderden jeugdherbergen en hostels, pensions en adressen waar bij particulieren kan worden overnacht. In het laatste geval moet u op zoek naar bordjes met het opschrift 'pokoje', 'noclegi' of het vertrouwde 'Zimmer frei'. In de grote steden zijn boekingskantoren ('biuro zakwaterowania') waarbij particuliere kamerverhuurders zijn aangesloten. In een nog steeds in belangrijke mate agrarisch land is agrotoerisme (overnachten bij de boer) tamelijk populair. Er is een jaarlijks verschijnende gids met adressen te koop.

Vertegenwoordigingen

Nederlandse ambassade

• Ul. Kawalerii 10
  00-468 Warschau
  Tel. +48 22 559 12 00
  Open: ma t/m vr van 9-13 en van 14-17 uur.
  www.nlembassy.pl

Nederlandse consulaten

• Gdansk, Poznan en Wroclaw en Minsk.

Poolse ambassade

• Alexanderstraat 25
  2514 JM Den Haag
  Tel. 070 799 01 00
  Open: ma t/m vr van 8-16 uur.
  www.haga.polemb.net

Adressen in nederland

Toeristische informatie

• Poolse Organisatie voor Toerisme
  Leidsestraat 64 (ingang vanuit Kerkstraat)
  1017 PD Amsterdam
  Tel. 020 625 35 70 / 626 02 37
  www.polen.travel

Handige websites

• Toeristische informatie in Nederland: www.polen.travel
• Toeristische informatie in Polen: www.pot.gov.pl
• Automobielclub: www.pzm.pl
• Nederlandse ambassade: www.nlembassy.pl
• Poolse ambassade: www.haga.polemb.net
• Krakau: www.krakow.pl
• Kuuroorden: www.sanatoria.com.pl
• Auschwitz: www.auschwitz.org.pl
• Musea: www.culture.pl

Adressen ter plaatse

Toeristische informatie

• Polska Organizacja Turystyczna (POT)
  Chalubinskiego 8
  00-613 Warszawa
  http://www.pot.gov.pl

Rookverbod

Openbare ruimtes

• Roken is niet toegestaan:
  • In overheidsgebouwen.
  • In ziekenhuizen en onderwijsinstellingen.
  • Op plaatsen waar kinderen spelen.
    
  • In bioscopen, theaters, musea e.d.
  • Op stations en luchthavens.
  • In het openbaar vervoer.
    

Horeca

• Roken is niet toegestaan in gemeenschappelijke ruimtes van hotels.
  
• In restaurants, cafés en bars is roken alleen toegestaan in daarvoor apart ingerichte ruimtes waarin niet gegeten of gedronken mag worden. Is zo'n ruimte niet aanwezig, dan is roken nergens in het etablissement toegestaan.

Openingstijden winkels

• De meeste winkels zijn open van maandag t/m vrijdag van 10 of 11-20 uur en op zaterdag van 9-14 of 16 uur.
• Levensmiddelenwinkels zijn open van maandag t/m vrijdag van 6-19 uur en op zaterdag van 7-13 uur.
• Supermarkten blijven open tot 21 of 22 uur.
• Kleinere winkels sluiten meestal voor een lunchpauze.

Bijzonderheden

• In de steden neemt het aantal winkels met een 24-uursservice toe.

Openingstijden postkantoren

• Postkantoren (urzad pocztowy) zijn doorgaans geopend van maandag t/m vrijdag van 10-18 uur en op zaterdag van 9-14 uur.

Bijzonderheden

• In de provinciale hoofdsteden zijn de openingstijden vaak ruimer en zijn enkele kantoren zelfs dagelijks 24 uur lang geopend, evenals het hoofdpostkantoor in Warschau (ul. Swietokrzyska).

Openingstijden restaurants

• Het merendeel van de restaurants is open van 12-15 uur en van 17-21 of 23 uur.
• Veel restaurants zijn eenmaal per week gesloten, doorgaans op maandag.

Openingstijden musea

• Er zijn geen uniforme openingstijden, maar de meeste musea zijn open van dinsdag t/m zaterdag van 10-17 uur.
• Vrijwel alle musea zijn op maandag gesloten en alleen de grote zijn ook op zondag toegankelijk.
• Voor een (Engelstalig) overzicht van musea in Polen zie www.culture.pl/en/culture/instytucje/muzea.
  

Openingstijden banken

• Banken zijn open van maandag t/m vrijdag van 9-16 uur. Op zaterdag van 9-13 uur.
• Buiten de grote steden zijn de banken veelal 's middags gesloten.

Bijzonderheden

• Er zijn voldoende wisselkantoren (kontory) met ruimere openingstijden (maandag t/m vrijdag 11-19 uur, zaterdag van 10-13 uur).

Openingstijden benzinestations

• De tankstations zijn over het algemeen open van 8-19 uur.
• Langs de snelwegen en in de grote steden zijn veel tankstations dag en nacht geopend.

Geldzaken

Munteenheid

• Zloty (PLN)

Contant geld

• Biljetten: 10, 20, 50, 100 en 200 zloty.
• Munten: 1, 2, 5, 10, 20 en 50 groszy en 1, 2 en 5 zloty.

Bankpas

• Bankpassen worden vrijwel overal geaccepteerd.
• Betalen en geld opnemen met een bankpas is niet altijd gratis. De kosten verschillen per bank en per bankpas. Als uw bank een vast bedrag per verrichting rekent, is frequent gebruik van uw bankpas bij kleine bedragen af te raden.
• Er geldt zowel voor betalen als voor geld opnemen met een bankpas een limiet per dag.

Creditcard

• Creditcards worden bij vrijwel alle hotels, restaurants, winkels en benzinestations geaccepteerd.
• Geld opnemen met een creditcard is meestal niet gratis. De kosten verschillen per bank en per creditcard. Als uw bank of creditcardmaatschappij een vast bedrag per verrichting rekent, is frequent gebruik van uw creditcard bij kleine bedragen af te raden.
• Bij gebruik van een creditcard is een pincode steeds vaker vereist. Vraag deze pincode tijdig aan bij uw creditcardmaatschappij of bank.

Travellercheques

• Travellercheques, bij voorkeur in euro's of Amerikaanse dollars, worden bij grote hotels en restaurants geaccepteerd en kunt u bij de banken inwisselen.

Geldautomaten

• Polen heeft voldoende geldautomaten.
• Actuele informatie over geldautomaten in een bepaalde plaats vindt u bijvoorbeeld op www.maestrocard.com, www.mastercard.com/atmlocator of op visa.via.infonow.net/locator/global.

