Taal

• Meest gesproken talen: Duits, Frans, Italiaans, Rheto-Romaans (allen officieel).
• Duits wordt overal, behalve in het Franstalige deel gesproken. Frans wordt in een brede strook langs de Franse grens gesproken en Italiaans in het kanton Ticino/Tessin. Daarnaast wordt in enkele dalen in het oosten Rhetoromaans gesproken.
• U kunt meestal ook met Engels uit de voeten.

Klimaat

• De temperaturen in Zwitserland wijken in principe niet veel af van die in Nederland. Gemiddeld is het 's zomers 2 tot 3 graden warmer en 's winters enkele graden kouder. In berggebieden worden de temperaturen echter bepaald door de hoogte en de ligging van de plaats ten opzichte van de omringende bergen. De hoogste temperaturen worden gemeten in de kantons Wallis (Valais) en Tessin (Ticino).
• Er valt meer neerslag dan in Nederland. Het zijn meestal hevige stortbuien. Met name aan de zuidzijde van de Alpen kan het dagenlang regenen met soms overstromingen tot gevolg.
• In de periode van juni tot en met augustus zijn er winden uit het noorden en het westen. Depressies bereiken het Berner Oberland en de omgeving van het Vierwoudstedenmeer.
• In september en oktober zijn er stromingen uit het zuidwesten. In Wallis en Tessin valt dan veel regen.
• Het hooggebergte heeft grote invloed op luchtstromingen. Een wolkenpartij kan lang in een dal blijven hangen en de zon is dan dagenlang niet te zien. Aan de andere kant van de berg kan het dan juist zonnig en warm zijn.

Klimaattabellen

Gemiddelde maximale dagtemperatuur in graden

Gemiddelde neerslag per maand in mm

Gemiddeld aantal uren zon per dag

Feestdagen

• Er is slechts één officiële feestdag die voor heel Zwitserland geldt: 1 augustus. Ieder kanton mag daarnaast acht feestdagen gelijk aan zondag vaststellen. Banken, postkantoren en winkels zijn dan veelal de hele dag of soms een halve dag gesloten.
• Ook in kantons waar genoemde feestdagen niet officieel zijn erkend, zijn winkels, bedrijven, instellingen en scholen toch vaak gesloten; bijvoorbeeld op tweede paas-, pinkster- en kerstdag.

Feiten en cijfers

Officiële naam

• Zwitserse Bondsstaat (Schweizerische Eidgenossenschaft / Confédération Suisse / Confederazione Svizzera / Confederaziun Svizra)

Inwoner

• Zwitser (m), Zwitserse (v)

Bijvoeglijk naamwoord

• Zwitsers
• Opmerking: CH is een afkorting van de Latijnse naam van Zwitserland: Confoederatio Helvetica

Staatsvorm

• Parlementaire bondsstaat
• Zwitserland is opgedeeld in 26 kantons.

Hoofdstad

• Bern

Europese Unie

• Zwitserland is geen lid van de EU.

Taal

• Duits, Frans, Italiaans, Retoromaans

Aantal inwoners

• 7,6 miljoen

Oppervlakte

• 41.285 km² (ongeveer zo groot als Nederland)

Inkomen per inwoner (per jaar)

• USD 41.400 (NL: 39.500)

Levensverwachting (gemiddeld)

• 80,8 jaar (NL: 80,1 jaar)

Munteenheid

• Zwitserse frank (CHF)

Landcode kenteken

• CH

Landcode internet

• .ch

Afstand vanaf Utrecht

• Bern: 805 km
• Sankt Moritz: 970 km

Economie

Tips

Zwitserland in een notendop

Kunststad Basel

Mario Botta

Sprookjeskastelen

Horloges

Bijna elke plaats z'n eigen museum

Geschiedenis

Het in 1291 met de 'Rütli-Schwur' gesloten eeuwig verbond tussen Uri, Schwyz en Unterwalden vormde de kiem voor het eedgenootschap, dat in 1848 een bondsstaat werd. Volgens de nog geldende grondwet van 1874 is Zwitserland een democratische, federatieve republiek, die in beide wereldoorlogen neutraal bleef. Uniek in de besluitvorming zijn het volkspetitionnement en het volksbesluit. Het vrouwenkiesrecht werd in de kantons pas in 1990 volledig gerealiseerd.

De meest bergachtige staat van europa

Tips

Eiger, Mönch, Jungfrau

Zwitserse Jura

Matterhorn

Aletschgletscher

Val Bregaglia

Natuur & landschap

Het land is te verdelen in Jura, Mittelland en Alpen (met de Monte Rosa als hoogste Zwitserse berg; 4634 m). In het gebied tussen de Jura en de Alpen liggen de grote meren Bodensee en Meer van Genève. Ook de noordkant van het verder Italiaanse Lago Maggiore, de randmeren in de Alpen, zoals het Vierwoudstedenmeer, en de Jura (Bieler See) behoren tot het Zwitserse landschap, dat natuurlijk gedomineerd wordt door de Alpen. Het afwisselende landschap biedt veel keuze voor wintersporters, wandelaars en natuurliefhebbers.

Chaletdorpen en smaakvolle stadjes

Tips

Guarda, Engadin

Lausanne

Lugano

Genève

Ernen

Alle aandacht voor echt zuivere kost

Tips

Rösti

Chocola

Rivella

Zwei deci - Stange

Emmentaler

Tips

Geen zee, wel meren

Meeste zon in Wallis

Machtige rivieren

Boottochten

Rivierzwemmen

Krachtige zon, ijskoud water

Kamperen

Algemeen

• Er zijn vooral kleinschalige campings van uiteenlopende kwaliteit en verscheidenheid.
• Het echte hoogseizoen voor de campings loopt van de tweede week van juli tot de derde week van augustus. Voor die periode is reserveren zeer aan te bevelen, met name op de bergsportcampings en de terreinen aan de meren.
• In het kanton Ticino geldt een bijzondere wet die bepaalt dat kinderen van 14 jaar en ouder die een eigen tentje hebben, zelf een standplaats moeten huren.
  

Vrij kamperen

• Het is in het algemeen verboden vrij (in de natuur) te kamperen. Voor kamperen op privéterrein is toestemming van de eigenaar nodig.

Verkrijgbaarheid CampinGaz

• Gasflessen: ja
• Doorprikblikjes: ja
• Ventielblikjes: ja
• Omruilen mogelijk: ja

Elektriciteit

• Ampèrage: meestal 10, soms van 4 tot 16.
  
• CEE-aansluiting: niet overal beschikbaar. U kunt een CEE-verloopstekker nodig hebben.

Winkelen

• In de steden zijn warenhuizen, boetieks, galleries en markten.
• Typische souvenirs zijn borduurwerk, linnen, houtsnijwerk, Zwitserse zakmessen, handgemaakte klokken, horloges en sieraden, koeienbellen en chocolade.
• Indien u voor meer dan CHF 400 aan goederen hebt gekocht in een winkel met een Tax-Free-Shopping-logo, dan kunt u het belastingdeel terugkrijgen van Global Refund. De bon en de Global-Refund-cheque dient u aan de douane-ambtenaar te laten zien.

De welvaart in de etalages

Een zeer cultureel uitgaansleven

Een zeer geoliede gastvrijheid

Fooien

• Bedieningsgeld is bij de restaurant- of hotelrekening inbegrepen. Voor een goede dienstverlening kunt u het bedrag afronden of het kleine wisselgeld laten liggen.
• Bij taxichauffeurs kunt u het bedrag afronden.

Adressen in nederland

Toeristische informatie

• Zwitserland Toerisme
  Postbus 17400
  1001 JK Amsterdam
  Tel. 00800 10 02 00 30 (gratis)
  www.myswitzerland.com

Handige websites

• Toeristische informatie: www.myswitserland.com
• Automobielclub: www.tcs.ch
• Nederlandse ambassade: www.nlembassy.ch
• Zwitserse ambassade: www.eda.admin.ch/denhaag
• Vakantie bij de boer: www.bauernhof-ferien.ch
• Campings: www.swisscamps.ch
• Zwitserse Alpen: www.myswissalps.com
• Wandelen in Wallis: www.wandelenwallis.nl
• Nationale parken: www.nationalpark.ch
• Natuurhistorisch museum: www.nmbe.unibe.ch

Vertegenwoordigingen

Nederlandse ambassade

• Seftigenstrasse 7
  3007 Bern
  Tel. +41 31 350 87 00
  Open: ma t/m vr van 9-12 uur.
  www.nlembassy.ch

Nederlandse consulaten

• Basel, Genève, Lugano, Zürich en Vaduz.

Zwitserse ambassade

• Lange Voorhout 42
  Postbus 30913
  2500 GX Den Haag
  Tel. 070 364 28 31 / 32
  Open: ma t/m vr van 10-12 uur.
  www.eda.admin.ch/denhaag
  

Adressen ter plaatse

Toeristische informatie

• Switzerland Tourism
  Tödistrasse 7
  8002 Zürich
  Tel. 00800 10 02 00 30 (gratis)
  http://www.myswitserland.com

Douaneregels tabak

Invoer

• De volgende hoeveelheid gelden voor personen van 17 jaar en ouder:
  • 200 sigaretten of
  • 50 sigaren of
  • 250 g tabak

Douaneregels alcohol

Invoer

• De volgende hoeveelheid gelden voor personen van 17 jaar en ouder:
  • 2 liter drank tot een alcoholgehalte van 15%
  • 1 liter drank met een alcoholgehalte van meer dan 15%
  • U kunt maximaal 20 liter wijn invoeren. Hierover moet u invoerrechten betalen. Als u meer dan deze 20 liter wijn invoert, gelden zeer hoge invoerrechten.