Geld wisselen

• Bij banken, postkantoren en wisselkantoren kunt u geld wisselen. Hotels wisselen doorgaans tegen een ongunstiger koers dan een bank.

Wisselkoers

Omrekentabel

Basis koers: 1-3-2011

Botsing van klimaatzones
Het noordelijke deel grenst aan de Oostzee en heeft een typisch zeeklimaat. Hier heeft de wind vrij spel, of hij nu uit het westen of het oosten waait. Het is er 's zomers aangenaam warm en de neerslag is over het hele jaar verdeeld. Het zuiden is bergachtig en wordt gekenmerkt door een landklimaat. De zomers zijn er warmer dan in het noorden, de winters aanzienlijk kouder. Die botsing tussen twee klimaatzones maakt het weer vaak wisselvallig en onvoorspelbaar. De lente en de herfst kunnen aangenaam zijn, maar de zomer blijft de beste reistijd.

Reisseizoen

• De lente en de herfst kunnen aangenaam zijn, maar de zomer is de beste reistijd.
• In de winter valt er in de hoger gelegen gebieden (Tatra) sneeuw, waardoor wintersport mogelijk is.
  

Douaneregels betaalmiddelen

Invoer

• Binnenlandse betaalmiddelen mogen tot het equivalent van € 10.000 vrij worden ingevoerd.
• Buitenlandse betaalmiddelen mogen tot het equivalent van € 10.000 vrij worden ingevoerd. Bedragen boven het equivalent van € 10.000 moeten worden aangegeven.

Uitvoer

• Binnenlandse betaalmiddelen mogen tot het equivalent van € 10.000 vrij worden uitgevoerd.
• Buitenlandse betaalmiddelen mogen tot het equivalent van € 10.000 vrij worden uitgevoerd. Bedragen boven het equivalent van € 10.000 moeten worden aangegeven.

Douaneregels alcohol

Invoer

Vanuit een EU-land

• In principe kunt u onbeperkt alcohol invoeren, mits het is bestemd voor eigen gebruik. Bij grote hoeveelheden of indien de persoon jonger is dan 17 jaar kan de douane om een toelichting vragen.
• De volgende richtlijn geldt voor personen van 17 jaar en ouder:
  • 10 liter sterkedrank
  • 20 liter likeur
  • 90 liter wijn
  • 110 liter bier

Vanuit een niet-EU-land

• De volgende hoeveelheid gelden voor personen van 17 jaar en ouder:
  • 1 liter drank met een alcoholgehalte van meer dan 22% of 2 liter drank met een alcoholgehalte van maximaal 22% en
  • 4 liter niet-mousserende wijn en
  • 16 liter bier

Douaneregels tabak

Invoer

• In principe kunt u onbeperkt tabak invoeren, mits het is bestemd voor eigen gebruik. Bij grote hoeveelheden kan de douane om een toelichting vragen.
• De volgende richtlijn geldt voor personen van 17 jaar en ouder: 
  • 800 sigaretten
  • 200 sigaren
  • 1 kg tabak

Vanuit een niet-EU-land

• De volgende hoeveelheid gelden voor personen van 17 jaar en ouder:
  • 250 sigaretten of
  • 50 sigaren of
  • 250 g tabak

Douaneregels overige dieren

Fret

• Iedere fret moet in het bezit zijn van een EU-dierenpaspoort, verkrijgbaar bij de dierenarts. Het paspoort heeft een uniek registratienummer en bevat een beschrijving van het dier, de naam en het adres van de eigenaar en het bewijs van inenting tegen rabiës. Alle dieren moeten voorzien zijn van een identificatie (ISO microchip of duidelijk leesbare tatoeage).

Douaneregels diversen

Levensmiddelen

Invoer vanuit een EU-land

• U mag levensmiddelen onbeperkt invoeren, mits bestemd voor eigen gebruik.

Invoer vanuit een niet-EU-land

• U mag een beperkte hoeveelheid levensmiddelen voor 1 à 2 dagen invoeren.
• Het is verboden vlees en melkproducten in te voeren.

Geschenken

Invoer vanuit een EU-land

• U mag geschenken onbeperkt invoeren, mits bestemd voor privégebruik.

Invoer vanuit een niet-EU-land

• U mag geschenken in- en uitvoeren tot een waarde van
• € 300 als u over land of met eigen boot of vliegtuig reist,
• € 430 als u met een boot van een rederij of een vliegtuig van een luchtvaartmaatschappij reist.

Medicijnen

• U wordt aangeraden een medisch paspoort mee te nemen. In het Europees Medisch Paspoort worden gegevens vermeld over medicijngebruik, ziekten of aandoeningen. Het is tegen een geringe vergoeding verkrijgbaar, onder meer bij huisartsen en apotheken.

Prijspeil

• Eenvoudige maaltijd: vanaf € 6.
• Budgetovernachting: vanaf € 15.
• Middenklasseovernachting: € 105 tot € 120.

Televisie

• Tv-standaard: PAL (type D/K)
  
• De moderne Nederlandse PAL-toestellen (van na 2000) werken in Polen.

Wereldomroep

• Radio Nederland Wereldomroep (RNW) is een internationale, Nederlandse omroep. De Wereldomroep biedt nieuws, muziek, achtergronden en service-informatie voor vakantiegangers aan via radio en internet.
  
• Raadpleeg de website hoe en of u de Wereldomroep op uw vakantieadres kunt ontvangen.
• De frequenties kunt u vinden via de zoekmachine: www.wereldomroep.nl/fzm.
  
• Voor meer informatie: www.wereldomroep.nl.

BVN

• De Wereldomroep is als uitvoerend partner ook betrokken bij de internationale Nederlandstalige televisiezender BVN, een samenwerkingsverband tussen de Nederlandse Publieke Omroep, de Wereldomroep en de VRT.
• BVN is zo goed als wereldwijd 24 uur per dag per satelliet te ontvangen.
• Voor meer informatie: www.bvn.nl.
  

Schoolvakanties

2010-2011

• A: De data van de wintervakantie geven de eerste en laatste dag aan van de totale gespreide vakantieperiode.
  

Tijdsverschil

Tijdsverschil

• Er is geen tijdsverschil met Nederland.

Zomertijd

• De zomertijd loopt gelijk met Nederland en de andere landen in West-Europa.
• Start: laatste zondag in maart (klok een uur vooruit).
• Einde: laatste zondag in oktober (klok een uur terug).

Persoonsdocumenten

Reisdocument

• U hebt een geldig paspoort of een geldige Nederlandse identiteitskaart nodig.

Visum

• Een visum is niet vereist.

Bijzonderheden

• Deze informatie geldt voor reizigers met de Nederlandse nationaliteit.

Voertuigpapieren

Auto, kampeerauto of motor

• Het Nederlandse kentekenbewijs wordt erkend.
• Voor een kampeerauto is een inventarislijst in tweevoud vereist.
  
• De NL-aanduiding op de gele kentekenplaat van het voertuig of de aanhangwagen is voldoende.
  Let op: op een fietsendrager of aanhangwagen met een witte kentekenplaat moet wel een NL-sticker zijn aangebracht.

Leenauto of -motor

• Voor een geleend voertuig is een machtiging vereist. U kunt hiervoor de AIT-machtiging (Alliance Internationale de Tourisme) gebruiken. Dit document is gratis verkrijgbaar bij de ANWB-winkels.

Verzekering

• Een groene kaart wordt erkend.
• Binnen EU-landen bent u niet verplicht om een groene kaart bij u te hebben. Politie en andere overheidsinstanties kunnen in een centraal systeem de verzekeringsgegevens raadplegen. Landen buiten de EU kunnen wel die verplichting hebben. Het is raadzaam om uw groene kaart mee te nemen omdat alle verzekeringsgegevens hierop staan..
• Beschikt u niet over een geldige verzekering, dan kunt u een kortetermijnverzekering afsluiten aan de grens.
• Voor meer informatie kunt u zich wenden tot het Polish Motor Insurers' Bureau:
  Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (PUBK)
  ul. Swietokrzyska 14
  00-050 Warszawa
  Tel. +48 22 551 51 00
  Fax +48 22 551 51 99
  pbuk@pbuk.pl
  www.pbuk.pl

Belasting

• U bent vrijgesteld van het betalen van wegenbelasting voor de duur van uw verblijf.

Langer verblijf

• U kunt uw voertuig tijdelijk invoeren voor de duur van maximaal 6 maanden per periode van 12 maanden.

Bijzonderheden

• Deze informatie geldt voor Nederlands ingezetenen.

Rijbewijs

Auto of motor

• Het Nederlandse rijbewijs wordt erkend.

Bij langer verblijf

• Bij vestiging in Polen blijft uw Nederlandse rijbewijs geldig tot de op het rijbewijs vermelde datum. Na deze datum dient u het rijbewijs in Polen te vernieuwen.

Huurauto of -motor

• Voor een huurauto of -motor is het Nederlandse rijbewijs geldig.

Bromfiets of snorfiets

• Voor het besturen van brom- en snorfietsen is een rijbewijs vereist.

Bijzonderheden

• Deze informatie geldt voor Nederlands ingezetenen.

Gezondheid

Algemeen

• De medische zorg in Polen staat op een redelijk niveau.
• U wordt geadviseerd een goede reisverzekering af te sluiten.
• U kunt een Europese gezondheidskaart (EHIC) aanvragen via uw zorgverzekeraar of via www.ehic.nl. Met deze kaart hebt u recht op noodzakelijke medische zorg bij ziekte of een ongeval tijdens uw verblijf in Polen. De kosten worden veelal rechtstreeks bij de zorgverzekeraar gedeclareerd.

Artsen, apotheken en ziekenhuizen

• Apotheken vindt u in alle steden. Buiten de openingstijden wordt verwezen naar een 24-uursapotheek.
• Neem speciale medicijnen in ruim voldoende mate mee (in de originele verpakking) of vraag uw arts om een recept.
• Het is raadzaam zelf een reisapotheek met reguliere medicijnen mee te nemen.
• Bij een ziekenhuisopname en als u speciale medische hulp nodig hebt, kunt u contact opnemen met de Nederlandse ambassade in Warschau of een van de Nederlandse consulaten in Polen voor informatie, ondersteuning en eventuele financiële hulp.
  
• Houd er rekening mee dat u mogelijk contant moet betalen voor de verlening van medische zorg.
• Neem bij een ziekenhuisopname direct contact op met uw verzekeringsmaatschappij, zodat deze voor de betaling kan zorgen.

Dieren

Teken

• Let op teken als u wandelt of kampeert in de natuur, want deze kunnen de ziekte van Lyme overbrengen. U verkleint de kans op een tekenbeet door bedekkende kleding te dragen en een insectenwerend middel op de onbedekte huid te smeren.
• In bepaalde gebieden in Polen komt ook tekenencefalitis voor. Zoek in deze gebieden direct medische hulp als u door een teek bent gebeten.
  

Zoogdieren

• Hondsdolheid komt voor in Polen. Neem direct contact op met een arts wanneer u door een zoogdier (bijvoorbeeld een hond, kat of vleermuis) bent gebeten.

Drinkwater

• Het leidingwater is licht gechloreerd en is veilig. Het kan echter maag- en darmklachten veroorzaken. Deze klachten kunt u voorkomen door water uit flessen te drinken.

Inentingen

• Inentingen zijn niet verplicht voor Polen.

Persoonlijk advies

• Het is raadzaam dat u zich laat adviseren over de medische voorzorgsmaatregelen die voor u van toepassing zijn. U kunt hiervoor terecht bij een van de volgende instanties:
  • GGD: voor regionale adressen zie www.ggd.nl
  • LCR (landelijke vaccinatielijn voor reizigers): tel. 0900 95 84 (€ 0,45/min.), www.lcr.nl.
  • KLM Travel Clinic Schiphol: tel. 0900 109 109 6 (€ 0,80/min.), www.klmtravelclinic.nl
  • Havenziekenhuis Rotterdam (Travel Clinic): tel. 0900 503 40 90 (€ 0,15/min.), www.travelclinic.com
  • AMC Amsterdam: tel. 020 566 38 00, www.amc.nl
  • LUMC Leiden: tel. 071 526 36 36, www.lumc.nl
  • Meditel: tel. 0900 040 03 63 (€ 0,25/min.), www.meditelopreis.nl

Gehandicapten

Algemeen

• In Polen zijn er slechts beperkte voorzieningen voor gehandicapten. Het is vrijwel onmogelijk om met een rolstoel van het openbaar vervoer in Polen gebruik te maken. Het is dan ook verstandig om van tevoren goed te informeren naar de toegankelijkheid en eventuele faciliteiten voor gehandicapten.

Aangepaste accommodatie

• Het aanbod aan aangepaste accommodatie voor gehandicapten in Polen is zeer beperkt. Voor informatie en boekingen kunt u contact opnemen met Accessible Poland Tours (www.accessibletour.pl). Wellicht komt er in de toekomst aanbod op www.rolstoelvakantie.com, waar u ook enkele handige links kunt vinden.
  