Douaneregels diversen

Levensmiddelen

• U mag voedingsmiddelen voor 1 dag voor eigen gebruik invoeren.

Geschenken

• U mag tot een (tegen)waarde van CHF 300 aan geschenken invoeren.

Medicijnen

• U wordt aangeraden een medisch paspoort mee te nemen. In het Europees Medisch Paspoort worden gegevens vermeld over medicijngebruik, ziekten of aandoeningen. Het is tegen een geringe vergoeding verkrijgbaar, onder meer bij huisartsen en apotheken.

Douaneregels betaalmiddelen

Invoer

• Binnen- en buitenlandse betaalmiddelen mogen vrij worden ingevoerd.

Uitvoer

• Binnen- en buitenlandse betaalmiddelen mogen vrij worden uitgevoerd.

Veiligheid

Reisadvies Ministerie van Buitenlandse Zaken

• Het Ministerie van Buitenlandse Zaken geeft reisadviezen met betrekking tot veiligheidsrisico's tijdens uw verblijf in het buitenland via www.minbuza.nl en het telefoonnummer 070 348 64 86.

Prijspeil

• Eenvoudige maaltijd: vanaf € 12.
• Budgetovernachting: vanaf € 25.
• Middenklasseovernachting: € 75 tot € 240.

Openingstijden postkantoren

• Postkantoren zijn meestal open van maandag t/m vrijdag van 7.30-18 uur. Soms is er een lunchpauze van 12-13.45 uur.

Bijzonderheden

• Hoofdpostkantoren in steden en lokale kantoren in toeristenplaatsen zijn op zaterdag open van 8-16 of 17 uur.
• Sommige stadspostkantoren zijn op zondag enkele uren open voor spoedzaken.

Openingstijden winkels

• De meest voorkomende openingstijden zijn van maandag t/m vrijdag van 8-12 uur en van 13.30-18.30 of 19 uur en op zaterdag tot 17 uur.
• Sluiting op maandagmorgen en/of zaterdagmiddag komt nog regelmatig voor.
• Winkelcentra zijn open van maandag t/m vrijdag van 8.30-18.30 of 19 uur en op zaterdag van 8.30-17 of 18 uur.
• In specifieke toeristengebieden zijn veel winkels gedurende het seizoen (zomer dan wel winter) het gehele weekeinde open.

Openingstijden benzinestations

• De tankstations lang de snelwegen zijn open van 6-23 uur. Na sluitingstijd kunt u tanken aan een automatische pomp, waar u kunt betalen met een bankpas of creditcard.
• In de steden en langs de autowegen zijn de pompen over het algemeen open van 6 of 7 tot 20 uur. Buiten deze openingstijden kunt u soms gebruikmaken van een automatische pomp.
• De overige benzinestations zijn doorgaans geopend van 7 of 8 tot 18 uur.

Openingstijden musea

• Musea zijn doorgaans open van dinsdag t/m zondag van 10-17 uur.
• Eenmaal per week (eigen keuze van het museum) is een avondopenstelling van 20-22 uur.
• De meeste musea zijn op maandag gesloten, enkele op dinsdag.

Bijzonderheden

• Kleine dorpsmusea zijn afhankelijk van vrijwilligers en zijn daardoor soms alleen in het weekeinde 's middags open.

Openingstijden restaurants

• De openingstijden van restaurants kunnen per regio flink verschillen: in het westen volgt men de Franse traditie, in het zuidoosten de Italiaanse en in de rest van het land de Duits-Oostenrijkse.
• Globaal genomen zijn de restaurants open van 12-14 uur en van 18.30-23 uur.
• Weinig restaurants zijn tussen lunch en diner open en dan alleen nog voor een eenvoudige maaltijd.
• Veel restaurants hebben een vaste sluitingsdag en dat is meestal de maandag, soms ook de dinsdag.

Openingstijden banken

• De banken zijn over het algemeen open van maandag t/m vrijdag van 8.30-16.30 uur, met in de minder druk bezochte gebieden een middagpauze van 12-13.30 uur.

Bijzonderheden

• In enkele steden zijn de banken een dag per week open tot 17.30 of 18 uur.
• Er zijn veel wisselkantoren op vliegvelden, in stations en in stadscentra met zeer ruime openingstijden, ook in het weekeinde.

Wisselkoers

Omrekentabel

Basis koers: 1-3-2011

Geldzaken

Munteenheid

• Zwitserse frank (CHF)

Contant geld

• Biljetten: 10, 20, 50, 100, 200 en 1.000 frank.
• Munten: 5, 10 en 20 centimes of rappen en ½, 1, 2 en 5 frank.

Bankpas

• Bankpassen worden vrijwel overal geaccepteerd.
• Betalen en geld opnemen met een bankpas is niet altijd gratis. De kosten verschillen per bank en per bankpas. Als uw bank een vast bedrag per verrichting rekent, is frequent gebruik van uw bankpas bij kleine bedragen af te raden.
• Er geldt zowel voor betalen als voor geld opnemen met een bankpas een limiet per dag.

Creditcard

• Creditcards worden bij vrijwel alle hotels, restaurants, winkels en benzinestations geaccepteerd.
• Geld opnemen met een creditcard is meestal niet gratis. De kosten verschillen per bank en per creditcard. Als uw bank of creditcardmaatschappij een vast bedrag per verrichting rekent, is frequent gebruik van uw creditcard bij kleine bedragen af te raden.
• Bij gebruik van een creditcard is een pincode steeds vaker vereist. Vraag deze pincode tijdig aan bij uw creditcardmaatschappij of bank.

Travellercheques

• Travellercheques, bij voorkeur in Zwitserse franken of euro's, kunt u bij de banken en wisselkantoren inwisselen.
• Bij inwisseling dient u zich te kunnen legitimeren.

Geldautomaten

• Zwitserland heeft voldoende geldautomaten.
• Actuele informatie over geldautomaten in een bepaalde plaats vindt u bijvoorbeeld op www.maestrocard.com, www.mastercard.com/atmlocator of op visa.via.infonow.net/locator/global.

Geld wisselen

• Bij banken, postkantoren en wisselkantoren kunt u geld wisselen. Hotels wisselen doorgaans tegen een ongunstiger koers dan een bank.

Bijzonderheden

• Meestal worden ook euro's (vooral bankbiljetten, geen muntgeld) geaccepteerd, doorgaans tegen een iets ongunstiger koers.

Persoonsdocumenten

Reisdocument

• U hebt een geldig paspoort nodig.
• Voor een toeristisch bezoek van maximaal 3 maanden is een geldige Nederlandse identiteitskaart voldoende.

Visum

• Een visum is niet vereist.

Bijzonderheden

• Deze informatie geldt voor reizigers met de Nederlandse nationaliteit.

Voertuigpapieren

Auto, kampeerauto of motor

• Het Nederlandse kentekenbewijs wordt erkend.
• De NL-aanduiding op de gele kentekenplaat van het voertuig of de aanhangwagen is voldoende.
  Let op: op een fietsendrager of aanhangwagen met een witte kentekenplaat moet wel een NL-sticker zijn aangebracht.

Leenauto of -motor

• Voor een geleend voertuig is een machtiging vereist. U kunt hiervoor de AIT-machtiging (Alliance Internationale de Tourisme) gebruiken. Dit document is gratis verkrijgbaar bij de ANWB-winkels.

Verzekering

• Een groene kaart wordt erkend.
• Het is niet meer verplicht een groene kaart bij u te hebben in Zwitserland. Politie en andere overheidsinstanties kunnen in een centraal systeem de verzekeringsgegevens raadplegen. Andere landen buiten de EU kunnen wel die verplichting hebben. Het is raadzaam om uw groene kaart mee te nemen omdat alle verzekeringsgegevens hierop staan.
• Beschikt u niet over een geldige verzekering, dan kunt u een kortetermijnverzekering afsluiten aan de grens voor 1 of 6 maanden.
• Voor meer informatie kunt u zich wenden tot:
  Nationales Versicherungsbüro Schweiz (NVB)
  Thurgauerstrasse 101
  8152 Opfikon-Glattbrugg
  Tel. +41 44 628 6519
  Fax +41 44 628 6069
  nbingf@zurich.ch
  www.nbi.ch

Belasting

• U bent vrijgesteld van het betalen van wegenbelasting voor de duur van 12 maanden.

Langer verblijf

• U kunt uw voertuig tijdelijk invoeren voor de duur van maximaal 12 maanden.

Bijzonderheden

• Deze informatie geldt voor Nederlands ingezetenen.

Rijbewijs

Auto of motor

• Het Nederlandse rijbewijs wordt erkend.

Bij langer verblijf

• Bij vestiging in Zwitserland moet u uw Nederlandse rijbewijs na twaalf maanden omwisselen voor een Zwitsers.