Parkeren

• Een in Nederland afgegeven gehandicaptenparkeerkaart geldt tevens als Europese gehandicaptenparkeerkaart. Op www.anwb.nl/verkeer/buitenland/europese-gehandicaptenparkeerkaart kunt u een tekst downloaden die in het Pools uitleg verschaft over uw parkeerkaart en het recht dat u daaraan kunt ontlenen. U kunt deze tekst naast uw parkeerkaart op uw dashboard leggen.
• Parkeerplaatsen die voor gehandicapten zijn gereserveerd, worden aangeduid met een bord met een rolstoelsymbool.
• Omdat de faciliteiten voor gehandicapten lokaal verschillen, dient u altijd ter plaatse te informeren naar de mogelijkheden.
• Op wegen waar voor beide kanten afwisselend op even en oneven dagen een parkeerverbod geldt, mag u aan beide kanten parkeren, maar alleen als u andere weggebruikers niet hindert.
• Op wegen waarvoor betaald parkeren geldt, mogen gehandicapten gratis en voor onbepaalde tijd parkeren.
• In voetgangersgebieden mag u over het algemeen niet rijden of parkeren.
• Op wegen waar een parkeerverbod geldt, mag u niet parkeren.

Informatie

• Uitgebreide informatie over de toegankelijkheid van onder meer het openbaar vervoer, musea en restaurants in Warschau vindt u op de website van Accessible Poland Tours (www.accessibletour.pl, onder 'Warsaw without barriers').
• In de stad Krakau bevindt zich een informatiepunt speciaal voor gehandicapte toeristen. Zie www.cracowonline.com/196, 'Amenities_for_disabled_tourists' voor meer informatie.
• Algemene informatie voor reizen met een handicap kunt u vinden op www.nbav.nl.
• Yuub is een non-profitorganisatie die informeert over aangepaste vakanties voor mensen met een lichamelijke, zintuiglijke of verstandelijke handicap. Zie www.yuub.nl voor meer informatie.

Internet

Beschikbaarheid

• Breedband internet is redelijk beschikbaar.
  
• In het hele land zijn cybercafés te vinden, met name in de steden.
• Een groot aantal restaurants, hotels, bars en luchthavens biedt (draadloos) internet aan. In de meeste gevallen moet hiervoor betaald worden.

Bijzonderheden

• Enkele belangrijke providers blokkeren sites met illegale pornografische inhoud, en in sommige gevallen mogelijkheden om te chatten.

Informatie

• www.hotspot-locations.com
• www.cybercafes.com

Telefoneren

Bellen naar Polen

• Internationaal toegangsnummer: 00.
• Landnummer: 48.
• Netnummer zonder de nul.
  
• Abonneenummer (7 cijfers).

Bellen naar Nederland

• Internationaal toegangsnummer: 00.
• Landnummer: 31.
• Netnummer zonder de nul.
• Abonneenummer.
  

Mobiel bellen

Netwerk

• Met een Nederlandse mobiele telefoon kunt u bellen in Polen.

Bereik

• De netwerken bieden een goed bereik.

Collect bellen

• Kies voor een collectgesprek via KPN Direct 008 00 311 11 31; de ontvanger betaalt € 4,50 per gesprek en € 0,75/min.
• Collect bellen met een mobiele telefoon is niet bij alle providers gratis.

Telefooncellen en telefoonkaarten

• Vanuit de grotere plaatsen en toeristische centra kunt u direct internationale gesprekken voeren. In de andere gevallen moet u bij het postkantoor eerst de telefoniste een verbinding tot stand laten brengen met het buitenland.
• Telefooncellen werken op telefoonkaarten die verkrijgbaar zijn bij postkantoren, krantenkiosken en tankstations.

Ze vermaken zich wel
Kinderen zullen zich heus wel weten te vermaken aan het strand, aan de Mazurische meren of op een camping in de Karpaten. Maar echt veel attracties voor de jongste bezoekers zijn er nog niet. Pret- en speelparken zullen zij in Polen niet aantreffen. Maar wel dierentuinen: in Warschau, Kraków, Poznan en Gdansk. Er zijn wat musea die misschien kinderen zullen aanspreken, zoals het mijnbouwmuseum in Tarnowskie Góry, waar ze met een mijntreintje ondergronds gaan. Ondergronds vermaak bieden ook de vele grotten in de Tatra.

Elektriciteit

Voltage

• 230 volt

Verloopstekker

• U hebt mogelijk een verloopstekker (wereldstekker) nodig.
• Stopcontacten hebben twee ronde gaten en kunnen een naar buiten stekende aardingspin hebben.

Zusterorganisaties

• Polski Zwiazek Motorowy (PZM)
  Ul. Kazimierzowska 66
  02-518 Warschau
  Tel. +48 22 849 52 42
  Fax +48 22 848 77 77
  www.pzm.pl

Veiligheid

Reisadvies Ministerie van Buitenlandse Zaken

• Het Ministerie van Buitenlandse Zaken geeft reisadviezen met betrekking tot veiligheidsrisico's tijdens uw verblijf in het buitenland via www.minbuza.nl en het telefoonnummer 070 348 64 86.

Duizenden kilometers wandelpad
Polen zijn enthousiaste wandelaars en dat heeft positieve gevolgen voor de toerist die er ook eens op uit wil trekken. Zowel in het laagland, in het merengebied, in de bossen en heuvels en in de Karpaten zijn veel bewegwijzerde wandelpaden. Overal zijn goede wandelkaarten te koop en waar het aantal hostels en pensions te kort schiet, zijn er goed uitgeruste berghutten ('schroniska') beschikbaar. De populairste wandelgebieden zijn de Karpaten en dan de streken Tatra, Pieniny en Karkonosze. Uiteraard is een tocht van een of meer dagen in dit berggebied een stuk inspannender dan een flinke wandeling door het laagland en de bossen en langs de meren van Mazurië.

Mazurische meren als watersportgebied
Niet de Oostzee, maar de meren van Mazurië zijn het watersportcentrum bij uitstek. Er wordt veel gezeild. In juli en augustus is het hier behoorlijk druk. Bij lokale inlichtingenbureaus kunt u adressen krijgen waar boten worden verhuurd. De meren zijn ook zeer geschikt voor kanovaarders. Kanoën is ook goed mogelijk op de rivieren, zoals de Krutynia en de Czarna Hancza in Mazurië, de Brda, de Drawa en de Rega in Pommeren. Wildwatervaren doet men voornamelijk op de Dunajec in de Karpaten. Windsurfers kunnen terecht in de baai van Gdansk.