Huurauto of -motor

• Voor een huurauto of -motor is het Nederlandse rijbewijs geldig.

Bromfiets of snorfiets

• Voor het besturen van brom- en snorfietsen is een rijbewijs vereist.

Bijzonderheden

• Deze informatie geldt voor Nederlands ingezetenen.

Schoolvakanties

2010-2011

Vakantiespreiding

• Zwitserland is voor de schoolvakanties verdeeld in zones en kent voor de winter-, voorjaars-, zomer- en herfstvakantie een vakantiespreiding.
• De data geven de eerste en laatste dag aan van de totale gespreide vakantieperiodes.
  
  • Herfstvakantie: 1 week
  • Wintervakantie: 14 dagen
  • Voorjaarsvakantie: enkele dagen tot een week
  • Zomervakantie: 5-6 weken
    

Inentingen

• Inentingen zijn niet verplicht voor Zwitserland.

Persoonlijk advies

• Het is raadzaam dat u zich laat adviseren over de medische voorzorgsmaatregelen die voor u van toepassing zijn. U kunt hiervoor terecht bij een van de volgende instanties:
  • GGD: voor regionale adressen zie www.ggd.nl
  • LCR (landelijke vaccinatielijn voor reizigers): tel. 0900 95 84 (€ 0,45/min.), www.lcr.nl.
  • KLM Travel Clinic Schiphol: tel. 0900 109 109 6 (€ 0,80/min.), www.klmtravelclinic.nl
  • Havenziekenhuis Rotterdam (Travel Clinic): tel. 0900 503 40 90 (€ 0,15/min.), www.travelclinic.com
  • AMC Amsterdam: tel. 020 566 38 00, www.amc.nl
  • LUMC Leiden: tel. 071 526 36 36, www.lumc.nl
  • Meditel: tel. 0900 040 03 63 (€ 0,25/min.), www.meditelopreis.nl

Gezondheid

Algemeen

• De medische zorg in Zwitserland staat op hoog niveau maar is duur. Zorg mede daarom voor een goede reisverzekering.
• U kunt een Europese gezondheidskaart (EHIC) aanvragen via uw zorgverzekeraar of via www.ehic.nl. Met deze kaart hebt u recht op noodzakelijke medische zorg bij ziekte of een ongeval tijdens uw verblijf in Zwitserland. De kosten worden veelal rechtstreeks bij de zorgverzekeraar gedeclareerd.

Artsen, apotheken en ziekenhuizen

• Apothekers zijn geopend van 8.30-18.30 uur. Buiten deze tijden wordt altijd verwezen naar een 24-uursapotheek.
• Neem speciale medicijnen in ruim voldoende mate mee (in de originele verpakking) of vraag uw arts om een recept.
• Het is raadzaam zelf een reisapotheek met reguliere medicijnen mee te nemen.
• Bij een ziekenhuisopname en als u speciale medische hulp nodig hebt, kunt u contact opnemen met de Nederlandse ambassade in Bern of een van de Nederlandse consulaten in Zwitserland voor informatie, ondersteuning en eventuele financiële hulp.
• Houd er rekening mee dat u mogelijk contant moet betalen voor de verlening van medische zorg.
• Neem bij een ziekenhuisopname direct contact op met uw verzekeringsmaatschappij, zodat deze voor de betaling kan zorgen.

Dieren

Teken

• Let op teken als u wandelt of kampeert in de natuur, want deze kunnen de ziekte van Lyme overbrengen. U verkleint de kans op een tekenbeet door bedekkende kleding te dragen en een insectenwerend middel op de onbedekte huid te smeren.
• In bepaalde gebieden in Zwitserland komt ook tekenencefalitis voor. Zoek in deze gebieden direct medische hulp als u door een teek bent gebeten.
  

Drinkwater

• Het kraanwater is veilig te drinken.

Internet

Beschikbaarheid

• Breedband internet is op grote schaal beschikbaar.
  
• In het hele land zijn cybercafés te vinden, met name in de steden.
• Alle luchthavens bieden draadloos internet, evenals veel restaurants en bars.
• De meeste goede hotels bieden internettoegang (vaak draadloos) voor hun gasten. In de meeste gevallen moet hiervoor betaald worden.

Informatie

• www.hotspot-locations.com
• www.cybercafes.com

Wereldomroep

• Radio Nederland Wereldomroep (RNW) is een internationale, Nederlandse omroep. De Wereldomroep biedt nieuws, muziek, achtergronden en service-informatie voor vakantiegangers aan via radio en internet.
  
• Raadpleeg de website hoe en of u de Wereldomroep op uw vakantieadres kunt ontvangen.
• De frequenties kunt u vinden via de zoekmachine: www.wereldomroep.nl/fzm.
  
• Voor meer informatie: www.wereldomroep.nl.

BVN

• De Wereldomroep is als uitvoerend partner ook betrokken bij de internationale Nederlandstalige televisiezender BVN, een samenwerkingsverband tussen de Nederlandse Publieke Omroep, de Wereldomroep en de VRT.
• BVN is zo goed als wereldwijd 24 uur per dag per satelliet te ontvangen.
• Voor meer informatie: www.bvn.nl.
  

Televisie

• Tv-standaard: PAL (type B/G) of SECAM
• De Nederlandse PAL-toestellen werken in Zwitserland op het PAL-systeem.
• De moderne Nederlandse PAL-toestellen (van na 2000) werken ook op een SECAM-systeem, het beeld is dan echter altijd zwart-wit.

Gehandicapten

Algemeen

• In Zwitserland wordt over het algemeen goed rekening gehouden met gehandicapte reizigers. De meeste accommodatie is toegankelijk voor gehandicapten.
• Bij het reizen per trein is het mogelijk voor mensen met beperkte bewegingsvrijheid om in- en uitstaphulp te reserveren op 160 stations met een steunpunt van het Zwitserse spoorwegnet. Zie www.sbb.ch/handicap voor meer informatie.
  

Aangepaste accommodatie

• Informatie over aangepaste accommodatie voor gehandicapten kunt u vinden op www.mis-ch.ch.
• Ook op www.rolstoelvakantie.com vindt u een overzicht van aangepaste accommodatie in Zwitserland en enkele handige links.

Gehandicaptentoilet

• In Zwitserland zijn er op veel plaatsen, in stadscentra, in openbare gebouwen, op treinstations en bij tankstations langs de autosnelwegen, aangepaste toiletten voor mensen met een handicap.
• Deze aangepaste toiletten zijn veelal afgesloten. De sleutel is bij een beheerder af te halen of u kunt gebruikmaken van een eigen sleutel. Voor meer informatie over deze zogeheten euro-key, hoe u deze sleutel kunt aanschaffen, en een gids, Der Locus, met een volledig overzicht van alle locaties waar u met deze sleutel terecht kunt, kunt u contact opnemen met de initiatiefnemer, de Duitse gehandicaptenvereniging CBF ('Club Behinderter und ihrer Freunde'). De gids (€ 8) en de sleutel (€ 18) kunt u ook gezamenlijk bestellen voor € 25 via www.cbf-da.de.

Parkeren

• Een in Nederland afgegeven gehandicaptenparkeerkaart geldt tevens als Europese gehandicaptenparkeerkaart. Op www.anwb.nl/verkeer/buitenland/europese-gehandicaptenparkeerkaart kunt u een tekst downloaden die in het Duits, Frans en Italiaans uitleg verschaft over uw parkeerkaart en het recht dat u daaraan kunt ontlenen. U kunt deze tekst naast uw parkeerkaart op uw dashboard leggen.
• Parkeerplaatsen die voor gehandicapten zijn gereserveerd, worden aangeduid met een bord met een rolstoelsymbool.
• Omdat de faciliteiten voor gehandicapten lokaal verschillen, moet u altijd ter plaatse informeren naar de mogelijkheden.
• Parkeer niet op wegen waarvoor een parkeerverbod geldt.
• Op wegen waarvoor betaald parkeren geldt, moet u betalen om te parkeren.
• Op wegen in een verkeersluwe zone (ZTL-zone) mag u maximaal 2 uur blijven staan. Verifieer dat ter plekke.
• Op plaatsen waar een tijdslimiet geldt voor parkeren mag u maximaal 6 uur blijven staan.
• In sommige voetgangersgebieden is rijden en parkeren toegestaan. Verifieer dat ter plekke.
• Voor parkeren op een parkeerterrein gelden nieuwe regels voor gehandicapte bestuurders. Kijk op het informatiebord bij het parkeerterrein of vraag het aan de beheerder.

Informatie

• MIS (Mobility International Switzerland) is het algemene Zwitserse coördinatie- en contactpunt voor verschillende projecten op het gebied van toerisme en zet zich in voor 'toerisme voor iedereen'. Zie www.mis-ch.ch (Duits, Engels) voor meer informatie.
  
• Yuub is een non-profitorganisatie die informeert over aangepaste vakanties voor mensen met een lichamelijke, zintuiglijke of verstandelijke handicap. Zie www.yuub.nl voor meer informatie.

Elektriciteit

Voltage

• 230 volt

Verloopstekker

• U hebt mogelijk een verloopstekker (wereldstekker) nodig.
• Stopcontacten zijn geaard en hebben drie ronde gaten.

Tijdsverschil

Tijdsverschil

• Er is geen tijdsverschil met Nederland.

Zomertijd

• De zomertijd loopt gelijk met Nederland en de andere landen in West-Europa met Nederland en de andere landen in West-Europa.
• Start: laatste zondag in maart (klok een uur vooruit).
• Einde: laatste zondag in oktober (klok een uur terug).

Rookverbod

Openbare ruimtes

• Roken is niet toegestaan:
  • In alle openbare ruimtes binnen gebouwen.
  • In het openbaar vervoer.

Horeca

• Roken is niet toegestaan in gemeenschappelijke ruimtes van hotels.
• In restaurants, cafés en bars is roken alleen toegestaan in daarvoor apart ingerichte ruimtes.
• Uitgezonderd zijn gelegenheden niet groter dan 80 m². Deze mogen door de kantons als rokersgelegenheid worden bestemd.
• De kantons mogen strengere wetgeving voorschrijven:
  • De kantons Basel-Landschaft, Basel-Stadt, Freiburg, Genève, Neuchâtel, Sankt Gallen, Vaud en Valais laten bediening in de apart voor rokers ingerichte ruimtes niet toe.
  • De kantons Appenzell Ausserrhoden, Bern, Basel-Landschaft, Basel-Stadt, Freiburg, Genève, Graubünden, Neuchâchtel, Sankt Gallen, Solothurn, Ticino, Uri, Vaud, Valais en Zürich laten de bestemming van gelegenheden niet groter dan 80 m² tot rokersgelegenheid niet toe.
    

Reisseizoen

• Een groot deel van Zwitserland kent twee hoogseizoenen: zomer én winter.
  
• De zomer is de beste periode voor een wandelvakantie, hoewel u dan rekening moet houden met (soms snel) wisselende weersomstandigheden in de bergen.
• In de winter zijn er in de Alpengebieden tal van wintersportmogelijkheden.

Abrupte weersomslagen

Kindvriendelijke vakantiebestemming

Zusterorganisaties

• Touring Club Suisse (TCS)
  4, Chemin de Blandonnet
  Case Postale 820
  1214 Vernier
  Tel. +41 844 888 111
  www.tcs.ch

Post

• Postzegels (Briefmarken) zijn verkrijgbaar bij postkantoren in twee versies: 1e klas priority en 2e klas economy.
• Luchtpost binnen Europa is drie dagen onderweg.
  

Telefoneren

Bellen naar Zwitserland

• Internationaal toegangsnummer: 00.
• Landnummer: 41.
• Netnummer zonder de nul.
  
• Abonneenummer.
  

Bellen naar Nederland

• Internationaal toegangsnummer: 00.
• Landnummer: 31.
• Netnummer zonder de nul.
• Abonneenummer.
• Voorbeeld: 00 31 1 123 45 67.
  

Mobiel bellen

Netwerk

• Met een Nederlandse mobiele telefoon kunt u bellen in Zwitserland.

Bereik

• De netwerken bieden volledig bereik, behalve hier en daar in de onbewoonde gedeelten van de Alpen.

Collect bellen

• Kies voor een collectgesprek via KPN Direct 0800 55 00 31; de ontvanger betaalt € 4,50 per gesprek en € 0,75/min.
• Collect bellen met een mobiele telefoon is niet bij alle providers gratis.

Telefooncellen en telefoonkaarten

• Telefooncellen werken op muntgeld, creditcards en telefoonkaarten die verkrijgbaar zijn bij postkantoren en kiosken.
• Telefooncellen in kiosken en hotels berekenen een hoger tarief, soms wel het dubbele.
  

Vissen

• Een visvergunning is verplicht in Zwitserland, op enkele uitzonderingen na.
• De aard van de vergunningen en de tarieven lopen per kanton sterk uiteen.
• Informeer vooraf bij het kantonkantoor, de plaatselijke VVV of het politiebureau.
• Sinds 1 januari 2009 is er een plicht tot kennisverwerving voor al wie een een visvergunning aanvraagt. Bij een kortdurende vergunning (tot één maand geldig) ontvangt u een brochure met de belangrijkste aspecten over hengelvisserij en vis- en dierenbescherming. Het bezit van deze brochure geldt als bewijs dat u de inhoud kent. Voor een langdurende vergunning (langer dan één maand) is een cursus nodig.
• In enkele kantons mag alleen gevist worden door de plaatselijke bewoners. Zwitsers uit andere kantons en buitenlanders kunnen hier niet terecht.
  
• Veel voorkomende vissoorten in Zwitserland zijn:
  • forel
  • barbeel
  • kopvoorn
  • karper
  • snoek
• In de lager gelegen rivieren treft u de volgende vissoorten aan: baars, brasem en kwabaal.
• Belangrijke forelwateren zijn: Rijn, Rhône en de meren bij Sankt Moritz.
• Meer informatie, onder meer wetgeving en adressen van kantonale visfederaties, is te vinden op:
  • www.sfv-fsp.ch (Schweizerischer Fischerei-Verband, Fédération Suisse de Pêche).
  • www.petri-heil.ch (Petri Heil, Zwitsers visserijmagazine).
  • www.myswitzerland.com/nl (Zwitsers Verkeersbureau; klik op "Avontuur & Sporten", "Hengelsport").

Omhoog naar de verbluffende uitzichten

Traditie en kwaliteit

De bergmeren op

Met twee pedalen door de dalen

Verkeersregels auto en kampeerauto

Afmetingen, maxima

• Lengte: 12 m
• Lengte aanhangwagen: 12 m
• Lengte auto met aanhangwagen: 18,75 m
• Breedte: 2,55 m
• Hoogte: 4 m

Antiradar

• Het meenemen en gebruiken van antiradarapparatuur in de auto is verboden. Dat geldt ook voor het meenemen en gebruik van navigatieapparatuur met flitspaalwaarschuwing.

Brandblusser

• Het is niet verplicht een brandblusser in de auto te hebben.

Gevarendriehoek

• Het is verplicht een gevarendriehoek in de auto te hebben.
• U moet de gevarendriehoek moet 50 m achter de auto plaatsen (100 m op een autoweg of autosnelweg).
• Als u bij pech op een vluchtstrook stilstaat, dient u de gevarendriehoek aan de rechterkant van de vluchtstrook te plaatsen.
• Staat u op een plaats, die voorbehouden is aan auto's met pech, dan hoeft u geen gevarendriehoek te gebruiken.
• Een gevarendriehoek kunt u onder meer verkrijgen bij de ANWB-verkooppunten.

Kinderen

• Kinderen jonger dan 7 jaar moeten in een goedgekeurd kinderbeveiligingsmiddel worden vervoerd.
• Kinderen van 7 tot 12 jaar moeten een kinderbeveiligingsmiddel of een veiligheidsgordel gebruiken.
• Voor kinderen van 12 jaar en ouder volstaat het dragen van een veiligheidsgordel.

Lading op voertuig of aanhangwagen

• De lading van een voertuig met aanhangwagen mag maximaal 2,55 m breed en 12 m lang zijn.
• De lading mag:
  • Maximaal 5 m uitsteken naar achteren (gerekend vanaf de achteras).
  • De lading mag maximaal 3 m uitsteken naar voren (gerekend vanaf het hart van het stuurwiel).
  • De lading mag niet in de breedte uitsteken.
• Lading in een voertuig (bijvoorbeeld ski's) is alleen op de laadvloer toegestaan.
• Een fietsdrager met fietsen mag maximaal 20 cm aan beide zijden uitsteken, mits de totale breedte ervan niet meer is dan 2 m.
• Caravans zijn niet mogelijk op sommige bergpassen. Enkele wegen zijn verboden.

Mobiele telefoon

• Telefoneren tijdens het rijden is alleen handsfree toegestaan.

Overnachten langs de weg

• Het is verboden om in uw auto, kampeerauto of caravan langs de openbare weg te overnachten. Dit is wel toegestaan op parkeerplaatsen langs de autosnelweg.
• Overnachten langs de weg is plaatselijk toegestaan. Dit moet u ter plekke informeren.

Slepen

• Slepen is alleen toegestaan mits u:
  • Op autosnelwegen de eerste afrit neemt.
  • Niet harder rijdt dan 40 km/h.
  • Op de achterzijde van het getrokken voertuig de gevarendriehoek voert.
  • Alarmlichten voert.
• Een sleepkabel mag maximaal 8 m lang zijn, een sleepstang 5 m. De verbinding moet op een duidelijke wijze zijn gemarkeerd.

Veiligheidsgordels

• Het gebruik van veiligheidsgordels (indien aanwezig) is verplicht voor alle inzittenden.
• Als mensen in Nederland vrijgesteld zijn van de draagplicht, geldt die vrijstelling ook in Zwitserland, mits u een document bij u hebt waarin de medische redenen daarvoor gedetailleerd zijn beschreven.
• U wordt aangeraden hiervan een vertaling in het Duits of Frans mee te nemen.

Veiligheidsvest

• Het is niet verplicht een veiligheidsvest in de auto te hebben.

Verbanddoos

• Het is niet verplicht een verbanddoos in de auto te hebben.