Betaalbaar wintersporten
Uitgestrekte bergketens vormen de natuurlijke zuidgrens van Polen. Klimatologisch lenen die zich uitstekend voor wintersport. Het Tatragebergte is het hoogste gebergte tussen de Alpen en de Kaukasus. De toppen reiken tot ruim 2500 meter. In dit gebergte ligt de bekendste wintersportplaats van Polen Zakopane. Zakopane is weliswaar een moderne wintersportplaats maar kan de strijd met de bekende plaatsen in de Alpen (nog) niet aan. Een aantal winters is hier weinig sneeuw gevallen en de faciliteiten om zelf sneeuw te kunnen maken zijn niet op het niveau van de Alpen.

Vissen

• Een visvergunning is in Polen verplicht. Kinderen (tot 14 jaar) hebben geen vergunning nodig, maar mogen alleen vissen onder begeleiding van een vergunninghouder.
• De visvergunning is te koop bij de PTTK- of Orbiskantoren (toeristische instellingen).
• De vergunning is alleen geldig binnen de regio die de vergunning heeft verstrekt.
• In de Poolse rivieren en meren vist u onder andere op:
  • forel
  • karper
  • paling
  • snoek(baars)
  • zalm
• De folder Vissen in Polen kunt u aanvragen bij de:
  Poolse Organisatie voor Toerisme
  Leidsestraat 64
  NL-1017 PD Amsterdam
  Tel. 020-625 35 70 of 020-626 02 37
  www.polen.travel/nl
• Meer informatie is te vinden op:
  • www.vliegvissenineuropa.nl
  • visvakantie-polen.startspot.nl
    
  • www.fishing.pl (Pools, Engels, Spaans)
  • www.fish.pl (Engels)
  • www.peche.pl (Frans)
  • www.pzw.org.pl (Pools, Poolse hengelaarsvereniging)

Veel eigen initiatief vereist
Polen heeft maar weinig grote wielrenners voortgebracht. Misschien komt dat doordat de Polen zelf geen enthousiaste fietsers zijn. Het aantal verhuuradressen is beperkt; u kunt meestal alleen in de toeristencentra terecht. Overigens zijn de mogelijkheden om hier te fietsen ruimschoots aanwezig. De wegen, zelfs de secundaire, zijn doorgaans van een heel behoorlijke kwaliteit en het autoverkeer laat voldoende ruimte voor u over. Neem uw eigen reparatiedoosje mee, want fietsenmakers zijn hier zeldzaam. Mountainbikes zijn er maar heel weinig, zelfs in de bossen en heuvels onder aan de Karpaten.

Verkeersregels bromfiets en snorfiets

Fietspad

• Bromfietsen mogen op een fietspad niet sneller rijden dan 40 km/h.
• Bromfietsen mogen op een gecombineerd fiets-/voetpad niet sneller rijden dan 30 km/h.

Helm

• Voor de bestuurder en eventuele passagier van een brom- of snorfiets is een helm verplicht.
• Kinderen jonger dan 7 jaar zijn niet verplicht een helm te dragen.

Passagiers

• Als u een kind jonger dan 7 jaar op de bromfiets vervoert, mag u zowel binnen als buiten de bebouwde kom niet sneller rijden dan 40 km/h.

Verlichting

• Dimlicht is ook overdag verplicht.

Rechts of links rijden

• U moet rechts houden en links inhalen.

Verkeersregels auto en kampeerauto

Afmetingen, maxima

• Lengte auto: 12 m
• Lengte auto met aanhangwagen: 18,75 m
• Lengte motor of fiets, met of zonder aanhangwagen: 4 m
• Breedte: 2,55 m
• Hoogte: 4 m

Antiradar

• Het meenemen en gebruiken van antiradarapparatuur in de auto is verboden.

Brandblusser

• Het is verplicht een brandblusser in de auto te hebben.

Gevarendriehoek

• Het is verplicht een gevarendriehoek in de auto te hebben.
• Bij pech moet u de gevarendriehoek als volgt plaatsen:
  • Binnen de bebouwde kom op maximaal 1 m achter de auto of op de auto zelf.
  • Buiten de bebouwde kom 30 tot 50 m achter de auto.
  • Op een autosnelweg 100 m achter de auto.
• Als u bij een zicht van minder dan 100 m langs de kant van de weg staat geparkeerd, moet u de gevarendriehoek gebruiken.

Kinderen

• Kinderen tot 12 jaar en kleiner dan 1,50 m moeten voorin in een kinderbeveiligingsmiddel zitten of een veiligheidsgordel gebruiken.

Lading op voertuig of aanhangwagen

• De lading mag maximaal 50 cm vanaf het voorste punt van het voertuig en niet meer dan 1,50 m vanaf de bestuurderszitplaats uitsteken.
• Aan de achterzijde mag de lading maximaal 2 m uitsteken.
• In de breedte mag de lading maximaal 25 cm aan weerszijden uitsteken.
• Lading moet aan voor- en achterzijde voorzien zijn van een oranje, of rood-wit gestreept bord.

Mobiele telefoon

• Telefoneren tijdens het rijden is alleen handsfree toegestaan.

Overnachten langs de weg

• Overnachten in de auto, caravan of kampeerauto langs de openbare weg (inclusief parkeerterreinen langs de autosnelwegen) is verboden.

Slepen

• Slepen is toegestaan met een maximumsnelheid in de bebouwde kom van 30 km/h en buiten de bebouwde kom van 60 km/h; beide voertuigen moeten dimlicht voeren.
• Het getrokken voertuig moet aan de linkerachterzijde voorzien zijn van een gevarendriehoek; de afstand tussen de voertuigen moet met sleepstang 3 m zijn en met een andere verbinding 4 tot 6 m.
• De verbinding moet zijn aangegeven met een oranje vlag of een wit en rood gestreepte vlag.
• Het is niet toegestaan op autosnelwegen te slepen.

Veiligheidsgordels

• Het gebruik van veiligheidsgordels (indien aanwezig) is verplicht voor alle inzittenden.

Verbanddoos

• Het is niet verplicht een verbanddoos in de auto te hebben.

Verlichting

• Dimlicht is ook overdag verplicht.
• Bij slecht zicht ten gevolge van mist, sneeuwval of regen mag mistlicht worden gebruikt, al dan niet samen met dimlicht.
• 's Nachts mag op bochtige wegen mistlicht worden gebruikt.

Winterse omstandigheden

Sneeuwkettingen

• Sneeuwkettingen zijn toegestaan.