Verlichting

• In tunnels is het voeren van dimlicht verplicht.
• Mistlicht voor (minimaal 2 lampen) en mistachterlicht mag u alleen gebruiken als het zicht door mist, sneeuwval of regen minder dan 50 m bedraagt.
• Als u langere tijd moet wachten, bijvoorbeeld bij een overweg, dan mag u alleen parkeerlicht gebruiken.
• Het is niet verplicht een set reservelampen in de auto te hebben.

Winterse omstandigheden

Sneeuwkettingen

Gebruik

• Verplicht gebruik van sneeuwkettingen wordt aangegeven door het ronde blauwe bord 'Sneeuwkettingen verplicht'.
• Vaak worden trajecten waar sneeuwkettingen nodig zijn al in de dalen aangegeven met waarschuwingsborden.

Montage

• Op alle voertuigen (ook die met vierwielaandrijving) hoeven slechts 2 sneeuwkettingen te worden gemonteerd.
• Bij een auto met voor- of achterwielaandrijving moeten de sneeuwkettingen op de aangedreven wielen worden gemonteerd.
• Bij een voertuig met inschakelbare vierwielaandrijving moeten de sneeuwkettingen om de permanent aangedreven wielen worden gemonteerd.

Verboden

• Het gebruik van sneeuwkettingen is verboden in de Selisbergtunnel, de St. Gotthardtunnel en de San Bernardinotunnel.

Spijkerbanden

• Het gebruik van spijkerbanden is niet toegestaan voor voertuigen met een Nederlands kenteken.

Spikes-spider

• De Spikes-spider wordt niet gezien als een sneeuwketting. Als sneeuwkettingen verplicht zijn, volstaat daarom het gebruik van een Spikes-spider niet.
• Een Spikes-spider Sport wordt wel gezien als een sneeuwketting.
• Het gebruik van een Spikes-spider Sport is toegestaan, mits daarmee geen schade wordt toegebracht aan het wegdek.
• Als u met gepaste snelheid rijdt, is de Spikes-spider Sport overal toegestaan.
• De maximumsnelheid voor het rijden met de Spikes-spider Sport is niet wettelijk vastgesteld.
• U mag de Spikes-spider Sport ook op autosnelwegen gebruiken.

Winterbanden

• Winterbanden zijn niet verplicht voor Nederlandse auto's.

Verkeersregels motor

Aanhangwagen

• Er mag een aanhangwagen met 1 as aan een motor worden gekoppeld.
• De aanhangwagen mag 1 m lang en (inclusief lading) 1,20 m hoog zijn.
• De lengte van motor met aanhangwagen mag 2,50 m zijn, gemeten vanaf de naaf van het achterwiel.
• De lading mag 0,50 m uitsteken naar achteren.
  

Helm

• Een helm is verplicht voor de bestuurder en de passagier.

Passagiers

• Het is verboden om meer dan 1 passagier op de motor te vervoeren.

Verlichting

• Dimlicht is overdag niet verplicht.

Overige verkeersregels

Wachten in de rij

• Als een rij voertuigen voor een verkeerslicht (en dergelijke) moet wachten, moet een motorrijder op zijn plaats in de rij blijven.

Algemene verkeersregels

Algemeen

• U moet rechts houden en links inhalen.

Inhalen

• Rijdende trams moet u rechts inhalen, tenzij er rechts onvoldoende ruimte is; op eenrichtingswegen mag u de tram ook links inhalen.
• U mag stilstaande trams niet voorbijrijden als er geen vluchtheuvel is, tenzij u er zonder gevaar aan de linkerkant voorbij kunt gaan.
• Schoolbussen die bij een halte zijn gestopt en waarschuwingslichten voeren, mogen slechts stapvoets voorbij worden gereden. Indien nodig moet u stoppen.
• Als op een gelijkwaardige kruising twee elkaar tegemoetkomende bestuurders links af willen slaan, dan moeten zij voor elkaar langs gaan.
• Langs een aantal autowegen zijn als waarschuwing gele knipperlichten aangebracht. Op gedeelten waar deze lampen knipperen mag u niet inhalen.

Liften

• Het is verboden langs auto(snel)wegen te liften.
• Langs de overige wegen is liften toegestaan.

Parkeren

• Het is verboden te stoppen:
  • Binnen 10 m van een tram- of bushalte.
  • Langs een weg met aan de kant een doorgetrokken gele streep.
• Het is verboden te parkeren:
  • Op een brug.
  • Binnen de bebouwde kom binnen 20 m van een overweg, buiten de bebouwde kom binnen 50 m van een overweg.
  • Langs een weg met aan de kant een met gele kruisen onderbroken gele streep.
• Als uit borden blijkt dat op het trottoir mag worden geparkeerd, dan moet er minstens 1,50 m ruimte overblijven voor de voetgangers.
• In een 'Blauwe zone' kan met een parkeerschijf gratis worden geparkeerd. De parkeerschijf is onder andere verkrijgbaar bij benzinepompen, kiosken, restaurants en politiebureaus.
• Bij het parkeren op een helling moet de auto behalve met de handrem nog extra gezekerd worden.
  Bijvoorbeeld door:
  • De auto in de laagste versnelling te laten staan.
  • Een wiel tegen het trottoir te draaien.
  • Een wig achter een wiel te plaatsen.

Rijstroken en strepen op de weg

• Als binnen de bebouwde kom een weg uit minstens 2 rijstroken voor iedere richting bestaat, bent u vrij om te kiezen welke rijstrook u wilt gebruiken, ongeacht de snelheid van het verkeer op de andere rijstroken. Buiten de bebouwde kom mag dit alleen in druk (file)verkeer.

Rotondes

• Een bestuurder die op een rotonde rijdt, heeft voorrang op een bestuurder die een rotonde op wil rijden. Dit wordt met verkeersborden is aangegeven.

Rijden onder invloed

• Het maximaal toegestane alcoholgehalte in het bloed is 0,5 promille.

Voorrang

• Alle bestuurders van rechts hebben voorrang.
• Trams hebben altijd voorrang, behalve als deze een voorrangsweg oprijden.
• Trams hebben voorrang op voetgangers die op een zebrapad willen oversteken.

Smalle wegen

• Op smalle wegen heeft bij het uitwijken het zwaardere voertuig (vrachtauto) voorrang op het lichtere voertuig (bijvoorbeeld personenauto) en een autobus op een vrachtauto. Bij gelijkwaardige voertuigen moet het voertuig uitwijken dat zich het dichtst bij een uitwijkplaats bevindt.

Bergwegen

• Stijgende voertuigen hebben voorrang op dalende voertuigen, tenzij het stijgende voertuig zich dicht bij een uitwijkplaats bevindt.
• Op een Bergpoststrasse (bergpostweg), herkenbaar aan een blauw vierkant bord met een gele signaalhoorn, moeten de aanwijzingen van de postautochauffeur worden opgevolgd.
• Soms is op smalle bergpostwegen tijdelijk eenrichtingsverkeer ingesteld. Dit wordt aangegeven met borden.

Overige verkeersregels

Geluidssignalen

• Buiten de bebouwde kom is het geven van geluidssignalen bij onoverzichtelijke wegsituaties en slecht zicht op smalle wegen toegestaan om andere weggebruikers te waarschuwen. Overmatig of onnodig gebruik is evenwel verboden.
• 's Nachts dient u lichtsignalen te geven voor het waarschuwen van andere weggebruikers.

Verkeerstekens en verkeerslichten

• In de kantons Aargau en Basel en enkele andere kantons in het Duitstalige gedeelte van Zwitserland is het verplicht de motor van het voertuig af te zetten tijdens het wachten voor een rood verkeerslicht. Deze verplichting is door borden aangegeven.

Vluchtstrook

• Het gebruik van de vluchtstrook van de autosnelweg is strafbaar met een lege brandstoftank.

Rechts of links rijden

• U moet rechts houden en links inhalen.

Verkeersregels bromfiets en snorfiets

Algemeen

• In Zwitserland wordt een snorfiets een 'Motorfahrrad' genoemd en een bromfiets een 'Kleinmotorrad'.
  
• Een Kleinmotorrad mag niet sneller kunnen dan 45 km/h.
  
• Een Motorfahrrad mag niet sneller kunnen dan 25 km/h.
  

Aanhangwagen

• Het is toegestaan een aanhangwagen met één as aan een snor- of bromfiets te koppelen.
• De aanhangwagen mag 1 m lang en (inclusief lading) 1,2 m hoog zijn.
• De lengte inclusief aanhangwagen mag 2,50 m zijn, gemeten vanaf de naaf van het achterwiel.
• De lading mag 0,50 m uitsteken naar achteren.
  

Fietspaden

• Fietsers en snorfietsers moeten gebruikmaken van het fietspad.
• Bromfietsers moeten op de rijbaan gebruikmaken van de rijbaan.

Helm

• Een helm is verplicht voor de bestuurder en de passagier.

Passagier

• Personen ouder dan 16 jaar mogen een kind meevoeren, als het in een kinderzitje zit en de beentjes voldoende worden beschermd.

Verlichting

• Dimlicht is overdag niet verplicht.