Spijkerbanden

• Spijkerbanden zijn verboden.

Verkeersregels motor

Helm

• Een helm is verplicht voor de bestuurder en passagier van een motor.

Verlichting

• Dimlicht is ook overdag verplicht.

Overige verkeersregels

Alcohol

• Een dronken passagier mag uitsluitend vervoerd worden in een zijspan.

Verkeersregels fiets

Aanhangwagen

• Het trekken van een aanhangwagen is toegestaan op fietspaden.

Helm

• Het dragen van een helm is niet verplicht.

Naast elkaar rijden

• Het is verboden om naast elkaar te fietsen.

Passagiers

• Kinderen die jonger zijn dan 7 jaar mogen op de fiets worden vervoerd in een goedgekeurd zitje.

Verlichting

• Een fiets moet achter van een rode reflector zijn voorzien.
• De verlichting voor (wit of geel) en achter (rood) moet op de fiets zijn bevestigd.

Overige verkeersregels

• Fietsers die op een fietsoversteekplaats de weg oversteken hebben voorrang.

Algemene verkeersregels

Algemeen

• U moet rechts houden en links inhalen.

Inhalen

• Rijdende trams moet u rechts inhalen.
• U mag stilstaande trams niet voorbijrijden als er geen vluchtheuvel is.

Parkeren

• Als u langer dan 1 minuut stilstaat wordt u geacht te parkeren.
• Parkeren is verboden:
  • Op een brug of viaduct en in een tunnel.
  • Binnen 10 m van een kruispunt en van een tram- of treinoverweg
  • Binnen 10 m van een voetgangers- of fietsoversteekplaats (op eenrichtingswegen alleen voor de oversteekplaats).
  • Binnen 15 m van een tram- of bushalte.
  • Langs een weg met aan de kant een onderbroken witte streep.
• Voertuigen t/m 2500 kg mogen geheel (zwaardere voertuigen met twee wielen) op het trottoir parkeren, als er minstens 1,50 m ruimte overblijft voor de voetgangers.
• Parkeerlicht is 's nachts verplicht in onverlichte straten.
• Parkeerschijven worden niet gebruikt.

Rotondes

• Een bestuurder die op een rotonde rijdt, heeft voorrang op een bestuurder die een rotonde op wil rijden.

Rijstroken en strepen op de weg

Mehrzweckstreifen

• Een Mehrzweckstreifen is een soort vluchtstrook langs de Poolse wegen buiten de bebouwde kom. Deze ligt alleen niet langs de autosnelwegen.
• De Mehrzweckstreifen is te herkennen doordat ze door een brede, witte, ononderbroken streep van de rijbaan gescheiden is, terwijl er genoeg ruimte moet zijn om naar die wegstrook uit te wijken.
• Er bestaan geen officiële borden die op het begin, het bestaan of het eindigen van de Mehrzweckstreifen duiden. Staan er toch borden, dan bevatten ze niet meer dan een aanbeveling.
• De Mehrzweckstreifen is bestemd voor gebruik door langzaam verkeer, maar indien de verkeersdrukte dit vereist moet ook de bestuurder van een personenauto uitwijken naar de Mehrzweckstreifen om anderen te laten passeren.
• Ook een vrachtauto moet uitwijken naar de Mehrzweckstreifen, maar moet de streep tussen de wielen houden. Hij mag dus niet helemaal op deze wegstrook rijden.
• U mag echter geen gebruikmaken van de Mehrzweckstreifen met het doel zich te laten passeren door een achteropkomend voertuig als er een inhaalverbod geldt.

Rijden onder invloed

• Het maximaal toegestane alcoholgehalte in het bloed is 0,2 promille.
• Vervoer van een 'beschonken persoon' op de voorstoel is niet toegestaan.
• Bij een motor geldt dat een dronken passagier alleen vervoerd mag worden in een zijspan.

Voorrang

• Alle bestuurders van rechts hebben voorrang.
• Trams hebben altijd voorrang.
• Fietsers die op een fietsoversteekplaats de weg oversteken hebben voorrang.

Overige verkeersregels

Geluidssignalen

• Geluidssignalen zijn toegestaan bij het oversteken van een kruising bij slecht zicht.
• Bij het inhalen en bij slecht zicht, regen of mist kunt u korte geluidssignalen geven.
• Binnen de bebouwde kom is 's nachts het geven van geluidssignalen verboden, tenzij er een direct gevaar voor een aanrijding bestaat.

Maximumsnelheden

• A: Van 23-5 uur 60 km/h; op woonerven 20 km/h.
• B: Op autowegen met 1 rijstrook per richting 100 km/h.
• De minimumsnelheid op auto(snel)wegen is 40 km/h.
• Let op: drie huizen langs de weg is in Polen al 'bebouwde kom'. Alleen wanneer er een bord met hogere snelheid staat mag u sneller dan 50 km/h.

Binnenlandse spoorwegen

• Het spoorwegnet in Polen verbindt de meeste plaatsen met elkaar.
• Er zijn verschillende categorieën:
  
  • Lokale goedkope stoptreinen die bij alle stations stoppen.
  • Sneltreinen die stoppen in de grotere plaatsen. Reserveren is niet verplicht, waardoor u kans loopt op een staanplaats.
    
  • Snelle intercitytreinen tussen de belangrijkste steden. Reserveren is verplicht.
    
  • Exprestreinen die alleen stoppen in grotere steden. De kaartprijs ligt beduidend hoger, zeker voor de eerste klas. De reistijd is echter aanmerkelijk korter.
    
• Voor de expres- en snelle treinen geldt een toeslag. Deze treinen beschikken over een restauratiewagon, 1e- en 2e-klasse, en slaapcoupés.
• Een dienstregeling is aanwezig op de treinstations. De gele borden geven de vertrektijden aan, de witte de aankomsttijden. De normale treinen worden weergegeven in zwart, de snelle treinen in rood. Ex staat voor exprestrein. R betekent dat het verplicht is een zitplaats te reserveren.
  

Speciale tarieven

• Er is een InterRail Polen Pass verkrijgbaar voor 3, 4, 6 of 8 reisdagen binnen een periode van een maand.

Informatie

• Een reisplanner vindt u op www.pkp.pl.
• Informatie over InterRail vindt u op www.interrailnet.com.
  

Bus

• Het busnet in Polen verbindt alle plaatsen met elkaar.
• De bus is een goedkoop vervoermiddel.
• Kaartjes zijn verkrijgbaar bij de (bus)stations en in de bus.
• Een dienstregeling is verkrijgbaar op de busstations.
  

Informatie

• Meer informatie vindt u op www.rozklady.polskibus.pl.