Overige verkeersregels

Verkeersborden

• Aanduidingen op verkeersborden voor motoren gelden ook voor bromfietsen.
• Aanduidingen op verkeersborden voor fietsen gelden ook voor snorfietsen.

Maximumsnelheden

• A: Op autosnelwegen die per rijrichting 3 rijstroken hebben, mogen voertuigen (of combinaties van voertuigen) die niet sneller mogen dan 80 km/h, de meest linkse rijstrook niet gebruiken.
• M inimumsnelheid: op autosnelwegen worden alleen motorvoertuigen toegelaten die ten minste een snelheid van 80 km/h kunnen en mogen bereiken.

Verkeersregels fiets

Aanhangwagen

• Het koppelen van een aanhangwagen aan een fiets is toegestaan.
• U mag met een fiets met aanhangwagen het fietspad alleen gebruiken als het pad zo breed is dat andere fietsers nog kunnen inhalen.
• In een hiervoor ontworpen aanhangwagentje dat voldoende bescherming biedt mag u 2 kinderen vervoeren. Het totale gewicht ervan met lading mag niet meer bedragen dan 80 kg.

Fietspaden

• Fietsers moeten de fietspaden gebruiken (indien aanwezig).

Helm

• Het dragen van een helm is niet verplicht.

Passagier

• Personen ouder dan 16 jaar mogen een kind meevoeren,als het in een kinderzitje zit en de beentjes voldoende worden beschermd.

Verlichting

• Een fiets moet van de volgende reflectoren zijn voorzien:
  
  • Voor: een witte reflector, minimaal 10 cm² groot.
  • Achter: een rode reflector, minimaal 10 cm² groot.
  • Op de pedalen: oranje reflectoren.
• De verlichting voor en achter moet op de fiets zijn bevestigd.

Overige verkeersregels

Verkeersborden

• Naast het bekende ronde blauwe bord 'Fietspad' komen nog twee andere varianten voor:
  • Een rond blauw bord met een fiets links naast de voetgangers, gescheiden door een witte streep: een fiets-/voetpad waarbij het fietsgedeelte is afgescheiden van het voetgangersgedeelte.
  • Een rond blauw bord met een fiets onder de voetgangers: een fiets-/voetpad waarbij het fietsgedeelte niet is afgescheiden van het voetgangersgedeelte.

Verzekeringsvignet

• Fietsen moeten zijn voorzien van een (WA-)verzekeringsvignet. Dit geldt ook voor buitenlanders die met hun fiets Zwitserland bezoeken.
• Het vignet is onder meer te koop bij de kantoren van de Touring Club de Suisse (TCS), op postkantoren en op spoorwegstations.
• Het vignet kost bij de TCS CHF 7,50; bij de postkantoren en de stations ligt de prijs tussen CHF 7,50 en CHF 15.
• Het vignet biedt dekking tot CHF 500.000 en is een jaar geldig: van mei tot mei.

Binnenlandse spoorwegen

• Het spoorwegnet in Zwitserland is zeer uitgebreid en voldoet aan de hoogste kwaliteitseisen.
  
• Tussen de grote steden rijden treinen verschillende keren per uur.
  
• De trein is een comfortabel, betrouwbaar en relatief duur vervoermiddel.
  
• Reserveringen zijn mogelijk voor de speciale toeristentreinen, zoals de Bernina Express en de Glacier Express.
  
• Kaartjes zijn verkrijgbaar op de treinstations.
  

Mooie treinreizen

• Met de Bernina Express van de Rhätische Bahn maakt u een mooie treinreis van Chur via St.Mortiz door de Zwitserse Alpen naar Tirano (Italië).
• De Chocoladetrein start in Montreu en rijdt omhoog naar Gruyères, bekend van de Caillerchocolade en de Gruyèrekaas. Het vervoer bestaat uit historische pullmanwagons of moderne panoramarijtuigen.
• De legendarische Glacier Express van de Rhätische Bahn rijdt door het mooie berglandschap tussen St.Moritz/Davos en Zermatt.
• De Gornergrat Bahn oftewel de Matterhorn Express rijdt u naar de top van Gornergrat.
• De Jungfrau Bahn voert langs de Eiger-gletsjer naar de Jungfraujoch en het hoogste treinstation van Europa, vanwaar u uitzicht heeft op de Aletschgeltsjer.
  

Speciale tarieven

• Er is een InterRail Zwitserland Pass verkrijgbaar voor 3, 4, 6 of 8 reisdagen binnen een periode van een maand.
• De Swiss Pass is verkrijgbaar voor 4, 8,15 of 22 reisdagen binnen een maand. U kunt daarmee reizen per trein, bus en boot en gebruikmaken van het treinvervoer in 38 steden. Tevens heeft u gratis toegang tot 400 musea.
• De Swiss Card geldt alleen in een bepaald gebied en geeft ook korting op panoramische bergtreinen en kabeltreinen.
  

Informatie

• Een reisplanner vindt u op www.sbb.ch.
• Informatie over de Swiss Pass vindt u op www.swisstravelsystem.ch.
  
• Informatie over InterRail vindt u op www.interrailnet.com.
  

Binnenlandse bootdiensten

Veerdiensten

• Meer van Genève
  
• Beckenried - Gersau (Meer van Lucerne)
• Horgen - Meilen (Meer van Zürich)
• Vierwaldstättermeer
• Meer van Neuchâtel en Morat
• Meer van Constance
• Meer van Walen
  

Rederijen

• www.vssu.ch
• www.autofaehre.ch
• www.faehre.ch

Bijzonderheden

• Op alle grote meren varen veerdiensten of zijn bootexcursies mogelijk.
  

Bus

• Het busnet in Zwitserland verbindt alle plaatsen met elkaar.
• Alle (berg)dorpen en toeristische punten zijn goed bereikbaar met de zogenaamde gele postauto.
• De dienstregeling sluit goed aan op die van trein, bergbaan en boot.

Informatie

• Een reisplanner en informatie over kortingskaarten vindt u op www.postbus.ch.
  

Taxi

• Er rijden taxi's met meters. Er is een verschillend tarief voor korte of lange afstanden. Voor lange trips is het aan te raden een prijs af te spreken.

Bergbanen

• Bergbanen gaan naar bergdorpen die niet over de weg bereikbaar zijn en naar fraaie bergtoppen.
• Er zijn verschillende uitvoeringen:
  • Tandradbaan (zahnradbahn)
    
  • Stoeltjeslift (sesselbahn)
    
  • Gondelbaan (gondelbahn)
  • Kabelbaan (luftseilbahn)
    

Opmerkelijke bergbanen

• 1: Tandradbaan waar stoom- en diesellocomotieven rijden
  
• 2: Langste gondelbaan van Europa
• 3: Elektrische tandradbaan; stoomtrein op bepaalde dagen
• 4: Steilste tandradbaan ter wereld (tot 48%)
• 5: Historische traject van Furkabahn (van Realp in Uri naar Oberwald in Wallis) is vanaf aug 2010 weer open voor stoomtreinen
• 6: Hoogste buitenlift van Europa waar u steil mee omhoog gaat naar de Bürgenstock boven het Vierwoudstedenmeer
• 7: Laatste traject Stand-Tandlist gaat met de Rotair, 's werelds eerste om zijn as draaiende kabelbaan.
  

Bijzonderheden

• In de bergen zijn niet overal horecagelegenheden. Neem voor de zekerheid profiand mee.
• Er gelden andere weersomstandigheden op de bergtoppen dan in de dalen.
  Naar een hoogte boven 2500 meter dient u mee te nemen:
  • Stevige (berg)wandelschoenen met profielzool (geen naaldhakken/sandalen)
  • Trui, jack, regenkleding
    
  • Zonnebril

Trein heenreis

Amsterdam - Basel

• Het treintraject van Amsterdam naar Basel loopt via Frankfurt.
• Afhankelijk van het gekozen tijdstip moet u 1 tot 4 keer overstappen.
  
• De treinreis duurt ongeveer 7 tot 8 uur, afhankelijk van het gekozen tijdstip.
  

Speciale tarieven

• Met een InterRail Global Pass kunt u in en tussen 30 Europese landen (waaronder Zwitserland) reizen. De pas is beschikbaar voor een ononderbroken periode van 22 dagen of 1 maand, of voor een flexibele geldigheid van 5 of 10 dagen.

Informatie

• Kijk voor een internationale reisplanner op www.nshispeed.nl of bel TeleSales HiSpeed: 0900 92 96 (€ 0,35/min.).
• Internationale treinkaartjes zijn ook verkrijgbaar via www.treinreiswinkel.nl of via tel. 071 513 70 08.
• Informatie over InterRail vindt u op www.interrailnet.com.
  

Verkeersinformatie

Telefoon

• Er wordt in Zwitserland 24 uur per dag verkeersinformatie verstrekt via telefoonnummer 163 (CHF 0,50/min.). De Touring Club Suisse (TCS) in Genève verstrekt Italiaanse, Duits- en Franstalige verkeersinformatie via telefoonnummer 022 417 24 24 en 0900 57 12 34 (CHF 0,86/min.).
  

Radio

• Er wordt Duitstalige verkeersinformatie uitgezonden door DRS-1. De frequenties staan op borden langs de weg aangegeven.
  

Internet

• Er wordt informatie in het Duits, Frans en Italiaans gegeven over de snelwegen en bergpassen door de Zwitserse Touring Club op www.tcs.ch.
  
• Voor informatie over de Zwitserse autotreinen zie www.bls.ch (Lötschberg) en www.sbb.ch (Göschenen - Airolo). De dienstregeling en tarieven van de Vereina-lijn zijn te vinden op www.rhb.ch.
  
• Informatie in het Duits over de St Gotthardtunnel en webcams vindt u op www.gotthard-strassentunnel.ch.

Brandstof

• A: Loodhoudende benzine is niet meer verkrijgbaar. In plaats daarvan kunt u een middel met loodvervanger aan loodvrije superplus toevoegen. Dit is te koop bij de tankstations.
• B: Lpg is bij 29 stations verkrijgbaar. Voor het tanken van lpg is in Zwitserland de zogenaamde Italië-nippel nodig.
• C: Het aantal stations waar u aardgas kunt tanken groeit. Momenteel kunt u op ongeveer 125 plaatsen tanken.
• D: Bio-ethanol is bij zo'n 60 tankstations verkrijgbaar.

Brandstofprijzen

• Euro 95 en Superplus zijn 18% goedkoper en diesel is 6% duurder dan in Nederland (maart 2011).
• Een overzicht van actuele Europese brandstofprijzen kunt u downloaden op anwb.nl.

Betalen

• U kunt contant of met een creditcard betalen.
• Betaalautomaten (dag en nacht) accepteren creditcards en biljetten van 10, 20 en 50 franc.
  

Reservebrandstof

• U mag in uw voertuig 25 liter brandstof in een reservetankje meenemen.

Informatie

• Lpg: De lpg-gids, die onder meer verkrijgbaar is bij de ANWB (winkels en webwinkel), biedt veel handige informatie en een overzicht van autogasstations in het buitenland. Meer info: www.autogas.nl.
  
• Aardgas: www.groengasmobiel.nl en www.erdgastanken.ch.
• Alternatieve brandstoffen: www.fuelswitch.nl.

Infrastructuur

• Zwitserland was het eerste land in Europa waar wegen werden aangelegd die het hooggebergte overstaken. Nog altijd is het een land met een uitstekend net van snelwegen met viaducten en tunnels die het verkeer probleemloos over de Alpen brengen.
• De kwalitiet van het wegdek is uitstekend, maar veel passen zijn langdurig gesloten wegens sneeuwval. Er zijn dan goed aangegeven omleidingsroutes.
• Het rijden in de bergen vereist wel enige ervaring, zeker wanneer u met een caravan reist.
• Vrijwel alle bergwegen zijn voorzien van vangrails. Langs smallere wegen zijn uitwijkplaatsen.
• In enkele gevallen is het mogelijk de auto op de trein te zetten en via spoortunnel de andere kant te bereiken.
• De bewegwijzering is zeer goed.

Brandstofprijzen

(prijzen per liter - januari 2011)

Verkeersdrukte

Zomerperiode

• Vertraging voor de St Gotthardtunnel is niet te vermijden. Zeker op vrijdagmiddag en zaterdagochtend staat het stil vanwege vertrekkend verkeer. Op zondag is het de hele dag druk door terugkerend verkeer. Om te voorkomen dat u in de 17 km lange tunnel komt stil te staan wordt het verkeer met verkeerslichten geregeld.
  

Toltrajecten en -tarieven

Algemeen

• Voor het rijden op alle autosnelwegen in Zwitserland is een tolvignet vereist. Daarnaast wordt tol geheven voor de Grote-Sint-Bernardtunnel.

Tolvignet

• Het tolvignet geldt voor auto's en motoren en voor aanhangwagens, elk met een totaalgewicht tot 3500 kg.
• Let op: voor een aanhangwagen dient een apart vignet te worden aangeschaft. Een aanhangwagen achter een motor is vrijgesteld.
• Het vignet is een kalenderjaar geldig, met inbegrip van december eraan voorafgaand en januari erna. Vignetten met opdruk 2011 zijn dus geldig van 1 december 2010 t/m 31 januari 2012.

Bevestiging vignet

• Het vignet moet aan de binnenzijde aan de linkerzijde van de voorruit worden geplakt.
• Op de motor moet het vignet goed zichtbaar zijn, bijvoorbeeld op de tank, op de kuip of het windscherm.
• Beschadigde vignetten zijn ongeldig.
• Bij aanhangwagens zonder voorruit moet u het vignet aan de binnenkant van de linkerzijkant plakken; onzichtbaar vanwege diefstal of beschadiging. Op verzoek moet u het tonen.
• Als u al eerder een Zwitsers tolvignet op de voorruit heeft geplakt en u gaat dit jaar weer, zorgt u er dan voor dat u het oude tolvignet hebt verwijderd.

Verkrijgbaarheid

• Het vignet is te koop aan de Zwitserse grens en bij de postkantoren en benzinestations in Zwitserland.
• Bij de Zwitserse grens worden munten niet geaccepteerd en wisselgeld wordt in francs teruggegeven tegen een ongunstige koers. Handiger is het om het vignet met een creditcard te betalen of vooraf in Nederland aan te schaffen.

Tarief

• Het tolvignet kost CHF 40. U kunt ook met euro's betalen (circa € 31,50).
• U kunt het vignet in Nederland kopen bij de ANWB voor € 31,50 + € 1,25 administratiekosten.

Ingeval van ruitbreuk

• Indien de kosten van het vignet niet door een verzekering worden gedekt, kunt u een vervangend vignet van de Zwitserse douane krijgen.
• U dient
  • een stuk voorruit met het vignet
  • de factuur van de vervangen voorruit, en
  • een verklaring van de verzekeringsmaatschappij dat het vignet niet is vergoed te zenden aan:
    Direction générale des douanes
    Section Véhicules et redevances sur le trafic routier
    Monbijoustrasse 40
    CH-3003 Berne
• U krijgt dan een vervangend vignet toegestuurd.

Tarieven Grote-Sint-Bernardtunnel

• Voor de Grote-Sint-Bernardtunnel tussen Zwitserland en Italië moet u tol betalen.
• Vanwege belastingtechnische redenen gelden er twee prijstabellen, een voor noord-zuid (ingang Zwitserse zijde) en een voor zuid-noord (ingang in Italië).
• Het tarief voor personenauto's geldt voor voertuigen die gemeten bij de vooras een hoogte hebben tot 1,30 m.
• Tarieven per 01-01-2011, in euro's en Zwitserse franken.

Ingang Zwitserland

Route-informatie

• De beste route loopt via Duitsland.
  

Drukke wegen en knelpunten

• A1 Zürich - Bern: knelpunt Wiggertal.
  
• A1/A6/A12 bij Bern.
• A1/A3 bij Zürich.
• A1/A9 bij Lausanne.
• A2 Basel - Luzern - Gotthard - Chiasso: knelpunten tussen de Belchentunnel en knelpunt Wiggertal en aan beide zijden van de St. Gotthardtunnel en bij Chiasso.
• A13 St. Margrethen - Sargans - Bellinzona: knelpunten bij St. Margrethen en aan beide zijden van de San Bernardinotunnel.

Drukke grensovergangen

• Richting Duitsland: Basel.
• Richting Duitsland: Thayngen/Schaffhausen.
• Richting Duitsland: Konstanz/Kreuzlingen.
  
• Richting Oostenrijk: St. Margrethen.
• Richting Oostenrijk: Au.
  
• Richting Italië: Chiasso.
• Richting Frankrijk: Bardonnex/Genève.
  

Alternatieve routes

• Voor bestemmingen Golf van Genua en Côte d'Azur: Basel - Bern - Vevey - Martigny - Grote St. Bernardtunnel.
  
• Richting Bellinzona 1: Basel - Zürich - Chur - San Bernardinotunnel - Bellinzona.
• Richting Bellinzona 2: Bern - Spiez, autotrein Kandersteg - Goppenstein, Visp - Brig - Simplonpas (of autotrein Brig - Iselle) - Iselle - Domodossola of via Brig - Urichen - Nufenen-pas richting Airolo en Bellinzona.
  

Werkzaamheden

• Voor en na de zomer wordt gewerkt aan de St. Gotthardtunnel in de A2 Bazel - Chiasso. De tunnel wordt op werkdagen 's avonds en 's nachts afgesloten. Exacte data zijn nog niet bekend.
• Overige geplande werkzaamheden zijn niet bekend.
  

Boete-indicatie

Snelheidsovertreding

Binnen de bebouwde kom

• Overschrijding t/m 5 km/h: CHF 40.
• Overschrijding van 6 t/m 10 km/h: CHF 120.
• Overschrijding van 11 t/m 15 km/h: CHF 250.
• Overschrijding van 16 t/m 20 km/h: CHF 400.
• Overschrijding van 21 t/m 25 km/h: CHF 600.
• Overschrijding van 25 km/h of meer: hoogte van de boete is afhankelijk van het inkomen en de ernst van de overschrijding.
  