Trein heenreis

Amsterdam - Warschau

• Het treintraject van Amsterdam naar Warschau loopt via Berlijn.
• Afhankelijk van het tijdstip moet u 1 tot 5 keer overstappen.
• De treinreis duurt 14 tot 19 uur, afhankelijk van het gekozen tijdstip.
  

Speciale tarieven

• Met een InterRail Global Pass kunt u in en tussen 30 Europese landen (waaronder Polen) reizen. De pas is beschikbaar voor een ononderbroken periode van 22 dagen of 1 maand, of voor een flexibele geldigheid van 5 of 10 dagen.

Informatie

• Kijk voor een internationale reisplanner op www.nshispeed.nl of bel TeleSales HiSpeed: 0900 92 96 (€ 0,35/min.).
• Internationale treinkaartjes zijn ook verkrijgbaar via www.treinreiswinkel.nl of via tel. 071 513 70 08.
• Informatie over InterRail vindt u op www.interrailnet.com.
  

Infrastructuur

• Alleen tussen Poznan en Warschau en in de industriezone in het zuidwesten liggen autosnelwegen.
• Verder zijn er hoofdwegen met vaak niet meer dan twee rijbanen en secundaire wegen met een wegdek met veel schadeplekken.
• Onverharde wegen komen alleen voor op het platteland.
• De bewegwijzering is redelijk tot goed.
• Op het platteland zijn tankstations soms in het weekeinde gesloten.
• Druk vrachtverkeer kan behoorlijke vertragingen veroorzaken, tot op de snelwegen toe.
• Rijden in het donker op de secundaire wegen is af te raden.

Verkeersdrukte

Zomerperiode

• Vooral bij de belangrijke grensovergangen en in de omgeving van de grote steden is het druk.
  

Brandstof

• A: Let op: er wordt ook brandstof met een lager octaangetal verkocht.
• B: Lpg is verkrijgbaar bij circa 1000 verkooppunten, waaronder een beperkt aantal tankstations. Voor het tanken van lpg is in Polen de zogenaamde Italië-nippel nodig.
• C: Aardgas is bij 31 stations verkrijgbaar.

Brandstofprijzen

• Euro 95 en Superplus zijn 26 tot 27% en diesel is 13% goedkoper dan in Nederland (maart 2011).
• Een overzicht van actuele Europese brandstofprijzen kunt u downloaden op anwb.nl.

Betalen

• U kunt contant betalen met lokale valuta.
• Bij de meeste tankstations kunt u ook met uw creditcard betalen.
  

Reservebrandstof

• U mag in uw voertuig 10 liter brandstof in een reservetankje meenemen.

Informatie

• Lpg: www.autogas.nl.
  
• Aardgas: www.groengasmobiel.nl en www.cleanvehicle.eu.

Brandstofprijzen

(prijzen per liter - januari 2011)

Toltrajecten en -tarieven

Algemeen

• Polen kent drie autosnelwegen waar tol betaald moet worden: de A1, A2 en de A4.

Tariefklassen

Klasse 1

• Tot klasse 1 behoren auto's, busjes, kampeerauto's en motoren.

Klasse 2

• Tot klasse 2 behoren auto's, busjes, kampeerauto's en motoren met aanhangwagen of en wagens voorzien van een dubbel stel achterwielen of met een dubbelassige caravan.

Tarieven toltrajecten

• Tarieven per 01-12-2010, in zloty's (10 zloty's is circa € 2,50)

Betalen

• U kunt contant betalen in zloty's en in euro's.
• De bekende creditcards worden geaccepteerd.

Route-informatie

• Er zijn twee belangrijke routes naar Polen. De eerste gaat langs de volgende plaatsen:
  • Utrecht
  • Hannover
  • Frankfurt an der Oder
  • Subice
• De tweede route gaat via de volgende plaatsen:
  • Kassel
  • Eisenach
  • Dresden
  • Görlitz
  • Zgorzelec

Drukke wegen en knelpunten

• E30 Duitse grens - Poznan - Warschau.
• E75 Gdansk - Lódz - Katowice.
• Wegen naar en rond Warschau, Poznan, Katowice en Wroclaw.
  

Drukke grensovergangen

• RN10 Linken - Lubieszyn (Szczecin).
• E28: Stettin - Kolbaskowo (A11/A6).
• RN 26 Schwedt - Krajnik Dolny.
• E30: Frankfurt a/d Oder - Slubice (A12/A2).
• E36: Forst - Olszyna (A15/E36).
• RN12 Bad Muskau - Leknica.
  
• E40: Görlitz - Zgorzelec (A4/E40).
  

Nieuwe wegen

• In het noorden van Polen wordt gewerkt aan de autosnelweg A1 Gdansk - Torún - Lódź. Het gedeelte tussen Belk en de grensovergang Gorzyczk is opgeleverd. De delen tussen Grudziadz - Torún en tussen Pyrzowice - Sosnica zijn naar verwachting eind 2011 klaar.
  
• Ook wordt er gewerkt aan de A2 van Poznan naar Warschau. Ten westen van Lódź is het stuk tussen Konin en Strykow (104 kilometer) gereed. Om de A2 compleet te maken ontbreken er nog een aantal delen. Volgens planning zou de A2 in 2015 gereed moeten zijn.
• De A4 Dresden - Wroclaw - Krakow is tussen Dresden en Krakow volledig snelweg. In de toekomst wordt de A4 doorgetrokken tot aan de Oekraïnse grens. Oplevering staat gepland voor 2012.
• De A8 noordwestelijke ring Wroclaw is volgens planning in mei 2011 gereed.
  

Boete-indicatie

Snelheidsovertreding

• Overschrijding tot 10 km/h: PLN 50.
• Overschrijding van 11 tot 19 km/h: PLN 50-100.
• Overschrijding van 20 tot 30 km/h: PLN 100-200.
• Overschrijding van 31 tot 40 km/h: PLN 200-300.
• Overschrijding van 41 tot 50 km/h: PLN 300-400.
• Overschrijding vanaf 51 km/h: PLN 400-500.
  

Door rood licht rijden

• PLN 250.

Overtreding inhaalverbod

• PLN 100-250.

Overschrijden doorgetrokken streep

• PLN 100-250.

Parkeerovertreding

• PLN 100-300.
  

Niet verlenen van voorrang

• PLN 350.

Rijden zonder veiligheidsgordel

• PLN 100.
• Het vervoeren van kinderen zonder zitje of veiligheidsgordel: PLN 150.

Niet handsfree telefoneren

• PLN 200.