Buiten de bebouwde kom

• Overschrijding t/m 5 km/h: CHF 40.
• Overschrijding van 6 t/m 10 km/h: CHF 100.
• Overschrijding van 11 t/m 15 km/h: CHF 160.
• Overschrijding van 16 t/m 20 km/h: CHF 240.
• Overschrijding van 21 km/h of meer: hoogte van de boete is afhankelijk van het inkomen en de ernst van de overtreding.
  

Autosnelweg

• Overschrijding t/m 5 km/h: CHF 20.
• Overschrijding van 6 t/m 10 km/h: CHF 60.
• Overschrijding van 11 t/m 15 km/h: CHF 120.
• Overschrijding van 16 t/m 20 km/h: CHF 180.
• Overschrijding van 21 t/m 25 km/h: CHF 260.
• Overschrijding van 25 km/h of meer: hoogte van de boete is afhankelijk van het inkomen en de ernst van de overschrijding.
  

Door rood licht rijden

• CHF 250.

Overtreding inhaalverbod

• Geen vaste tarieven.
  

Overschrijden doorgetrokken streep

• Geen vaste tarieven.
  

Parkeerovertreding

• CHF 40-120.
  

Niet verlenen van voorrang

• Geen vaste tarieven.
  

Rijden zonder veiligheidsgordel

• CHF 60.
• Kinderen niet in kinderzitje of veiligheidsgordel: CHF 60.
  

Niet handsfree telefoneren

• CHF 100.

Toebrengen lichamelijk letsel bij een verkeersongeval

• Strafzaak; zeer hoge boete (meer dan CHF 1.000) en eventueel gevangenisstraf.

Rijden onder invloed

• Meer dan 0,5‰: minimaal CHF 600.
  
• Meer dan 0,7‰: minimaal CHF 800.
• Meer dan 0,8‰: boete afhankelijk van het inkomen en de hoogte van het promillage.

Diversen

Rijden op de autosnelweg zonder vignet

• CHF 100 plus verplichte aankoop van een vignet.

Afdoening verkeersdelicten

• Lichte verkeersovertredingen met een boete van CHF 20 tot 300 kunnen ter plekke worden betaald. In ieder geval moet binnen een termijn van 30 dagen worden betaald.
• Bij ernstige verkeersovertredingen wordt proces-verbaal opgemaakt, dat wordt doorgestuurd naar de bevoegde autoriteiten die vervolgens de hoogte van de boete vaststellen. De politie kan betaling van een waarborgsom vorderen in de hoogte van de te verwachten boete.
• Een waarborgsom moet ook worden betaald indien de overtreding wordt betwist.
• Voor ernstige overtredingen wordt de boete vastgesteld door de rechter. De hoogte van de boete is afhankelijk van uw financiële situatie en varieert van CHF 1 tot CHF 3.000. Vervolgens wordt het bedrag vermenigvuldigd met een voor de betreffende overtreding vastgesteld aantal 'units' (punten). Het aantal units is voor elke overtreding hetzelfde; het bedrag verschilt.
• Niet betalen van de boete kan leiden tot vervangende gevangenisstraf; per CHF 100 één dag in hechtenis.
• In Zwitserland hebben de verschillende kantons hun eigen straf(proces)recht. Strafrechtelijke procedures en straffen kunnen daardoor verschillen.

Pechhulp

Voertuighulp

• Voor voertuighulp neemt u contact op met de ANWB Alarmcentrale: tel. +31 88 2692 888.

ANWB Wegenwacht Europa Service

• Hulp langs de weg van de buitenlandse partners van de Wegenwacht.
• Repatriëring van uw auto naar Nederland.
• Toezending van onderdelen.
  
• Vervangende auto of vervangend vervoer (alleen indien 'Vervangende Auto Service Buitenland' is afgesloten).
• Voorwaarden en vergoedingen vindt u op www.anwb.nl/wegenwacht/lid-worden of kunt u opvragen via tel. 088 269 22 22.

Alarmnummers

• Politie: 117 of 112
• Brandweer: 118 of 112
• Ambulance: 117 of 144 (grote steden) of 112

Autotreinen

Vanuit Nederland

• Er rijdt geen autoslaaptrein van Nederland naar Zwitserland.
  

Vanuit Duitsland

• Met de autoslaaptrein kunt u wel binnen Duitsland een deel van het traject afleggen.
• Kijk voor meer informatie en boekingen op www.autozug.de of www.treinreiswinkel.nl.
  

Binnen Zwitserland

Algemeen

• In de Alpen ontbreken in enkele regio's belangrijke wegverbindingen of zijn paswegen een groot deel van het jaar gesloten. Ter compensatie rijden er door het hooggebergte pendeltreinen voor het vervoer van auto's. De autotreinen bestaan uit platte wagons die meestal voorzien zijn van een stalen huif met het profiel van de desbetreffende tunnel. Zo kan alle beschikbare ruimte worden benut en is er op de trein plaats voor alle gangbare personenauto's, minibusjes en caravans.
• Voor het vervoer van zeer hoge of brede voertuigen zijn meestal speciale wagons beschikbaar.

Lötschbergtunnel

• De Lötschbergspoortunnel speelt niet alleen een belangrijke rol in de spoorlijn Basel-Bern-Brig-Milaan, maar biedt automobilisten een rechtstreekse verbinding met het kanton Wallis. Tussen de stations Kandersteg en Goppenstein (bij de ingang en uitgang van de tunnel) rijdt een autotrein.
• U kunt op ieder moment van de dag naar een van de vertrekstations rijden en na aanschaf van een kaartje direct de trein oprijden.
• Voor meer informatie: BLS-Autoverladung, www.bls.ch/loetschberg.
  

Simplontunnel

• In de periode maart t/m oktober rijden er enkele autotreinen van Kandersteg via de Lötschbergtunnel en de Simplontunnel naar het Italiaanse Iselle.
• Voor deze extra autotreinen dient u vooraf te reserveren.
• Voor meer informatie en reserveringen: BLS-ReiseZentrum, www.bls.ch/loetschberg.
  

Furkatunnel

• De landschappelijk zeer imposante route over de Furkapas zorgt voor een verbinding tussen het kanton Wallis en het Reusstal bij de plaats Andermatt. Een probleem is dat de pasweg een groot deel van het jaar door sneeuwval gesloten is. Om Andermatt en omstreken toch bereikbaar te houden rijden er door de Furkaspoortunnel autotreinen tussen de stations Realp en Oberwald.
  
• Voor meer informatie zie www.matterhorngotthardbahn.ch.
  

Oberalppas

• De Oberalppas vormt de wegverbinding tussen Andermatt en het kanton Graubünden. Als de pasweg in de winter gesloten is, kunnen automobilisten tussen de stations Andermatt en Sedrun gebruikmaken van speciale autotreinen. De spoorlijn voert weliswaar ook over de pas, maar de treinen kunnen door allerlei voorzieningen vrijwel elke winterdag rijden.
• Alleen auto's tot 2,50 m hoog worden vervoerd. U dient tijdig te reserveren.
• Voor meer informatie en reserveringen zie www.matterhorngotthardbahn.ch.
  

Vereinatunnel

• In het oosten van het kanton Graubünden, vlakbij de Oostenrijkse grens, zorgt de Vereinaspoortunnel voor een snelle treinverbinding tussen Chur en het Unterengadin. Om dit vrij geïsoleerd gelegen dal vooral ook in de winter voor automobilisten goed bereikbaar te houden rijdt de Rhätische Bahn ook met autotreinen door de tunnel. Hiervoor zijn speciale laadperrons gebouwd in Selfranga (bij Klosters) en Sagliains (bij Lavin) in het Unterengadin.
• Voor meer informatie zie www.rhb.ch.

Albulatunnel

• De Albulaspoorlijn is naast de Vereina de tweede spoorverbinding tussen Chur en het Engadin. Als de weg over de Albulapas gesloten is, rijden ook hier autotreinen.
  
• Voor meer informatie zie www.rhb.ch.
  

Betalen

• De autotreinen in Zwitserland kunt u ook met euro's betalen.
• Houd er wel rekening mee dat u wisselgeld in francs ontvangt tegen een ongunstige koers!

Autohuur

Verkrijgbaarheid

• Auto's kunt u huren bij vliegvelden en in de grote steden.

Tariefindicatie

• Een kleine auto huurt u vanaf € 350 per week of vanaf € 100 per dag.
• De tarieven kunnen erg verschillen per aanbieder.

Voorwaarden

• Om een auto te huren moet u 20 jaar of ouder zijn en een geldig rijbewijs hebben. Vaak moet u ten minste 1 jaar in het bezit zijn van een rijbewijs.
  
• Soms is de leeftijdsgrens 25 jaar of is de verzekering duurder als u jonger dan 25 bent.
• Voor het betalen van de borgsom moet u beschikken over een geldige creditcard.

Veerdiensten

Niet van toepassing.

Oogverblindende natuurtoppers en kunstzinnig erfgoed

Tips

Binnen in de gletsjer

Verkehrshaus Luzern

Zwitserse barok

Middeleeuwse stadjes

Murmeltier

Tips

Trein

Bergbaantjes

Biomarkt Zofingen

Postauto

Filmfestival Locarno

Eerder leuk en plezierig dan gigantisch en spannend

Evenementen en festivals

2011

Informatie

• www.myswitzerland.com
• www.whatsonwhen.com
• www.worldtravelguide.net