Bezit of gebruik antiradar

• PLN 500.

Geen verlichting overdag

• PLN 200.

Rijden onder invloed

• Bij een promillage van 0,2 tot 0,5 volgt een geldboete tot € 1.287; daarboven volgt een strafzaak, waarbij een geldboete en/of gevangenisstraf en/of een ontzegging van de rijbevoegdheid wordt opgelegd.

Afdoening verkeersdelicten

• Lichte verkeersovertredingen tot PLN 500 kunnen ter plekke worden betaald aan de politie. Door betaling wordt strafvervolging voorkomen. Buitenlanders moeten de boete contant betalen. Als u geen of onvoldoende contant geld bij u hebt, wordt u door de politie naar de dichtstbijzijnde geldautomaat of bank begeleid. Soms is het ook wel mogelijk de boete giraal te betalen. Weigert u de boete te betalen, dan wordt een proces-verbaal opgemaakt dat wordt doorgestuurd naar de instantie die met de verdere vervolging is belast.
• Polen kent een puntenrijbewijs, dat ook van toepassing is op buitenlanders. Per overtreding is een aantal punten vastgesteld, variërend van 1 tot 10. Bij 24 punten of meer binnen één jaar wordt dit gemeld aan de bevoegde autoriteiten van het land waar betrokkene woonachtig is. Ingezetenen van Polen moeten in dat geval een rijvaardigheidstoets afleggen.

Autotreinen

Vanuit Nederland

• Er rijdt geen autoslaaptrein van Nederland naar Polen.

Pechhulp

Voertuighulp

• Voor voertuighulp neemt u contact op met de ANWB Alarmcentrale: tel. +31 88 2692 888.

ANWB Wegenwacht Europa Service

• Hulp langs de weg van de buitenlandse partners van de Wegenwacht.
• Repatriëring van uw auto naar Nederland.
• Toezending van onderdelen.
  
• Vervangende auto of vervangend vervoer (alleen indien 'Vervangende Auto Service Buitenland' is afgesloten).
• Voorwaarden en vergoedingen vindt u op www.anwb.nl/wegenwacht/lid-worden of kunt u opvragen via tel. 088 269 22 22.

Alarmnummers

• Het landelijk alarmnummer is 112.

Autohuur

Verkrijgbaarheid

• Auto's kunt u huren bij vliegvelden en in de grote steden.

Tariefindicatie

• Een kleine auto huurt u vanaf € 260 per week of vanaf € 80 per dag.
• De tarieven kunnen erg verschillen per aanbieder.

Voorwaarden

• Om een auto te huren moet u 21 jaar of ouder zijn en een geldig rijbewijs hebben. Vaak moet u ten minste 1 jaar in het bezit zijn van een rijbewijs.
  
• Soms is de leeftijdsgrens 25 jaar of is de verzekering duurder als u jonger dan 25 bent.
• Houd er rekening mee dat er een maximumleeftijd kan gelden van 70 jaar.
• Voor het betalen van de borgsom moet u beschikken over een geldige creditcard.

Veerdiensten

Niet van toepassing.

Evenementen en festivals

2011

Informatie

• www.polen.travel/nl
• www.warsaw-life.com
• www.whatsonwhen.com
• www.worldtravelguide.net

Een hollandse eend in de bijt
Een van de opmerkelijkste figuren in de Poolse architectuur was de Nederlandse bouwmeester Tilman van Gameren. Hij kwam eind 17e eeuw naar Polen en ontwierp prachtige, barokke paleizen. Het mooiste is het buitenhuis van een kardinaal in Nieborów, later bewoond en ingericht door de ambitieuze familie Radziwill. Het heeft een mooie Franse tuin.

Riddersteden en herenhuizen
Polen is als dikwijls bedreigd en meermaals bezet land natuurlijk rijk aan kastelen. In het noorden werden versterkte woningen gebouwd door de Duitse Orde, die langs de kust optrok om de heidenen te 'bekeren'. Hun beroemdste kasteel is Malbork. Elders in het land zijn veel kastelen echter tot ruïne vervallen of omgebouwd tot lustslot in de stijl van de renaissance, de barok of het neoclassicisme. Helaas hebben veel van die fraaie herenhuizen in de naoorlogse periode te lijden gehad aan verval en was er niet voldoende geld voorhanden om restauraties uit te voeren.

Honderden stukjes ongerepte natuur
Al heel vroeg heeft de Poolse overheid ingezien dat het natuurschoon erg kwetsbaar is en dringend bescherming behoeft. Dat leidde tot de stichting van 22 nationale parken en ruim 700 natuurreservaten. Een van de belangrijkste is het Bialowieski NP. Hier vindt u het laatste stukje oerbos van Europa. Er leven tientallen diersoorten, waaronder de unieke wisent (Europese buffel). De helft van het aantal nationale parken ligt in het middel- en hooggebergte. Belangrijk zijn vooral het Tatrzánski NP met zijn vele grotten en ravijnen en het dicht beboste Gorczanski NP.

Leuk is anders
U ontkomt er niet aan: Polen heeft enkele bezienswaardigheden van een luguber karakter. De Duitse bezetter richtte in de 2e Wereldoorlog hier een aantal beruchte concentratie- en vernietigingkampen in. Auschwitz (Oswiecim), Sobibór, Treblinka en Majdanek. Het zijn eigenlijk verplichte nummers op een bezoek aan Polen voor toeristen die alles wat ze eigenlijk al wisten toch met eigen ogen willen zien. Honderdduizenden joden, zigeuners en Poolse gevangenen lieten hier onder onbeschrijflijke omstandigheden het leven. Zij die aan de dood ontkwamen, zijn voor altijd getraumatiseerd gebleven.

Parel van de romantiek
Niet ver van Lowicz ligt het grote park Arkadia. Het werd aangelegd door een prinses uit de dynastie Radziwill, die geheel in de ban was van de 18e-eeuwse Romantiek. Het park staat vol nagebouwde klassieke monumenten, waarin soms bouwelementen zijn verwerkt die de prinses van haar reizen meebracht.

Nog weinig aanbod
Echte attracties in de vorm van themaparken, sprookjesparken, waterpretparken en andere plekken waar bezoekers uit alle windrichtingen op af komen, zijn er niet in Polen. De grote steden hebben allemaal een dierentuin en soms ook een botanische tuin of een ander park vol bloemenpracht. In het gebergte langs de Tsjechische grens zijn veel grotten, al dan niet met druipsteenformaties. Het interessantst zijn de openluchtmusea, niet in de laatste plaats omdat zij vaak het decor zijn van folkloristische evenementen.